Boekbespreking

Drs. P. D. D. Steegman en dr. J. Visser, Zin in verhalen, over de betekenis van verhalen bij de overdracht van geloof, waarden en nonnen, Boekencentrum BV, Zoetermeer, 136 blz., ƒ 32,50.
Dit geschrift is een bundeling opstellen over verhalen, tot stand gekomen door een interdisciplinair onderzoek van de vakgroep sociale wetenschappen binnen de faculteit der Godgeleerdheid aan de universiteit van Utrecht.
Diverse deskundigen op het terrein van de (godsdienst)pedagogiek bieden ons in dit boek interessante informatie aan over de betekenis van verhalen in opvoedings- en onderwijssituaties.
Na een voorwoord komen de volgende hoofdstukken aan de orde: zin in verhalen (Ruard Ganzevoort, Jan Visser), luisteren naar verhalen (idem), leven van verhalen (Trees Andree, Dieuwertje Bakker, Toos Scheen), leren van verhalen (Ina ter Avest, Cok Bakker, Jaap Schaap, Piet Steegman), kijken naar verhalen (Johan Hahn), het andere verhaal (Henk Tieleman). Dan komt er een uitstekende lijst van geraadpleegde literatuur. Het boek besluit met personalia van de scribenten.
De rode draad in dit boek is de betekenis van de narrativiteit, met name bij de overdracht van geloof, waarden en normen. Verhalen spelen daarin een veel grotere rol dan we ons bewust zijn. 'Wij wortelen als het ware in verhalen' (p. 5), Daarom is bezinning als deze erg nuttig. Het hoofdstuk over leren van verhalen (in het onderwijs) spreekt me erg aan. Op school als vormingsinstituut dienen het verhaal en het logisch-argumentatieve leren elkaar aan te vullen.
Anders gezegd: het perceptuele kennen en het conceptuele kennen kunnen elkaar niet missen.
In dit hoofdstuk komt ook de verhouding van het verhaal (c.q. de metafoor) en de cognitieve ontwikkeling van het kind aan de orde. Erg boeiend. Toch ben ik erg benieuwd wat deze uiteenzetting voor gevolgen heeft voor het vertellen van de bijbelse verhalen aan kinderen. Welke verhalen passen bij welke leeftijdsgroep (verg. de opdracht aan Israël in Joz. 4 : 21vv). Het laatste hoofdstuk – op zich heel interessant – valt voor mijn gevoel enigszins buiten de scopus van de bundel, althans het begrip verhaal in dit artikel dekt het begrip verhaal uit andere artikelen niet. Ook zijn er hier en daar wat taalfouten gemaakt, die het schone van dit boek enigszins ontsieren.
Het zou m.i. goed zijn dat dit geschrift 'vertaald' zou worden naar de 'gewone' opvoeders, die er hun winst mee kunnen doen.
W. Verboom, Hierden/Harderwijk

C. den Boer, De eerste brief van Paulus aan de Korinthiërs XII-XVI, deel 3. Uitgeverij Kok-Voorhoeve, Kampen in samenwerking met de Evangelische Omroep, Hilversum 1993, 291 blz., ƒ 37,90.
Met dit derde deel heeft collega Den Boer zijn meditatief commentaar op 1 Korinthe voltooid. Dat is stellig een gelukwens waard. Ook dit deel is, evenals de beide vorige delen, vrucht van nauwkeurig luisteren en overwegen van de Bijbeltekst.
De hoofdstukken 12 tot en met 16, die in dit deel behandeld worden, gaan onder andere over de gaven van de Geest in de gemeente, de verhouding van profetie en tongentaal, alsmede de vragen rondom de opstanding der doden. Terecht onderstreept de schrijver in de inleiding tot zijn bespreking van 1 Kor. 12 de betekenis van de Persoon en het werk van de Heilige Geest voor geloof en gemeenteleven.
Vers 3 van 1 Kor. 12 krijgt een uitvoerige bespreking. Tegenover hen die Jezus een vervloeking noemen ('Jezus anathema') belijdt de door de Geest geleide gemeente, dat Jezus Heer, Kurios is. Daar – en niet in allerlei extatische verschijnselen – ligt hèt grote kenmerk van het werk van de Geest. De auteur wijst een gnostische verklaring van de uitspraak 'Jezus anathema' af. Zijn argument, dat het bestaan van een gnostisch christendom in Korinthe niet aantoonbaar is, snijdt hout, al moeten we anderzijds niet vergeten dat de gnostiek zich in vele vormen en varianten voordeed en dat het dus niet uitgesloten is, dat we hier te maken hebben met een vorm van religiositeit, die gnostisch aandoet.
Ten aanzien van de gave van de profetie spreekt de schrijver van een 'helaas in de kerk vergeten "ambt" '. In de uitleg van 1 Korinthe 14 gaat Den Boer een verantwoorde tussenweg, waarbij hij enerzijds de verschuiving in het liturgisch patroon aanwijst en anderzijds toch een pleidooi voert om naast de kerkdienst, zoals wij die kennen, ruimte te geven aan de samenkomst van kleine groepen.
De uitleg van 1 Korinthe 15 verbindt op een goede wijze exegese en pastorale toepassing.
Ik volsta met deze enkele voorbeelden. Moge ook dit deel de opbouw van de gemeente dienen. De schrijver verstaat de kunst boeiend en eenvoudig te schrijven. Geen wonder, want deze boeken zijn primair bedoeld voor het gemeentelid. Maar wie geroepen is tot preekvoorbereiding, zal in dit en de andere delen heel wat vinden, waar hij zijn winst mee kan doen.
Hartelijk aanbevolen!
A. N., Ede

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen