Torenspitsen-gemeenteflitsen

ACHTERBERG
Het dorp
In het midden van de vorige eeuw werd Achterberg beschreven als een 'landelijk gelegen buurtschap geheel alleen door land- en akkerlieden bewoond wordende'.
Volgens een telling waren er op 1 januari 1844 slechts 186 huizen en 1143 zielen. Deze uitgestrekte en dunbevolkte streek hoorde van Nude tot Prattenburg onder de Nederduitsche Hervormde Gemeente der stad Rhenen. Er was in de buurtschap geen kerk of vergaderlokaal, maar de kerkgangers uit Achterberg hadden in de Cunerakerk 'eene afzonderlijke zitplaats in den regter vleugel' die de 'boerenhoek' werd genoemd (thans nog aanwezig).
Bekend is dat bepaald geen grote drommen optrokken naar het bedehuis in de stad. De grote afstand en de heersende armoede zullen hierin een rol hebben gespeeld. Toch waren er ook die veel voor Achterberg gedaan hebben met name ds. Van der Dussen, die in 1880 naar Bennekom vertrok en ook bv. Jonkheer G. J. C. Schimmelpenninck, burgemeester van Rhenen. In 1882 werd aarzelend de basis gelegd voor een eigen hervormd kerkewerk in Achterberg. Het besluit werd genomen te komen tot de oprichting van een Evangelisatie.
De kerkeraad van Rhenen nam op 31 augustus 1882 dit besluit: het werk zal worden opgedragen aan een godsdienstonderwijzer. Benoemd werd dhr. J. Aartsen uit Emmen. Een woning in De Dijk, eigendom van de diaconie, diende als pastorie, het achterhuis om er Zondagschool en Bijbellezing te houden.
Dhr. Aartsen mocht arbeiden tot aan zijn sterven, 12 februari 1902. Gedurende 19 jaar mocht deze pionier, vaak onder barre omstandigheden, zijn arbeid in eenvoud verrichten in het stukje wijngaard des Heeren in Achterberg. In de vacature Aartsen kwam dhr. Ketenlapper uit Naarden; financieel waren er de nodige zorgen. In 1904 nam Ketenlapper ontslag en werd de Evangelisatie opgeheven. Alleen de zondagsschool bleef bestaan met dhr. Nibbelink als onderwijzer. Na hem kwam dhr. G. A B. Boonzaaijer uit Rhenen.
Toen de 'grote kerk' maar wat voortsolde, nam Boonzaaijer het initiatief om uit eigen middelen de grondslag te leggen voor wat later is uitgegroeid tot het kerkelijk centrum van Achterberg. Men liet een woning bouwen met daarachter een lokaal. De Zondagsschool was de eerste gebruikster. Op deze zelfde plaats staan nu de pastorie en de kerk.
Het verzoek van Boonzaaijer aan de kerkeraad van Rhenen, de evangelisatie weer ter hand te nemen, werd afgewezen. Een verzoek in 1910 aan de Rhenense kerkeraad om kerkdiensten te gaan beleggen werd eveneens afgewezen; de band met Rhenen zou daardoor verbroken worden.
Boonzaaijer liet zich niet uit het veld slaan. 27 september 1911 werd de jongelingsvereniging opgericht, later kwamen evangelisatie en bijbellezingen. De kerkeraad was blijkbaar van inzicht veranderd. Predikanten uit Rhenen en Veenendaal gaven medewerking. Het kerkelijk werk kreeg steeds meer gestalte. In 1924 werd dhr. C. van Viegen benoemd als godsdienstonderwijzer en 4 april 1926 was er de eerste zondagse kerkdienst. Op 1 januari 1946 werd de gemeente zelfstandig en op 25 oktober 1953 kwam dhr. Van Vliegen in de volle bediening.
Na een ambtsperiode van 36 jaar werd hem op 1 januari 1960 emeritaat verleend Ds. Van Vliegen vertrok naar Overberg, gemeente Amerongen, om daar nog een aantal jaren werkzaam te zijn.

De Kerk
De vergaderruimte achter de pastorie, aangeduid als 'het lokaal', is verschillende malen vergroot. In 1930 kwam de huidige kerk tot stand, zij het zonder toren. Deze werd gebouwd in 1949. Tijdens de ambtsperiode van Ds. J. v. d. Haar is de kerk gerenoveerd en uitgebreid en in 1990 onder ds. C. M. Visser is deze opnieuw vergroot en verfraaid.

De pastorie
Na het vertrek van ds. Van Viegen is de pastorie afgebroken en op dezelfde plaats de huidige gebouwd, die nu bewoond wordt door de 7e predikant.

Het orgel
Het uit Friesland (Bergum) afkomstige orgel werd in 1958 geplaatst en is in 1976 door dhr. J. L. v. d. Heuvel gerestaureerd en nadien door de organisten uitgebreid met een vrij pedaal en een tweede klavier tot een totaal 16 stemmen.

A. Kleijer

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen