Theologische Hogeschool vanwege de Ger. Bond in de NH Kerk

Van catechetenopleiding tot HBO opleiding
Ooit waren daar (vanaf 1951) in den lande de opleidingen tot catecheet, georganiseerd door de NH kerk die een derde graads bevoegdheid godsdienstonderwijs en een bevoegdheid tot catecheet/bijstand pastoraat gaven. De Kerkorde 1951 regelde de mogelijkheden voor kerkelijke medewerkers die naast de ambtsdragers/predikanten in een bediening werkzaam konden zijn, daartoe opgeleid via een passende theologische opleiding tot catecheet, c.q. hulpprediker. Eén van deze catechetenopleidingen is jarenlang gegeven te Zeist, waar enkele honderden studenten zich in de loop der jaren het Testimonium Catecheet hebben verworven.
In 1984 besloot de Gen. Synode der NH Kerk om deze opleidingen tot catecheet niet langer zelf te verzorgen, maar samenwerkingsverbanden aan te gaan met bepaalde opleidingsinstituten en afgestudeerden aldaar de mogelijkheid te bieden zich een erkenning te verwerven binnen de NH Kerk als catecheet/evangelist/bijstand in het pastoraat. Daartoe werd vanwege de Gen. Synode de cie. Theologisch Hoger Onderwijs ingesteld die contacten moest onderhouden met deze opleidingsinstituten via cie's van Overleg die de opleiding mede bewaakten. Afgestudeerden kunnen thans desgewenst na deelname aan enkele weekends en nadat zij een colloquium-gesprek passeerden, zich een bevoegdheid verwerven binnen de NH Kerk.
Eén van de opleidingsinstituten waarmee de Gen. Synode der NH Kerk een overeenkomst van samenwerking heeft, is de Theologische Hogeschool vanwege de Ger. Bond (THGB). Een instituut, dat in het leven geroepen is na de opheffing van de opleidingen tot catecheet, met een inmiddels op HBO niveau gestructureerde opleiding. Deze opleiding heeft een zgn. IJ-model, d.w.z. dat zij twee mogelijkheden biedt:
a) opleiding tot godsdienstleraar 2e en 1e graad en
b) opleiding tot kerkelijk werker – een Pastorale Variant met de specialisaties catechetiek, pastoraat, apostolaat, diaconaat en jeugd-/jongerenwerk. (We spreken niet meer over pastorale diaconale werker, maar over kerkelijk werker, afgekort KW).
Deze opleidingen zijn alle ministerieel erkend. Een voorname taak van ons instituut is het opleiden van godsdienstleraren. Het geven van godsdienstlessen in het voortgezet onderwijs behoortdigste taken van het leraarschap. Maar in een geseculariseerde wereld als die van de 20e eeuw liggen hier toch ook uitnemende mogelijkheden om jongeren op te voeden vanuit het enig houvast in het leven en sterven. Daarom ziet de THGB het opleiden van godsdienstleraren (2e en 1e graad) als een belangrijk doel.

De opleiding tot kerkelijk werker (deeltijd)
Sinds 1992 is er een samenwerkingsverband tussen de Prot. Chr. Hogeschool De Vijverberg te Ede en de THGB. Deze samenwerking betreft de opleiding tot kerkelijk werker (zie boven onder b) en zal zich per september 1994 uitstrekken over de gehele breedte van de opleiding (vier jaren). De godsdienstlerarenopleiding (2e/ 1e graad) gaat alleen van de THGB uit. Wel is het zo, dat de eerste twee jaren van de opleidingen gemeenschappelijk zijn (dus zowel voor de a.s. godsdienstleraren als voor de kerkelijke werkers).
Een belangrijk voordeel van de samenwerking is niet slechts, dat de opleiding tot KW daardoor opgenomen is binnen een bekostigd verband en mede daardoor kon uitgroeien tot een volwassen HBO-opleiding. Ook inhoudelijk betekent de samenwerking een versterking van de opleiding, doordat de sociaal-agogische component en daarmee de beroepsgerichtheid een goede impuls heeft gekregen. Er zijn b.v. vakken bij gekomen als Culturele en Maatschappelijke vorming, groepswerk, gespreksen vergadertechniek. Zonder overdrijving kunnen we zeggen, dat deze beroepsgerichtheid van de opleiding tot KW op HBO niveau sterker geaccentueerd is dan dat het geval is met de wetenschappelijke opleidingen aan theologische faculteiten met het ambt als beroepsuitgang. Bovendien zijn er de stages: in het eerste jaar een oriënterende, in het derde jaar een uitgebreide stage; terwijl van de student ook verwacht wordt, dat hij gedurende de gehele opleiding aan allerlei gemeentelijke activiteiten deelneemt.
Intussen zijn in de opleiding procentueel de specifiek theologische vakken sterk vertegenwoordigd. Omdat uitgegaan wordt van de overtuiging, dat een KW-er niet alleen goed getraind moet zijn in beroepsvaardigheden maar ook een HBO-theoloog dient te zijn met degelijke kennis van en inzicht in wat zich in de Bijbelwetenschap, de systematische en de historische wetenschap, de godsdienstwetenschap aandient.
De opleidingen die uitgaan van de THGB en De Vijverberg hebben in dit alles de H. Schrift als het onfeilbare en getrouwe Woord van God als grondslag en zijn in sterke mate georiënteerd op de Reformatie.

De dagopleiding tot KW-er
Naast de deeltijdse opleiding tot KW-er komt er D.V. per september a.s. te Ede ook een equivalente dagopleiding. Onder gedeelde verantwoordelijkheid van de THGB, De Vijverberg en De Wittenberg (Zeist), althans voor het 2e, 3e en 4e jaar van de opleiding tot KW-er.
De Wittenberg behoudt een eigen propedeusejaar. Er is een overeenkomst van samenwerking (getekend d.d. 15 december 1993) die het resultaat is van een goed samenspel tussen genoemde participanten en die berust op de overtuiging, dat samenbundeling van opleidingen met eenzelfde grondslag, met soortgelijke uitgangspunten en doelstellingen, een vereiste is. Wat dat betreft is er sprake van een wederzijdse erkenning en herkenning waarvoor wij dankbaar zijn.
De voorbereidende werkzaamheden voor deze beoogde dagopleiding zijn in een vergevorderd stadium. Er is een profielschets, een curriculum-schema (met verdeling van de vakken/uren over de vier jaren) en eindtermen. In vele opzichten is deze opleiding in vakinhouden gelijk aan de deeltijdse. Met dit verschil, dat a) in een totaal van 6720 studiebelastingsuren (over vier jaren gespreid) uiteraard veel meer tijd kan worden besteed aan de verschillende onderdelen van de studie (waaronder zeker ook de beroepsvoorbereiding) en b) een zo breed mogelijk opgeleide KW-er kan worden beoogd (niet een specialistische).
Bij dit alles is erkenning van de opleiding door de kerken een punt dat van gewicht wordt geacht, ook al omdat het toekomstige werkveld van de student in vele gevallen binnen-kerkelijke verbanden betreft. Dat laatste betekent niet, dat afgestudeerden niet ook in niet direct van de kerk uitgaande organisaties en verenigingen een plaats moeten kunnen vinden. Studenten van welke kerkelijke denominatie ook zijn welkom, wanneer zij althans bereid zijn de grondslag, uitgangspunten en doelstelling van de opleiding te onderschrijven. Daarbij wordt vooral ook gedacht aan jongeren die het Voortgezet Onderwijs hebben verlaten en begeren een HBO opleiding theologie in bovenbedoelde zin te gaan volgen.

Perspectieven
Talloze keren (op Open-Huis dagen en in schriftelijke en telefonische vragen om informatie) worden wij benaderd door mensen, ook jonge mensen die gedreven zijn door een verlangen om hun leven in dienst te stellen van de Heere en van de naaste en die zich gaarne willen laten vormen en toerusten tot een taak in het Koninkrijk van God. In een tijd die geestelijk en moreel zo decadent is als de onze, is deze veel voorkomende vraag naar vorming en toerusting een teken des tijds. Gelukkig staat de Geest van Pinksteren niet met lege handen onder ons. Integendeel, Hij brengt handen vol gaven mee, bekwaamheden die om training en ontplooiing vragen. En zouden wij dan onze dure roeping niet verzaken, als wij daar niet in opleidingen als de genoemde mee aan het werk gingen?
Daarbij gaan wij uit van de overtuiging, dat er in goede samenhang en samengang met de ambten binnen de kerk plaats moet zijn voor het ambt aller gelovigen, in allerlei variaties. Theologie is er ten principale voor 'the man of the Street'. En intussen zijn de velden wit om te oogsten. 'De hele wereld is mijn parochie' (Wesley). Dat de kerken daar nog beter zicht op moeten krijgen en leren moeten om HBO-theologen te plaatsen in de kerkelijke samenleving, is bekend. Maar dat is geen reden voor ons om niet met toewijding bezig te zijn in de vorming van mensen die met Jesaja mogen zeggen: 'Zie hier ben ik, zend mij henen' (Jes. 6 : 8).
Mensen, vooral ook jongeren die het middelbaar onderwijs gaan verlaten en die zich in een vierjarige HBO opleiding die sterk op de praktijk is gericht, willen laten toerusten voor de vervulling van een opdracht van God in deze wereld, kunnen dus bij ons terecht.
Afgestudeerden aan onze opleidingen tot godsdienstleraar zijn in het onderwijs terecht gekomen. Maar daarnaast functioneren velen die de opleiding tot kerkelijk werk volgden ook in fulltime of parttime functies als bijstand in het pastoraat, als evangelist in grote stedenider ergens in de wereld. Overigens zijn er vele andere pastorale situaties te bedenken, waarin een HBO-afgestudeerde zinvol kan functioneren (in de ziekenzorg, in het gevangenispastoraat, in een leidinggevende functie bv. als in de 'Herberg'). Bovendien is niet te vergeten, dat velen die hun theologische vorming ontvingen aan een instituut als het onze, deze tot nu toe hebben weten te benutten bij de uitoefening van functies in het welzijnswerk (als directeurtrice) van een bejaardentehuis en bv. bij hun arbeid in de maatschappelijke en sociaal-pedagogische/psychologische hulpverlening). We reiken de laatstgenoemden graag in onze opleiding tot KW 'een theologisch hart onder de riem' toe.
Daar komt nog bij, dat gelukkig in toenemende mate in gemeenten dankbaar gebruik wordt gemaakt van bekwaamheden en vaardigheden van afgestudeerden die in de sfeer van de vrijwilligheid bezig zijn in het gemeenteopbouwwerk (te denken is aan catecheseteams, kringwerk, bezinning op de vragen van Kerk en Israël, enz.).
Tenslotte. Een HBO-opleiding wil niet direct een wetenschappelijke opleiding op universitair niveau zijn. Toch zijn daar de doorverbindingen en o.i. terecht. De Wet Hoger Onderwijs en Wetenschappelijk Onderzoek (WHW) biedt in dit opzicht evenals tevoren duidelijke mogelijkheden. Dat houdt in, dat afgestudeerden aan een HBO-opleiding als de onze desgewenst ook hun studie kunnen voortzetten aan een theologische faculteit. De in de HBO-studie reeds volbrachte studiepunten tellen daarbij in principe voluit mee, c.q. komen voor' vrijstelling in aanmerking.
Herhaaldelijk komen we het verschijnsel tegen, dat studenten die zich bij ons één of twee HBO-Getuigschriften verwierven (godsdienstleraar en/of kerkelijk werker), ook met hun studie doorgaan in een passend doctoraalprogramma aan een theologische faculteit (nadat zij enige extra programma's aan Bijbeltalen aan ons instituut volgden).
Op dit moment zijn er in totaal bij THGB/Vijverberg 220 ingeschrevenen (waarvan 90 in de nieuwe opleiding tot KW-er in deeltijd). Hiervan is ongeveer 1/3 vrouwen en 2/3 mannen. De meesten zijn in de leeftijd tussen 20 en 35 jaar.

Aanvragen van informatiemateriaal, zowel m.b.t. de deeltijdse als de dagopleiding kunnen gericht worden aan de studentenadministratie van De Vijverberg (Postbus 80, 6710 BB Ede; tel. 08380-39750) of bij ondergetekende (C. den Boer, Julianalaan 34b, 6721 EG Bennekom, tel. 08389-16100).
C. den Boer (Bennekom)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen