Boekbespreking

A. F. J. Klijn, De Brieven van Paulus aan Timoteüs, Titus en Filemon (Prediking van het Nieuwe Testament), Callenbach, Nijkerk 1994, 174 blz., ƒ 49,50.
Een nieuw commentaar op de Pastorale brieven en de brief aan Filemon ter vervanging van het commentaar dat ongeveer 50 jaar geleden door prof. Smelik in deze serie verzorgd werd. Het onderzoek naar de brieven heeft in deze jaren niet stilgestaan, zodat het zich laat verstaan dat men na een halve eeuw opnieuw tot de uitgave van een commentaar komt. Aan de wijze waarop Smelik te werk ging, was merkbaar, dat hij niet alleen een bekwaam exegeet was, maar vooral ook ethicus en praktisch theoloog. Het commentaar van Klijn vertoont het stempel van de bijbelwetenschapper, het beperkt zich nagenoeg tot de tekstverklaring en biedt voor wie snel geïnformeerd wil worden veel materiaal.
Inzake de vraag naar het auteurschap wordt de mening van Klijn me niet geheel duidelijk. Uit het commentaar zou af te leiden zijn dat hij Paulus als auteur beschouwt. Uit het Woord vooraf en de inleiding zou men tot een andere conclusie komen.
Van belang acht ik zijn opmerking, dat we niet moeten volstaan met een vergelijking tussen de Pastorale brieven en de andere brieven van Paulus. De brieven aan Timoteüs en Titus gaan in op vragen die het kerk-zijn in een hellenistische omgeving oproept. Hoe kan de christelijke gemeente functioneren in de maatschappij zonder haar Here te verloochenen? Er wordt nadruk gelegd op de betekenis van het ambt. De ethiek staat in het licht van de heilsgeschiedenis die door de dwaalleraren ontkracht wordt.
Klijn maakt onderscheid tussen oudsten en opzieners. De laatsten zouden uit de eersten zijn voortgekomen. Tegelijk geeft,hij toe, dat beiden soms met dezelfde naam genoemd worden. Op dit punt is het betoog niet helder. Ten aanzien van 1 Tim. 3 : 11 neigt hij tot de over het algemeen afgewezen opvatting dat met 'vrouwen' de vrouwen van de diakenen bedoeld zouden zijn. Bij 2 Tim. 2 : 8 wordt opgemerkt, dat de schrijver teruggrijpt op de oerchristelijke traditie.
Naast het commentaar op de brieven aan Timoteüs en Titus wordt ook de korte brief aan Filemon van commentaar voorzien. De auteur acht deze samenvoeging zinvol, omdat deze brief over een uit een christelijke huisgemeente weggelopen slaaf een aanrakingspunt bevat met de thematiek van de Pastorale brieven.
Een helder geschreven commentaar, dat zijn weg wel zal vinden. Al had ik graag, gezien de titel van de serie, iets meer aandacht gehad voor de homiletische en hermeneutische aspecten. Wat dat betreft blijft voor mij het werk van Smelik nog altijd van grote waarde.
A. N., Ede

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen