Gisbertus Voetius en twee naneven

Inleiding

Drs. Cornells Steenblok (1894-1966) promoveerde in 1941 aan de Vrije Universiteit van Amsterdam tot doctor in de theologie. Zijn promotor was Valentijn Hepp (1879-1950). De dissertatie werd gepubliceerd onder de titel Voetius en de sabbat. Prof. Hepp heeft het eerste handschrift van Steenblok over Voetius en de ethiek niet aanvaard, mogelijk omdat een andere theoloog reeds op het punt stond op dat onderwerp de academische graad van doctor te verwerven. De hoogleraar D. Nauta (1898-1994) vermeldt in zijn artikel over Gisbertus Voetius (zie deel 2 van het Biografisch Lexicon, Kampen 1983), dat H. B. Visser (geb. 1904) uit Noordwijk-Binnen in 1939 is gedoctoreerd over De geschiedenis van den sabbatsstrijd onder de gereformeerden in de zeventiende eeuw. Visser heeft in 1953 te Bunschoten-Spakenburg zijn ambt als gereformeerd predikant neergelegd en is overgegaan tot de r.k. kerk.

In 1942 verscheen een biografie van dr. C. Steenblok over Gijsbertus Voetius, zijn leven en werken. Uit deze levensbeschrijving blijkt, dat Gijsbert Voet stamde uit een aanzienlijk riddergeslacht bij de Westfaalse stad Büderbeek (= Billerbeck). Prof. dr. S. van der Linde (geb. 1905) merkte in de Christelijke Encyclopedie op, dat Voet behoorde tot een verarmde patricische familie. Een en ander gaf mij aanleiding een dagje op pad te gaan naar de vroegere ridderhofstede De Kolvenburg in Billerbeck (Kreis Coesfeld). Daar bleek mij, dat het adellijk goed Overwater in 1246 vermeld werd als 'trans aquas'. De bouwers van deze burcht waren ridders, behorende tot het geslacht Von Billerbeck. Na 1300 werden op het grondgebied van Büderbeek geen leden van die naam meer aangetroffen.

De familie Colve was in 1309 reeds in Billerbeck woonachtig. Dit is gebleken uit oorkonden van het wigbold Billerbeck. In 1322 was de uit het Sauerland afkomstige familie eigenares van Overwater. Deze burcht kwam in 1383 in het bezit van Rolf Voet 'de Olde' uit het graafschap Bentheim. Alras werd Overwater herdoopt in Voeteshues. De in het Benthetmse kerspel Gildehaus en in het Twentse gelegen goederen bleven eigendom van Rolf In 1412 wordt deze Voet genoemd als 'Kirchenprovisor in Billerbeck. Hij verwierf in 1394 aan het Overwater grenzende Wüllener Gut, een leen van de Heer van Lüdinghausen. Twintig jaar later vond een grondruil plaats tussen Rolf Voet en de schout van Billerbeck. In 1446 verkochten Rolf Voet c.s. het goed Roderking (Roeterink of Rotert) in Ootmarsum, de Wedemehof (erve Weemhof) en het Rybboldinck, later bekend als erve Ribbelt en gelegen op de Ribbeltsbrink in de Esmarke onder Enschede. Vóór 1476 transporteerde Floriken Voet, zoon van Rolf jr., het erve Ovest in Gildehaus 'und einen Kotten am Pfarrhof aldaar. Reeds in het jaar 1280 had Arnold Voet blijkens het oudste leenboek van Burg Steinfurt leenhulde gedaan voor Weemhof en Ribbelt in het kerspel van Enschede.

De naam Voetshues zou in de tweede helft van de zestiende eeuw zijn veranderd in Kolvenburg. In 1583 wordt gesproken over 'Kolvenburg genannt Voiteshaus'. Daarna is de laatstvermelde benaming aldaar niet meer gevonden.

Steenblok schrijft, dat het geslacht Voet ruim een eeuw vóór de geboorte van Gijsbertus Voetius (1589) in de richting van Noord-Brabant is verhuisd. De ouders van Voetius waren Ridder Paul Voet en diens echtgenote Maria de Jageling.

Ik hoop nog enige artikelen te schrijven over:

1. G. Voetius, in 1611 predikant te Vlijmen en Engelen, anno 1617 in zijn vaderstad Heusden en in 1634 hoogleraar te Utrecht.

2. Theodorus Voet, in 1668 predikant te Vijlen, in 1674 te De Vuursche en in 1679 te Maastricht.

3. Aemoud Walraed Carel Voet, predikant in 1709 te Ankeveen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen