Waar is God

De Godsvraag. Conferenties worden erover belegd, boeken over geschreven: waar en wie en hoe is God? 't Is waarlijk geen kwestie louter voor godgeleerden en wijsgeren. Zij raakt ons allen en bij tijd en wijle kan zij klemmen. Hoeveel (jonge) mensen zijn er niet die van huis uit weliswaar heel wat meegekregen hebben aan Bijbelkennis en belangstelling voor God, maar op de vraag of ze Hem nu ook persoonlijk kennen, eerlijk reageren: 'Nee, dat eigenlijk niet. In mijn bovenkamer weet ik wel een en ander van Hem af, maar hier, aan de binnenkant van mijn hart is het zo leeg!' Anderen zeggen cynisch: 'God? Ik merk bar weinig van Hem. Wat laat Hij eigenlijk van Zich zien of horen?'
In weer andere gestalte dient de godsvraag zich aan in het leven van Gods kinderen die Hem terdege leerden kennen, maar Hem in de doolhof van het leven zijn kwijtgeraakt, de slagen die ze gaandeweg opliepen waren zo zwaar, de schrammen zo pijnlijk, de raadsels zo onontwarbaar. Waar is God? Wordt er niet allerwege geleden aan afwezigheid van God? Het lijkt wel een zware mist die over heel Europa hangt. Zij trekt door de kieren van alle kerken en modaliteiten heen. Niemand kan zijn deur er afdoende voor gesloten houden… En heel deze zogenoemde Godsverduistering van onze eeuw – in kerk en samenleving, in politiek en ethiek, in wetenschap en cultuur, in gezin en eigen hart – kan je leven verlammend bedreigen.
Waar is God? Wat moeten wij met deze nijpende vraag?
Zullen wij volstaan met wat die wijsgeer uit de oudheid deed, die door zijn koning werd opgevorderd God eens te laten zien? Hij zei: 'Majesteit, u overvraagt me.' Maar de koning hield vol. 'Wel,' zei de wijsgeer, wilt u zo goed zijn mee naar buiten te gaan?' Het was midden op de dag. De zon stond hoog aan het zenith en schroeide de aarde. Het licht spatte naar alle kanten. Buiten gekomen verzocht hij zijn vorstelijke heer om pal in de zon te kijken. Maar nu was het de beurt van de koning om te zeggen: 'U overvraagt mij.' Hij stond met de ogen te knipperen en sloeg ze neer. 'Dat kan ik niet.' Waarop de wijsgeer reageerde: 'Zo, en nog veel minder, kunnen wij God in het aangezicht zien! U ziet het licht, maar de zon zelf in al haar fonkeling niet.' Ongetwijfeld was dit een vondst. En een les! En toch, sedert Kerst in het eerste jaar van onze jaartelling mogen wij méér zeggen, veel meer. Overigens tegen de àchtergrond van wat deze wijsgeer zei!
Want onmiskenbaar zat daar een diepe notie van waarheid in verscholen. Lezen wij niet in de boeken van Mozes, dat niemand God kan zien en in leven blijven (Ex. 33)? Het rechtstreekse zicht op God is ons ontzegd. Door Hem Zelf. Verboden. En dit verbod bevat een geducht oordeel: Wij zijn er niet meer op gebouwd om God te kunnen zien. De directe omgang tussen God en mens ligt geruïneerd door de zonde die scheiding maakt. Calvijn zei ooit: 'God en mens, dat is vuur en stro!' Vlees accordeert niet met God die Geest is. Wie kan wonen bij een laaiende gloed? Zo'n confrontatie zou dodelijk zijn. Geen sterveling die het overleeft. Vlees komt niet tot God, onbeholpen en onbevoegd als het is.
Maar hoor nu het puur verbazingwekkende Evangelie: toen kwam God Zelf, in vlees! God de Zoon werd vlees. Heel de oneindige afstand van zijn hoge Hemelhof tot deze lage bouwval die wereld heet, legde Hij af. Tot de bodem daalde Hij neer. Duizend vademen diep, zonder dat ook maar ene sterveling Hem hoe ook genaamd tegemoet steeg. Tot in de diepte van ons vlees en bloed, tot in de trechter van onze schamelheid en schande, tot in de afgrond van onze machteloosheid en misère groef Hij Zich in. Waartoe? Om in dit ons vlees verzoenend weg te dragen al wat onze Godsgemeenschap in de weg staat. En dat was ontelbaar veel en ontilbaar zwaar. Gods toorn en vloek over de zonde, het gericht over alle rebellie. Opdat Hij aan zou dragen wat wij er hebben doorgebracht: alle gehoorzaamheid aan Gods heilige Wet, al de vervulling van Zijn gerechtigheid.
Hoor nu, allen die tot God heen moet, maar niet kunt. Het hoeft niet meer. Zelf kwam Hij neer. Nee, niet Hem tegemoet. Geen stap, noch letterlijk, noch figuurlijk. Blijf waar u bent. Wees wat ge zijt: vlees. Dat is de plek die Hij aandoet, het oord waar Hij 'landt'. Het trefpunt tussen God en mens.
Laat Zijn hoge komaf u niet afschrikken. Al Zijn majesteit gaat immers schuil in broederlijk, borgtochtelijk erbarmen. Maar zal ook niemand Hem onderschatten? Verkijk u niet op deze Smartenman. Het Kind van Maria's schoot, dat tot de schoot der aarde werd vernederd, is en blijft het Kind in de schoot van de Vader. Een beeldsprakige aanduiding van die unieke gemeenschap tussen Vader en Zoon, die van grote teerheid en intimiteit getuigt. De Zoon is gesmeed en gehecht aan het hart van de Vader. En daarom – merkt Luther fijntjes op – weet Hij ons God wel te verklaren. En Calvijn formuleert zo schoon: 'De Zoon deelt in de diepste geheimen van de Vader, zodat wij in het Evangelie van Christus Gods hart ontsloten voor ons zien!'
Waar is God? Hier, roept de apostel der liefde. Hier is God. Zijn eengeboren Zoon heeft Hem ons geëxegetiseerd, zoals er letterlijk staat. Jezus, de exegese, uitleg en onthulling van de Vader! Zie, hoe het Vaderhart ter sprake komt en God Zich laat openbaren en verklaren in de weg en woorden van Jezus.
Rond Zijn geboorte luidt de roep van de Vader: 'Zie, hier ben Ik. In mijn Christus is u tekst en uitleg geschonken van heel mijn hart en welbehagen. Leg uw argwaan af. Zweer uw twijfel en uw achterdocht toch af.' En rond Zijn doop klinkt het: 'Deze is mijn Zoon, mijn Geliefde, in Wie Ik mijn welbehagen heb.' Bij de verheerlijking op de berg heet het: 'Deze is het. Hoort Hem.' Wie Hem ziet en hoort, ontmoet de Vader. En van over het Kruis verzekert God: 'Mijn Zoon droeg uw verlatenheid en verlorenheid, opdat gij nimmermeer verlaten zoudt zijn; voor eeuwig gevonden, geborgen in Mijn gemeenschap.' En wij vernemen de harteklop van zijn onvervreemdbare liefde: 'Niets heb Ik meer op u tegen. De kloof is gedempt. Mijn toorn is over. Het noodweer uitgewoed. De lucht is schoon. De vredesadem van Mijn Geest waait u tegen.' Waar is God? Hoe zult ge Hem vinden? Niet door af te dalen in de schacht van eigen zielservaring. Niet door op te stijgen in de hoogvlucht van het denken. Nabij u is het Woord, het vleesgeworden en verkondigde Woord. Hier ervaren wij God. Zo zien wij Hem. Met onze oren. In Christus – in Hem alleen en in Hem volkomen – is het hart van God geopend. Naar ons toegewend. Onafscheidelijk. In Hem lezen wij Gods hartsgeheim. In deze geboren en gekruiste, verrezen en gepredikte Schoot-zoon van de Vader ervaren wij God. Zonder Hem blijft het hart en leven arm aan Godservaring en alle zogenáámde Godservaring leeg en ijdel. Maar onder Zijn Woord en aan de ademhaling van Zijn Geest zijn wij de wondere vreugde van de Godservaring rijk!
En ik zou niet weten wie er te arm was om zich bij Hem te vervoegen en in Hem een onvermoed goedgeefse Koning rijk te zijn.

A. de Reuver, Delft

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen