Boekbespreking

Wim Janssen (red.): 'Bij de dag'. Tekstboek bij de dagen van het jaar. Meinema; ƒ 37,50.
Voor de dagboeken blijft kennelijk een markt bestaan. Gestaag verschijnen nieuwe uitgaven of worden herdrukken geproduceerd. De uitgave waar we in deze bespreking aandacht voor vragen wijkt sterk af van het gebruikelijke patroon dat in bijbelse dagboeken wordt gevolgd. Daar staat steeds een bijbeltekst centraal. Deze wordt uitgelegd en toegepast. Hier is door de samensteller ds. W. Janssen aan een zeer diverse groep auteurs de vraag gesteld: zeg maar, wat bezielt je, wat is een sterk bepalende herinnering voor je, wie is van grote betekenis voor je (geweest), wat geloof je, welk verhaal zou je willen doorvertellen, wat heb je als waardevol onthouden om nooit meer te vergeten. Elke auteur krijgt zeven dagen de gelegenheid om haar of zijn antwoord op deze vraag te geven. Tweeënvijftig mensen doen zorgvuldig hun best deze opdracht te vervullen. Op een viertal uitzonderingen na, worden alle medewerkers met hun voornaam vermeld. Dat geeft mij de vrijmoedigheid daar hier aan mee te doen. De gereformeerde synodepraeses ds. Pieter Boomsma kiest zijn invalshoek in Openbaring 21 en houdt zich vooral bezig met de toekomstverwachting.
De emeritus hervormde predikant Freek Nijssen kiest voor steeds een gedicht als uitgangspunt: Gerrit Kouwenaar, Rutger Kopland, Guillaume van der Graft (2x), Ellen Warmond, Remco Campert en Judith Herzberg. Een boeiende keus met een lezenswaardig commentaar erbij.
Mevr. Hannie van Dijk, eindredacteur godsdienstig programma's NCRV heeft steeds en tekst gekozen uit de Bijbel waarin het woord 'venster' voorkomt. Ze koppelt aan dat woord 'venster' gedachten over 'het moderne venster op de wereld, de televisie'.
De gereformeerde studentenpredikant Bernard Rootmensen, bekend geworden door zijn boek 'Veertig woorden in de woestijn', schrijft zeven bijdragen onder het opschrift 'Ruimte gevraagd'.
Ook Jos Brink doet mee met, naar het lijkt, een aantal preekfragmenten over teksten uit de Romeinenbrief. Immers, hij is niet slechts theatermaker, maar ook voorganger en pastor van een katholieke basisgemeente in Amsterdam.
Geerten van Empel, direkteur TV IKON, schrijft indringende woorden over zijn vader en Mary Michon, programmamaker IKON-TV over het sterven van haar moeder.
Het GPV-Tweede Kamer-lid Gert Schutte begint in Genesis 1 'toen alles nog goed was' en komt uit in Openbaring 21 'als alles weer goed is', om zijn bijdragen in mijn eigen woorden samen te vatten.
De secretaris van de Raad voor Deputaten SoW Barend Wallet gaat naar aanleiding van Galaten 5 : 25 zeven dagen lang in het thema 'Leven door de Geest'. Hij bedoelt het als een omschrijving voor een christelijke spiritualiteit.
De vroegere PPR-politicus Bas de Gaay Fortman neemt zeven grondwoorden van het menselijk bestaan onder handen: leven, veiligheid, verwachting, betrokkenheid, vrijheid, rechtvaardigheid en barmhartigheid..
De hoofdredacteur van De Waarheidsvriend Jan van der Graaf kiest in zijn bijdragen voor het woord 'hart': ken mijn hart (Ps. 139 : 23) onrustig hart (Augustinus), hart van steen (Ezechiël 36 : 26), hart en verstand (Pascal), uitgangen van het hart (Spreuken 4 : 23), hartstocht (Von Zinzendorf) en de eeuw in het hart (Prediker 3 : 11). En om tenslotte niet meer te noemen, in de kerstweek probeert Pieter Holtrop aan de hand van gedichten of fragmenten ervan in te spelen op allerlei gevoelens die veelal de laatste week van het jaar ons mensen bezighouden. Wat is de waarde van dit boek? Dat zal ieder verschillend beoordelen. De inhoud is op een tamelijk hoog niveau geschreven. Het vraagt soms enige belezenheid. Er worden meningen en opvattingen in verkondigd waar we niet of nauwelijks mee in kunnen stemmen. Wie een aantal auteurs kent uit andere geschriften zal het misschien interessant vinden hun opvattingen te lezen nu ze ingaan op een tamelijk persoonlijk gerichte vraag als aan het begin vermeld. Wie graag kennis neemt van poëzie, zal het boeiend vinden hoe ook anderen bij het lezen er van tot bepaalde gevoelens en gedachten worden gebracht. Het is qua vormgeving en uitvoering een heel mooi boek. Voor een geselecteerde liefhebber kan het een mooi geschenk zijn.
J. Maasland

Dr. W.H. Velema, 'Mag ik sterven, moet ik leven?', Een praktische en pastorale benadering rond de levensbeëindiging, Boekencentrum, 96 blz., ƒ 17,50.
Op 22 november 1993 sprak de hoogleraar dr. W.H. Velema op de landelijke samenkomst tot verootmoediging en gebed in de overvolle Oude Kerk te Barneveld. Het was een massale bijeenkomst in het kader van de Wet op de lijkbezorging. In een reeds eerder dit jaar verschenen publicatie van dr. Velema wordt met de stukken aangetoond, dat enerzijds euthanasie in het Wetboek van Strafrecht strafbaar blijft en anderzijds met verwijzing naar zorgvuldigheidseisen een vergaande beperking van deze strafbaarstelling gegeven is. Laatstgenoemde wordt voor een belangrijk deel tenietgedaan. Het hele euthanasie-klimaat in de samenleving is daar mede debet aan, waarbij de autonomiegedachte, weerzin tegen het lijden, het individualisme en de hoge kosten de toon aangeven. Er is tegen die achtergrond sprake van een ontwikkeling in de wetgeving, die ruimte schept voor een actievere rol van de medicus in de wijze van levensbeëindiging. Ook Velema realiseert zich overigens hoe gecompliceerd het ligt als de vraag – titel van Kuiterts nieuwe boek – op je afkomt: 'Mag er een einde komen aan het bittere einde?' Mogen we van ophouden weten? Mag ik sterven; moet ik leven? De kern temidden van deze moeilijke vragen is dat wij het leven niet in eigen hand nemen. God geeft het ons. God ontneemt het ons. Niet mijn ervaring en beleving zijn normatief, maar de norm hangt af van wat God over het leven zegt. De menselijke verantwoordelijkheid is betrokken op en wordt bepaald door het gebod van God. Velema realiseert zich op blz. 55 en volgende terdege hoe moeilijk het is de grens precies te markeren. Wie zelfbeschikkingsrecht, autonomie, afwijst is op de Ander aangewezen, ook wat het levenseinde betreft. In dat licht dient over de waarde van het leven gedacht en gesproken te worden. Zinloos medisch handelen wijst Velema af en een mens mag in rust en vrede sterven, als het zover is. Ik citeer uit Velema's persoonlijke slot: 'De kern van de omslag ligt in de proclamatie en praktizering van het zelfbeschikkingsrecht. Ik geloof dat het Evangelie ons een andere, betere weg en wandel wijst.'
C. van Sliedregt, Nunspeet

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen