Torenspitsen-Gemeenteflitsen

WASSENAAR
De Dorpskerk van de hervormde gemeente is het meest monumentale gebouw, dat Wassenaar rijk is. Blijkens romaanse sporen, die nog zichtbaar zijn in de noordwand van de kerk en delen van oude sarcofagen, zal er in de 11e of 12e eeuw een stenen kerkje hebben gestaan. Het testament van Ida van Santhorst uit 1310 bevat een van de oudste gedocumenteerde mededelingen over deze kerk. In de beginjaren van de 80-jarige oorlog werd de kerk verwoest op zondag 26 juli 1573. Het puin werd gebruikt voor de versterking van de verdediging van de stad Leiden bij het naderende beleg van de sleutelstad. De gedeeltelijke herbouw van de kerk was in de laatste jaren van de 16e eeuw gereed. De tegenwoordige gedaante van de Dorpskerk kwam tot stand na een grondige restauratie in de jaren 1938-1940. Het oorspronkelijke koor evenwel bleef vanaf 1573 een ruïne. Resten ervan hebben nog dienst gedaan als gevangenis. Tijdens de grote restauratie werd ook de kapel van Cralingen herbouwd. Een nazaat van Gillis van Cralingen, in 1396 tot ridder geslagen, deed in 1528 deze kapel over aan Aelbrecht van Raephorst. Thans doet ze dienst als consistoriekamer. De spits van de 12e-eeuwse toren stamt uit de 18e eeuw.
Het interieur van de kerk bevat tal van stille getuigen, dat hier de gemeente eeuwenlang samenkwam. Uit 1604 stamt een bord met de Wet des Heeren. De tekst ervan is ontleend aan de bekende voorganger van de Statenvertaling, de Deux-Aesbijbel. Verder is er een bord met de apostolische geloofsbelijdenis en een uit 1648 stammend bord met 'Het gebedt onses Heeren Jesu Christi', waarop ook 'Het gebedt van Agur'.
Het huidige orgel van de Dorpskerk werd in 1769 geleverd door de firma A. A. Hinsz uit Groningen. In 1792 werd het uitgebreid met een rugpositief door orgelbouwer L. van Dam uit Leeuwarden. In 1974 werd het zoveel mogelijk in oorspronkelijke staat gerestaureerd door de firma Metzier te Dietikon in Zwitserland.
In de roerige beginjaren van de 80-jarige oorlog werden in Wassenaar de beginselen van de Reformatie verkondigd. Het geslacht Raephorst is daarbij van bijzondere betekenis geweest. Herbert van Raephorst was één van de twee Wassenaarse edelen, die in 1566 het Smeekschrift der Edelen mede ondertekende. Vooral zijn jongere broer Aelbrecht van Raephorst heeft veel gedaan om de hervorming ingang te doen vinden. Na de verwoesting van de kerk in 1573 keerde de laatste pastoor van Wassenaar, Dirk Woutersz niet terug. Hij werd door de hervormden tot aan zijn dood onderhouden. In 1573 koos Willem van Oranje openlijk de zijde van de hervorming en vanaf die tijd zullen er samenkomsten zijn geweest in huizen van particulieren. Met steun van Aelbrecht van Raephorst werd in Wassenaar de eerste predikant beroepen. Als zodanig staat bekend Gerbrandus Johannes Schagen (1579-1583). Kort ervoor is er waarschijnlijk nog een ander geweest. In de jaren dat ds. Schagen predikant was, kwam het initiatief tot de wederopbouw van de verwoeste kerk van de grond.
Uit de naamlijst van predikanten, op twee borden in de kerk aanwezig, een enkele bijzonderheid. In 1711 werd de latere Leidse hoogleraar dr. Albert Schultens in het ambt van predikant bevestigd, om in 1713 een benoeming te aanvaarden aan de hogeschool van Franeker. Door dr. J. J. van Oosterzee bevestigd was van 1856-1878 ds. Leendert Johannes van Rhijn predikant van de gemeente. Hij hield de trouwpreek bij het huwelijk van een kleindochter van Koning Willem I die hier woonde met haar ouders. Ds. Van Rhijn was bevriend met mr. G. Groen van Prinsterer, die hier met zijn vrouw ter kerke ging, wanneer zij op hun buitenverblijf in Wassenaar waren. Enkele predikanten in de eerste helft van deze eeuw waren ds. P. G. de Vey Mesdagh (1920-1924) en de voor veel Wassenaarders bekende dr. H. J. Honders (1933-1959).
Tot voor kort had de hervormde gemeente alhier drie wijkgemeenten, elk met een eigen predikant. In 1988 werd een buitengewone wijkgemeente ingesteld ten behoeve van hervormd gereformeerden. Aan deze vierde wijkgemeente is sinds 1989 een part-time predikantsplaats verbonden. Voordien werd deze gemeente gediend door ds. W. L. Tukker (1977-1979) en ds. J. Wolters (1980-1985). Een kleine gemeente die zondagmiddag gebruikmaakt van de Dorpskerk en die verder in veel bevoorrecht is. Als u eens in de buurt komt, bent u hartelijk welkom in onze zondagse erediensten.
Mogen wij uw voorbede vragen om als gemeente te volharden in het Woord van Gods genade met een open oog voor mensen om ons heen? Wij wensen u wederkerig toe gebouwd te worden als levende stenen in een geestelijk huis, een geestelijk priesterdom om geestelijke offeranden te offeren, die Gode aangenaam zijn door Jezus Christus (1 Petr. 2).

Ds. N. C. van Dis

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen