Boekbespreking

In 1993 verscheen van dezelfde auteurs 'Het leven is sterker dan de leer'. Vanuit hun werk (ziekenhuispastoraat en bedrijfs-maatschappelijk werk) gaven ze daarin hun ervaringen weer van de ontstane discrepantie tussen het 'geloof van thuis' en de levenspraktijk daarna van heel veel mensen, ervaringen opgedaan in gesprekken met mensen. Er is echter nog een opmerkelijk verschijnsel: het leven rijmt niet. Met deze titel wordt bedoeld dat de levensverwachtingen heel vaak niet kloppen met de levenswerkelijkheid. Heel veel mensen blijken veel te hoog in te zetten bij de start van hun leven. Er leven onder mensen vele ideeën over het goede leven. Veltkamp en Van der Zee vragen aandacht voor de schaduwkanten die het leven heel vaak biedt. Veel mensen weten daar niet goed mee om te gaan. Er ligt in onze tijd een taboe op de donkere kant van het leven. En dat taboe is door onze eigentijdse cultuur geschapen. Het hoeft helemaal niet, het maakt lijden alleen nog maar zwaarder. Hoe is dat zo gekomen dat moeite en pijn in onze tijd als afwijkingen van de norm worden gezien, terwijl tot voor kort de nu oudere generatie niet anders wist uit eigen ervaring dan dat moeite en verdriet er 'gewoon' bij horen bij het leven? Als één der oorzaken van dit verschijnsel noemen de auteurs het feit dat de klad in de georganiseerde godsdienst is gekomen. Met de ontkerkelijking zijn echter de existentiële vragen wel gebleven. De vragen zijn gebleven, maar veel antwoorden zijn door de mensen afgeschreven. Zolang er geen alternatieve zingevingskaders zijn gevormd, vallen de mensen in een gat en doen ze alsof de vragen er niet zijn of niet mogen zijn. Een belangrijk onderdeel van dit boek vormt het zoeken naar een antwoord op de vraag: -welke culturele en maatschappelijke krachten maken het omgaan met de donkere kant van het leven in onze tijd zo moeilijk? Het blijkt dat onze cultuur de 'homo idealis' zich heeft geschapen, een mensbeeld dat met name door de media waaronder vooral de tv, wordt ontworpen. Verder heeft zich een opmerkelijke verandering in visie op jeugd en jong-zijn voltrokken. Vroeger was jong en jeugdig een levensfase, nu is het een levensideaal. Daardoor ontstaat er een ouderen-probleem, want jong is de norm geworden immers. Dat heeft te maken met de verschuiving, die Godfried Bomans indertijd signaleerde: vroeger werd met achting en respect naar een oudere gekeken: die is er bijna! Tegenwoordig wordt met medelijden naar een oudere gezien: die is er bijna geweest. We hebben verder ook te maken met een verwende ge­ neratie, waarbij vooral de slogan geldt: gezondheid is alles. Sprakeii we voorheen van geneeskunde, nu is het gezondheidszorg. De homo idealis is jong en gezond, maar ook zijn koopkracht hoort bij het plaatje: consumo, ergo sum. Ook het als 'instant-leven' getypeerde levensgevoel hoort tot de ingrediënten van de ideale mens. Snel, flitsend, spannend en oppervlakkig is de norm geworden. Het grote probleem waar we in onze tijd tenslotte mee te maken krijgen, is het afbrokkelen van een gemeenschappelijke levensbeschouwing. In een slotdeel proberen de schrijvers een antwoord te geven op het in hun boek zo boeiend geschetste tijdsbeeld: hoe ga je om met de donkere kant van het leven in een tijd waarin mensen voor deze kant op de vlucht slaan en juist daarom zoveel lijdende mensen uiterst eenzaam kunnen zijn. Een heel goed leesbaar en boeiend geschreven boek voor mensen, die met de hier gesignaleerde problemen te maken hebben.

J. Maasland

Leny van Grootel en Mickey de Werd, Niemand zoals jij, dromen en idealen van jonge mensen, Uitg. Callenbach, Nijkerk, 64 blz., prijs/19, 95.

Een boeiend boek, waarin elf gesprekken met jongeren worden naverteld. Jongeren afkomstig uit heel verschillende milieus, met heel verschillende interesses en idealen. Op de titelpagina staat te lezen: 'Elf ontmoetingen met jonge mensen in het laatste decennium van de twintigste eeuw. Gesprekken over dromen en idealen, teleurstellingen en verwachtingen, recht en onrecht. Over geloof en ongeloof, mystiek en realiteit. Met als onderliggende vraag: waaruit put je de kracht om te leven, de dingen te doen die je doet? '

Je merkt dat deze jongeren weinig heil verwachten van een voortschrijdende maatschappelijke ontwikkeling. Een stukje huiselijk geluk, een plek van vrede en de mogelijkheid iets voor de ander of voor het milieu te doen, dat typeert deze jongeeren. In de gesprekken kwam ook steeds het geloof ter sprake. Ieder 'gelooft' op zijn of haar eigen manier. Je merkt niet iets van verzet tegen het geloof, alleen moet het wel echt zijn en niet puur institutioneel. Er is behoefte aan echtheid en warmte. Achter in het boek zijn adressen opgenomen waar jongeren aan kunnen kloppen, bijvoorbeeld in geval van maatschappelijke of geestelijke hulpverlening. Het boek is descriptief en mist een richtinggevend kader. De lay-out is speels en vol variatie.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen