Godsverlichting versus Godsverduistering (1)

Prof. Willem J. Ouweneel heeft nog weer eens een heel belangrijk boek geschreven. Het draagt een uitdagende titel: Godsverlichting. In de laatste jaren heeft vrijwel iedereen het over Godsverduistering. Als er nu een boek verschijnt met de titel Godsverlichting, kijken we daar wel even van op. Dat is de bedoeling ook. Want Ouweneel heeft dit boek geschreven juist om aan het denken en spreken over de Godsverduistering een wending te geven. Er zit zoveel moedeloosheid in dit spreken. De mensen worden er verdrietig en moedeloos onder. Velen wenden zich ook met wrevel ervan af Laten wij daar eens een keer mee ophouden, zeggen velen. Want wat schiet je ermee op om elkaar voortdurend in de put te praten?

Die impasse heeft prof Ouweneel aangevoeld. Daarom wil hij ons er nu uit helpen. Dat probeert hij al te doen door aan zijn boek deze titel mee te geven. Hij wil ermee zeggen: laten wij eens een andere kant opkijken. Laten wij het nu eens hebben over Godsverlichting en niet meer over Godsverduistering.

Alleen al om die reden vind ik dit boek belangrijk. Want als het middellijkerwijs zal bewerken, wat het beoogt, namelijk om ons in de crisis, waarin wij ons bevinden, een nieuw perspectief te bieden, dan is het schrijven en lezen van dit boek al meer dan de moeite waard.

Wat Ouweneel ertoe bracht om dit boek te schrijven

Hiermee heb ik meteen aangegeven, hoe Ouweneel zelf tot het schrijven van zijn boek gekomen is. Hij heeft zich grondig verdiept in wat anderen over de Godsverduistering hebben gezegd en geschreven. Vooral mijn boek hierover heeft hij grondig gelezen en verwerkt. Maar ook wat Berkhof en vele anderen daarover hebben gezegd, heeft Ouweneel op een serieuze wijze tot zich genomen.

Madr zijn grote bezwaar tegen al die uitingen is, dat zij geen weg wijzen uit de crisis. Vooral tegen mijn boek Gereformeerden op zoek naar God, brengt hij dit bezwaar in. Ik zou wel een goede en grondige analyse geven van de situatie, maar ik geef geen oplossing. Of zoals anderen het geformuleerd hebben: Graafland maakt wel veel los, maar hij lost niets op. Ouweneel heeft daarvan geleerd en daarom probeert hij een andere weg te gaan. Ook hij geeft wel een analyse, maar dan gaat hij er ook toe over om aan te geven, hoe het anders moet en kan.

Zelf heeft hij daarvan grote verwachting. Wat al het voorafgaande niet heeft kunnen bewerken, hoopt hij met zijn boek wel tot stand te brengen. Middellijkerwijs zal het langs de weg die hij aanwijst tot een echte Godsverlichting komen en zal dus de Godsverduistering ophouden. Dat zal zijn, wanneer zijn 'ideale gemeente' werkelijkheid zal worden.

Ouweneel werpt dus hoge ogen. Daarin verschilt hij in ieder geval van mijn vroegere benadering. Zelf heb ik diep beseft, dat ik niet echt een uiteg uit de crisis kon geven. Wel aanwijzen! Dat heb ik ook gedaan. Maar niet een weg banen middellijkerwijs. Ik voelde mij daartoe onmachtig. Velen hebben dat negatief beoordeeld. Ik moest dat ook toestemmen. Tegelijk was mijn antwoord, dat ik wachtte op een ander, die dit wel kon. Nu, dan begrijpt de lezer, met welke spannende verwachting ik Ouweneels boek ter hand heb genomen.

Want nu zou het wel gaan gebeuren!

Ouweneel heeft dit zelf ook zo aangevoeld. Dat maak ik althans op uit het feit, dat hij aan mij persoonlijk zijn boek heeft aangeboden op een avond, waarop hij het thema van zijn boek toelichtte. Dat heb ik erg gewaardeerd. Het heeft me temeer aangezet om met nieuwsgierigheid zijn boek te lezen.

Bespreking en verwerking van dit boek

Ik heb het dan ook bijzonder op prijs gesteld, dat de redactie van de Waarheidsvriend mij vroeg om enkele artikelen over dit boek te schrijven. Ik nam deze uitnodiging graag aan, omdat het mij in de gelegenheid stelt, niet alleen om dit boek voor de lezers te bespreken, maar ook om aan te geven, hoe het op mij heeft ingewerkt en hoe ik het zelf heb verwerkt.

Daaruit kunt u al opmaken, dat ik het een bijzonder boek vind. Om het heel direct te formuleren: ik vind het een prachtig boek! Het heeft mij veel gedaan. En ik ben ervan overtuigd, dat het de lezers ook veel zal doen, wanneer zij het tenminste onbevangen en ontvankelijk lezen.

Uit het bovenstaande zal u ook duidelijk geworden zijn, dat ik niet volsta met alleen maar een bespreking van dit boek te geven, in technische zin. Nee, ik neem het op in mijn gedachtengang en ik mediteer er zelf wat omheen en er vanuit. Vooral met de vraag in mijn achterhoofd: wat heeft dit alles ons te zeggen?

Ouweneel en de hervormd-gereformeerden

Ik ben daartoe gekomen, omdat Ouweneel ons inderdaad veel te zeggen heeft. Hij betrekt de hervormd-gereformeerden, ook wel door hem genoemd de bevindelijk-gereformeerden, voortdurend in zijn betoog. Als buitenstaander kan hij dat ook goed doen. Want hij weet zich geen partij binnen de hervormd-gereformeerde richting zelf. Misschien heeft hij gedacht: van een buitenstaander nemen ze wellicht gemakkelijker aan dan van iemand uit het eigen midden. Dat zou wel eens kunnen zijn. Ik hoop het tenminste.

Maar al is Ouweneel buitenstaander, hij weet uitermate goed, wat er onder ons speelt. Daarom legt hij vaak de vinger precies op onze zwakke plekken. Niet om ons alleen maar te bezeren, maar om tot bezinning en vernieuwing te brengen, tot een nieuwe ervaring van Godsverlichting. Zou je dan naar zo'n stem niet willen luisteren?

Eenvoudig, diepgaand en bijbels

Nu nog een tweetal opmerkingen aan het slot van dit inleidend artikel. Het heeft mij getroffen, hoe veelvuldig en duidelijk en tegelijk verrassend in dit boek de Bijbel doorklinkt. Telkens belicht en fundeert Ouweneel zijn visie vanuit de Schrift. Dat geeft aan dit boek zijn overtuigingskracht. Het tweede dat opvalt, is, dat Ouweneel zo eenvoudig en verstaanbaar schrijft. Soms bij het populaire af, maar niet op een hinderlijke manier. Tegelijk peilt hij echter de vragen diep en heeft daarom ook zijn gedachtengang grote diepgang. Zo kan alleen iemand schrijven, die verstand van zaken heeft. Ouweneel mag over een grote kennis en een diep inzicht en een beeldend taalvermogen beschikken. Dat is wel bijzonder. Ook daarom is dit boek een bijzonder boek.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen