Boekbespreking

Bertrand J. de Clercq, Macht en Principe, Over rechtvaardiging van de politieke macht, 1994, 3e en bewerkte druk, Lannoo, Tielt en Tirion, Baarn, ƒ 57,50.
De schrijver is dominicaan en op zijn vakgebied uitstekend thuis. De spanning tussen de beide in de titel genoemde polen wordt van meet af aan door de schrijver in een historisch verband gezet, vanuit het gezichtspunt, dat iedere generatie kind is van haar tijd en van de ontwikkelingen die in gang zijn. Het is geen grootspraak, wanneer de achterflap dit boek een standaardwerk noemt. De hele westerse traditie, zoals deze gegroeid is uit en vànuit de Grieken, komt aan de orde. Telkens heeft de bijbel, die de schrijver al overwegend raadpleegt, inspraak.
Deze opzet maakt dat het boek erg veel duidelijke informatie biedt, maar daarnaast ook de geest ademt van een zekere mildheid. Wat onze eigen tijd betreft: de schrijver wijst op het utopische, dat in het verlengde van de moderne welvaartsstaat ligt, en daarom pleit hij tégen een ongeremde welvaartsvergroting en vóór een billijke welvaartsverdeling. Daarbij valt hij terug op het, altijd door de rooms-katholieke kerk gehanteerde, subsidiariteitsprincipe: het hogere orgaan (de staat) moet niét doen wat aan het lagere kan worden overgelaten. Op zichzelf is dit o.i. vaak een goed hanteerbare regel, maar de vraag blijft hierbij altijd in hoeverre van 'hoger' en 'lager' kan worden gesproken; een gemeenschap als 'gezin' is bijv. niet 'lager' dan de overheid.
De schrijver wijst erop, hoezeer het doorgroeien van de welvaartsstaat zal leiden tot een verharding van de overheid, omdat deze dan gedwongen wordt om telkens bij conflicten in te grijpen, met name daar waar het kapitalisme, zonder concurrenfie van waarden die van elders komen, het leven beknot. Tevens is hij er op uit het goede in onze welvaartsstaat te behouden. Daartoe is een ontvlechting van staat en maatschappij nodig.
Een boek met geweldig veel goede historische en actuele informatie, dat, wat het ingenomen standpunt betreft, m.i. uitkomt bij een sociaal betrokken liberaal socialisme, en niet echt politieke theologie beschrijft. Dat het 'principe' (de titel!) toch bovenal ontleend kan worden aan de Torah, aan Gods wetgeving op de Sinaï, klinkt echter niet duidelijk door.
S. M., Z.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen