Ik geloof de vergeving der zonden (2)

Leven uit de vergeving van zonden
Het geloof in de vergeving der zonden kent een heel persoonlijke, zelfs bevindelijke kant. Het gaat erom dat we zelf innerlijk leven vanuit de gave van de vergeving van zonden. Dat gaat niet buiten jezelf en je beleven om. Dat is een hartezaak.
Het geloof in de vergeving van zonden is ingeweven in een netwerk van andere aspecten van het geloofsleven. Op enkele daarvan wil ik nu wijzen. Allereerst heeft het leven vanuit de vergeving als vooronderstelling dat we persoonlijk onszelfleren kennen als mensen die die vergeving nodig hebben. Het gaat hier om de tweeslag van schuldbelijdenis en genadeverkondiging, zoals die in elke kerkdienst een plaats hebben. Ik moet een zondaar voor God worden, telkens weer. Dat is niet zo eenvoudig. Dat tast mijn diepste ik aan. Je kunt beter een slaaf of een slachtoffer worden dan een zondaar. Het is voor God belijden: dat het tussen U en mij misging, dat is helemaal mijn schuld. Ik heb het er op aangestuurd. Zo'n houding druist natuurlijk tegen alle zelfredzaamheid in.
Minstens even moeilijk is het om van genade te leven. Om te geloven dat Christus voor mij boette en dat God om Hem mijn zonden achter Zijn rug heeft geworpen. Dat dat een nieuwe werkelijkheid is. Zoals de gemeente in het dankgebed van het klassieke doopformulier belijdt: 'Wij danken en loven U dat Gij ons en onze kinderen door het bloed van Uw lieve Zoon Jezus Christus al onze zonden vergeven hebt'. Hiervoor is de daad van het geloof nodig. Het geloof werpt zich temidden van de belijdenis van schuld op het werk van Christus. Het zegt: U Christus bent mijn enige hoop, want U hebt voor mij aan het kruis geleden. U hebt het handschrift van mijn zonden verscheurd. In het geloof is de vergeving van zonden heerlijke werkelijkheid. Zo komen we tot de rijkdom van het geloof in de vergeving van de zonden. Het is werkelijk iets unieks van het christelijk geloof dat het dit heilige leerstuk kent. Alles wat andere godsdiensten en stromingen leren en wat in ons eigen hart opkomt, is vergeleken hierbij vlak en leeg. Wie zich een mens mag weten, die deelt in de vergeving van de zonden, gaat zingen. Dat is de wijze waarop de vergeving van zonden een plaats wil hebben. Als een lied vanuit mond en hart. Hoe heerlijk het geloof in de vergeving van zonden is, wordt ons duidelijk in een droom die Luther kreeg. Luther droomde eens, dat de satan voor hem stond met een grote lijst van Luthers zonden. Luther zei: weet je er nog meer? Ja, zei de satan. Luther zei: schrijf dan alles op. Toen de satan dat gedaan had, nam Luther de zondenlijst en schreef er met grote rode letters doorheen: het bloed van Jezus Christus reinigt van alle zonden.

Anderen vergeven
Ondertussen moeten we er voor waken om geen misbruik te maken van het geloof dat God onze zonden wil vergeven. Ik bedoel dat we de genade niet goedkoop mogen maken door te volharden in een zondige levenswandel met een beroep op de vergeving van zonden. Nee, zo mag het zeker niet zijn. Als God onze zonden vergeeft dan gaat dat als het goed is altijd gepaard met de vernieuwing van ons hart door de Heilige Geest. Dat kan toch niet anders! Wie kan dezelfde blijven als hij ziet hoeveel goed God doet tegen zoveel kwaad dat wij doen. Wie kan onbewogen blijven als de liefde van God zijn hart aanraakt. Welk mens, die door Jezus werd aangeraakt, bleef liggen in zijn vorige zondige levenswandel? De Heilige Geest die mensen het geloof schenkt in de vergevende liefde van God maakt hen tegelijk tot nieuwe mensen. Hij doet hen een hekel krijgen aan de zonde(n). Dat betekent helaas niet dat we de zonde te boven kunnen komen, maar wel dat we een diep verlangen ontvangen om de zonden te haten en er tegen te strijden. In één bepaald opzicht komt het leven vanuit de vergeving heel duidelijk tot uiting. Dat is de vergevingsgezindheid jegens onze medemens. Ieder mens wordt op een bepaald moment wel eens te kort gedaan, zoals hij of zij dat zelf ook doet. De ene mens heeft schuld bij de andere mens. De vraag is nu hoe we omgaan met de schuld die anderen bij ons hebben. Wie de vergevende liefde van God niet kent, zal de ander betaald zetten. Hij moet die schuld betalen, boeten tot het bittere einde. Maar wie nu de vergevende liefde van God heeft ervaren, die kan dat niet meer. Die ziet hoeveel hemzelf vergeveii is en die wordt gedrongen om nu ook zijn naaste te vergeven. Zoals uit de gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht (Mattheüs 18) blijkt is de schuld die mensen bij elkaar hebben heel gering vergeleken met de schuld die wij bij God hebben. Dat stelt niets voor. Stel je voor dat iemand ons bestolen heeft. Dat is natuurlijk erg. Maar wie gezien heeft hoeveel kwaad wij tegen God gedaan hebben, die leert de dief te vergeven. Al zal hij hem misschien nooit meer sympathiek vinden (Liefhebben is nog geen lief vinden).
In vraag en antwoord 126 van de Heidelbergse Catechismus belijden we, dat we Gods genade in ons bevinden, dat ons ganse voornemen is onze naaste van harte te vergeven. Het omgekeerde heeft Jezus Zelf geleerd: 'Want indien gij de mensen hun misdaden niet vergeeft, zo zal ook uw Vader uw misdaden niet vergeven' (Mattheüs 6 : 15).

De zonde tegen de Heilige Geest
Tenslotte wil ik nog iets zeggen over de vraag of alle zonden vergeven kunnen worden. Om te beginnen mag het antwoord op de vraag zijn: ja. Er is geen zonde zo groot of er is vergeving altijd bij God geweest. Dat komt omdat het offer van Christus van oneindige waarde is. Wie zegt dat er voor deze of gene zonde geen vergeving is, zegt daarmee dat Jezus te weinig geleden heeft. Meer had moeten boeten, zodat ook voor deze zonde vergeving bestaat.
Alle zonden wil God vergeven, behalve die ene zonde, die de Bijbel de zonde tegen de Heilige Geest noemt. Vergelijk Marcus 3 : 28, 29: 'Voorwaar, Ik zeg u, dat al de zonden de kinderen der mensen zullen vergeven worden en allerlei lasteringen, waarmee zij zullen gelasterd hebben, maar zo wie gelasterd zal hebben tegen de Heilige Geest, die heeft geen vergeving in eeuwigheid, maar hij is schuldig aan het eeuwig oordeel'.
Over de zonde tegen de Heilige Geest bestaat veel misverstand. Er zijn mensen die diep en zwaar lijden onder de angst deze zonde bedreven te hebben. Bijvoorbeeld omdat zij in de oorlog aan de verkeerde kant stonden. Ze constateren dat hun misdaden zo groot zijn dat ze blijvende schade veroorzaken. Daarom denken ze dat ze de zonde tegen de Heilige Geest bedreven hebben. Reden waarom ze geloven dat er een vloek op hun leven rust en ze verloren zullen gaan.
Toch is de zonde tegen de Heilige Geest wat anders. Het is de Heilige Geest die het geloof in Christus werkt. Het bewust afwijzen van dit werk, het opzettelijk zich verzetten tegen dit werk, het niet willen dat er genade en vergeving is, dat is (dunkt me) de zonde tegen de Heilige Geest. En dat zo diepingrijpend dat er verharding optreedt en er gedurende het gehele leven geen buigzaamheid meer is. Het is in wezen het bewuste ongeloof. Het werk van God voor duivels werk houden. Wie met alle geweld geen vergeving wil hebben, zondigt tegen de Heilige Geest. Dan valt men buiten alle mogelijkheden om vergeving te ontvangen.
Ik schrijf dit in het besef de waarheid niet in pacht te hebben. Laten anderen het verbeteren. Wat me wel bezighoudt is dat je als pastor mensen tegenkomt die worstelen met een gekweld geweten, omdat zij van mening zijn tegen de Heilige Geest gezondigd te hebben. Zulke mensen behoeven toch niet te vrezen. Wie zijn zonden belijdt ontvangt vergeving van zonden. Ook van de zonde alsmaar gedacht te hebben de zonde tegen de Heilige Geest bedreven te hebben. De genade van God is zo rijk en ruim. Zelfs de moordenaar aan het kruis mocht er door ingaan in het paradijs.

Tenslotte
Het geloof in de vergeving van de zonden is een van de meest wezenlijke bestanddelen, zo niet het meest wezenlijke bestanddeel van het christelijk geloof schreef ik aan het begin van dit artikel. Uit alles wat we overdachten blijkt dat dit waar is. We moeten maar niet te veel redeneren over dit leerstuk, maar in de praktijk beoefenen. Het gaat om het aloude Evangelie van een rijke Christus voor een arme zondaar. Dat Evangelie is altijd nieuw.
'Halleluja, lof zij het Lam,
Dat onze zonden op Zich nam.
Zijn bloed heeft ons geheiligd.
Die dood geweest is, zie Hij leeft!
Zijn volk dat Hij ontzondigt heeft,
is nu en eeuwig veilig.'
(I. da Costa 1798-1860)

W. Verboom, Hierden/Harderwijk

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen