Bethelgemeente 's-Hertogenbosch

Als we de titel boven deze rubriek-letterlijk nemen, kunnen we stoppen met schrijven. Want met of zonder fantasie, een torenspits is op het gebouw Bethel van de Bethelgemeente niet te ontdekken.
Dit gebouw werd gesticht door de Vereniging tot Evangelisatie in en ten bate van de Ned. Herv. kerk binnen de classis 's-Hertogenbosch in 1908. Het was gelegen aan de toenmalige Grobbendonckstraat die de Korte Havenstraat verbond met de Havenstraat.
Deze Evangelisatie was opgericht in het eerste decennium van deze eeuw vanwege de toenmalige vrijzinnigheid in deze classis. Na de tweede wereldoorlog niet meer tot leven gekomen, o.a. vanwege de acties kerkopbouw en kerkherstel die in de eerste jaren na de oorlog gevoerd zijn binnen de hervormde kerk. Het bestuur van deze Evangelisatie was er nog wel en bestond grotendeels uit personen van herv. geref. signatuur.
Bethel was na de 2e wereldoorlog als enig gebouw in de omgeving, weliswaar beschadigd, blijven staan en werd zo goed en zo kwaad als dit ging geschikt gemaakt voor de nieuwe bestemming (zie hierna).
Het adres werd ook anders want door het weggebombardeerd zijn van alle bebouwing in de omgeving, werd de Grobbendonckstraat opgeheven en bleef alleen het eerste gedeelte bestaan als inrit naar gebouw Bethel en werd het adres Emmaplein 17, wat nu nog zo is.
Het gebouw is gebouwd onder architectuur van W. J. Haspels, zoals al genoemd, in 1908. Het is een drielaags kerkgebouw met dwars zadeldak. Het heeft een portiek met troggewelfjes en zuilen met bladkapiteel. Er is een steen met inscriptie Bethel in de voorgevel gemetseld. Geleding door middel van speklagen, getrapte fries, kruisvensters en siermetselwerk met sierankers. Het vertoont de overgang naar een strakkere bouwstijl, zoals Berlage die toepaste.
Op 7 mei 1980 is, in de laatste ledenvergadering van de al eerder genoemde Evangelisatie, het gebouw officieel overgegaan naar de afd. Geref. Bond. Mede daarom is de afdeling rechtspersoon en bij de Kamer van Koophandel ingeschreven in het verenigingsregister. Vooral de laatste jaren is aan gebouw Bethel veel opgeknapt (veelal in eigen beheer) en kunnen alle activiteiten in prettige en aan de eisen des tijds aangepaste ruimten plaatsvinden.
Een pijporgel (positief), gebouwd door de firma Blank uit Herwijnen, werd in 1973 geplaatst op een galerij achter in de kerkzaal. Het werd 'geruild' voor een kabinetorgel dat afkomstig was uit een Evangelisatiegebouw uit Tilburg, ook gesticht door dezelfde Evangelisatievereniging, hierboven genoemd. Dit kabinetorgel is van 1732 en is waarschijnlijk gebouwd door de Amsterdamse orgelbouwer Pieter Keerman of door iemand uit zijn naaste omgeving. Het is een der oudste nog bewaard gebleven kabinetorgels. Vanuit oudheidkundig-historisch standpunt gezien een slechte deal, maar vanwege de financiën was er toen geen andere keus. Subsidie van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg zou op zijn vroegst in 1978 mogelijk zijn en het orgel was niet meer bespeelbaar. Het huidige orgel heeft 7 registers, een tremulant en een aangehangen pedaal.

Voor het ontstaan van de Bethelgemeente moeten we terug gaan naar het jaar 1955. Toen ontmoetten enkele mensen elkaar die behoorden tot wat we noemen de Gereformeerde gezindte. Uit dit contact vloeide voort de wens om bijeenkomsten te beleggen waar iemand zou worden uitgenodigd om een inleiding te houden over een Bijbels onderwerp. Kerkgeschiedenis e.d. Dit ging gebeuren in gebouw Bethel en kennelijk voldeden deze bijeenkomsten aan een behoefte. De belangstelling groeide en de wens werd te kennen gegeven om kerkdiensten te gaan beleggen, waar predikanten zouden voorgaan van hervormd-gereformeerde huize. Uit contacten met de toenmalige kerkeraad van de plaatselijke hervormde gemeente bleek dat deze niet bereid was diensten in te roosteren, waarin herv. gereformeerde predikanten zouden voorgaan. Als gevolg daarvan ontstonden evangelisatiediensten in gebouw Bethel.
De avonddiensten werden trouw bezocht en vanaf 1961 werden er ook morgendiensten georganiseerd. Overleg met de plaatselijke kerkeraad leverden nog geen positief resultaat op. Wel was ondertussen, op aanraden van de P.K.V. uit Eindhoven een afdeling Gereformeerde Bond opgericht zodat we een duidelijk gezicht hadden, en een erkende modaliteit binnen de hervormde kerk vertegenwoordigden. Vanaf 1965 werd de sfeer veel beter in de contacten met de kerkeraad en na twee jaar onderhandelen kwam er een overeenkomst waarbij de rechten en plichten van de Bethelgemeente werden vastgelegd. Ze werd officieel erkend als zijnde een deel van de plaatselijke gemeente. Twee ambtsdragers werden benoemd uit haar midden, een ouderling en een diaken, die de kerkeraad ambtelijk vertegenwoordigen in de kerkdiensten in Bethel. Deze ambtsdragers hebben tevens zitting in de centrale kerkeraad. Vanaf dat moment (november 1967) is de Bethelgemeente een officieel deel van de plaatselijke herv. gemeente met Woordverkondiging, sacramentsbediening en ander werk dat behoort bij een levende 'wijkgemeente' zonder geografische grenzen. De kerkeraad benoemt een mentor, op voordracht van het bestuur van de afdeling 's-Hertogenbosch van de Gereformeerde Bond. Deze mentor werkt twee dagdelen per week in de Bethelgemeente. Onze huidige mentor is ds. J. de Wit, hervormd predikant te Babyloniënbroek.
De Bethelgemeente heeft ook een duidelijke regiofunctie en ook schippers die in de buurt liggen bezoeken de diensten in Bethel. Vroeger gold hetzelfde voor verpleegsters en militairen, maar die zijn de weekeinden nu meestal thuis, en de kazernes zijn gedeeltelijk opgeheven.
We zijn erg dankbaar dat de kerkeraad deze stap heeft willen doen en de verstandhouding is nog steeds goed. De Bethelgemeente is een kleine gemeente in een grote stad. We spreken de hoop uit dat de Heere God die ons in dit alles rijk gezegend heeft, ons met Zijn onmisbare Zegen wil blijven gedenken, zodat Bethel waarlijk een 'Bethel' mag zijn.

G. v. d. Kieft

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen