Boekbespreking

Edith Geerars-Meywaard, Janneke Kleinjan-Balke, Mieke Wilcke-van der Linden, Hilda Wijnne-Hoekert: Kiezen zonder spijt. Moeder-zijn en werk; Boekencentrum, 108 pagina's, ƒ 19,90.
In het geheel van de gereformeerde gezindte leeft in toenemende mate de vraag hoe christenvrouwen in een veranderende maatschappij hun leven vorm kunnen geven. Er zijn met name onder getrouwde al of niet buitenshuis werkende vrouwen nogal wat onlust-en onrustgevoelens.
Mevr. Wilcke geeft in vogelvlucht een overzicht van de positie van vrouwen door de eeuwen heen. Zij maakt duidelijk, dat de zogenaamde 'traditionele rolverdeling', waarbij de man kostwinner is en de vrouw huisvrouw, dateert van het begin van deze eeuw. Reeds in de middeleeuwen was het gezin behalve een leefgemeenschap een produktie- ofwel een economische eenheid. Door de eeuwen heen traden er steeds verschuivingen op, die sterk door tijd en cultuur werden bepaald. De vrouw werd meer dan eens achtergesteld. De schrijfster voert een pleidooi voor een bijbelse bezinning op de plaats van de vrouw en op de taakverdeling tussen man en vrouw. Veel christenen beseffen volgens haar dat de reeds eerder genoemde 'traditionele taakverdeling' geen bijbelse norm voor alle tijden is. Terecht concludeert zij dat het onrecht, dat vrouwen door de eeuwen is aangedaan, vooral ook te maken heeft met de doorwerking van de zonde. Ik deel haar slotwoorden: 'Als man en vrouw dankzij Christus' verlossingswerk zich richten naar het "in den beginne", geeft dat aan mannen en vrouwen een mogelijkheid tot levensontplooiing en levensverrijking'.
Mevr. Wijnne beschrijft vervolgens de maatschappelijke situatie aan de hand van drie aandachtspunten: het gezin, mannen- en vrouwenrollen in samenhang met ouderschap en de status van betaald werk. Het gezin dient de plaats van hoeksteen te behouden. Als functies van het gezin komen aan de orde: de emotionele-, de biologische-, de opvoedings- en de economische functie. Veel nadruk wordt er gelegd op het vaderschap en de rol van de vader. Daar is emancipatie nodig! Als ik de schrijfster goed begrijp, neigt zij ernaar de centrale plaats van de moeder terug te dringen. Ik begrijp haar verlangen naar meer evenwicht, maar signaleer tegelijkertijd het gevaar van doorslaan. Daarbij komt nog dat zij aan de ene kant als pedagoog weliswaar vindt, dat kinderen recht hebben op de meest gunstige opvoedingsomstandigheden en dat de ouder tot de volwassenheid van het kind de meest verantwoordelijke persoon is, maar aan de andere kant vrij veel opening geeft aan het uit handen geven van verzorging, opvoeding en onderwijs. Soms al vanaf baby- en kleutertijd? Speelt daar dan toch niet gauw de verborgen agenda van het buitenshuis willen doorwerken een grote rol? Het is overigens wel terecht, dat de man en vader beduidend meer dan voorheen in gezinstaken deelt. Het argument dat reeds vrouwen ten tijde van de industriële revolutie en vanuit de gegoede burgerij geen tijd hadden om aandacht aan de kinderen te besteden, spreekt me niet aan. Dat is alleen maar triest. Vader en moeder zullen mijns inziens erop uit moeten zijn om beiden tijd en aandacht voor hun kinderen te hebben, al mag dat zeker niet ten koste gaan van hun onderlinge man-vrouw-relatie. Tevens breekt de tijd aan dat ouders hun kinderen meer en meer moeten loslaten. Overigens komt het me juist voor dat betaald werk niet boven onbetaald werk gesteld mag worden. De schrijfster signaleert terecht, dat een moeder veel verloren laat gaan als zij haar opleiding en baan verkiest boven het genieten van de eerste kinderjaren, het eerste lachje, de eerste wankele schreden.
Mevr. KleinJan belicht de bijbelse gegevens, waarbij zij 'Vrouwen in de bijbel en nu' de revue laat passeren. Het voert te ver om hier op diverse details in te gaan. Inderdaad was de opvoeding in bijbels licht veel meer een taak van de gemeenschap, waarbij vader en moeder delen in het gezag en beiden een taak in de geloofsopvoeding hebben. De kern van de opvoeding is in Gods Woord het doorgeven van Gods beloften. De passage over Spreuken 31 is veelzeggend. Ook de profetessen, Mirjam, Debora en Hulda hebben een van God gegeven plaats. Ik geef een citaat door, dat uitloopt op een reële vraag: 'Voor het probleem van de vrouw in het ambt draagt de bijbel ook geen pasklare oplossing aan. Maar het grote aantal positieve dingen over de godsdienstige positievan de vrouw valt eigenlijk moeilijk te rijmen met de situatie nu in veel kerken binnen de gereformeerde gezindte. Want is hier niet minder ruimte voor vrouwen om hun gaven in dienst van de gemeente te stellen dan bijvoorbeeld in de tijd van Paulus?' Mevr. KleinJan meent dat het Leger des Heils hier een voorbeeldfunctie vervult. Zij sluit af met 'hints' voor de kerk, waarbij niet aan vrouwen in de kerkeraad en ook niet aan vrouwelijke predikanten wordt voorbijgegaan. Juist de laatste jaren is het mijns inziens verblijdend dat vrouwelijke theologiestudenten na hun opleiding zo'n positieve invulling aan hun gaven in kerk en maatschappij weten te geven. Er zijn grote mogelijkheden in het ambt van gelovige! Mevr. KleinJan zoekt tevens een opening voor de vrouwelijke ambtsdrager. Zij beveelt tenslotte de weg van de liefde aan.
Tot besluit geeft mevr. Geerars via 'een persoonlijke invalshoek' aan waar de knelpunten liggen en zij onderstreept het belang van de keuze. Zij doet dat 'worstelend met de traditie, heen en weer geslingerd tussen gezin en werk, ambitie en zorgzaamheid, schuldgevoel en zelfrespect, moederliefde en collegialiteit, tussen moederschap en carrière'. Zij zoekt naar enerzijds 'kiezen zonder spijt' en 'staan in de christelijke traditie'. En dat vanuit de diepste dimensie van God liefhebben boven alles en je naaste als jezelf. In dat spanningsveld rest ons als mannen en vrouwen denk ik de bede: 'Leer mij niet mijn, maar Uw weg'.
C. van Sliedrecht, Nunspeet

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen