Aids en de kerken

Onlangs bezocht ik een studiebijeenkomst over het bovenstaande thema, georganiseerd door een werkgroep met dezelfde naam, die uitgaat van de Provinciale Raad van Kerken in Overijssel. Toen ik de uitnodiging voor deze bijeenkomst kreeg, heb ik vrijwel direct besloten erheen te gaan. Het programma voor die dag deed vermoeden, dat er gedegen en veelzijdige informatie geboden zou worden over de ziekte Aids, en de problemen, die daarmee samenhangen. In mijn vorige gemeente heb ik zijdelings te maken gehad met een Aids-patiënt. Waarom zou dat nu niet weer kunnen gebeuren? En wat weet je er dan eigenlijk van?

Ik ging dus, en het was een boeiende en leerzame dag. Een verpleegkundig specialist gaf informatie over de medische aspecten, de werking van het virus (HIV), de manieren, waarop besmetting plaatsvindt èn de manieren, waarop besmetting niet plaatsvindt, het verloop van de ziekte en de droevige constatering, dat Aids een dodelijke ziekte is, waartegen nog geen middel gevonden is. Ook de sociale en psychische problemen van HlV-positieven en Aidspatiënten kwamen aan de orde. Dit alles werd op een zeer duidelijke wijze naar voren gebracht.

Er werd informatie gegeven over de zgn. buddygroep. Een buddy is een getrainde vrijwilliger, die aan een Aids-patiënt gekoppeld wordt om hem te bezoeken, te helpen, en een gesprekspartner voor hem/ haar te zijn. Juist vanwege het sociale isolement, waarin Aids-patiënten vaak terecht komen, zijn zulke buddies van onschatbare waarde.

Prof. Coert H. Lindijer sprak over Aids en pastoraat. Zijn theologie is niet de mijne, en de pastorale gevolgtrekkingen daaruit al helemaal niet. Een prikkelende lezing, waarin een denkwereld naar voren kwam, waar ik weinig affiniteit mee heb.

's Middags was er informatie van de HIV-vereniging, die de belangen van Aidspatiënten behartigt. Het meest aangrijpende ogenblik van de dag was het verhaal van een Aids-patiënt zelf. Onvoorstelbaar is het, hoe de wereld voor iemand instort. Je hebt een dodelijke ziekte met een zeer beperkte levensverwachting. Er is de druk van het isolement en het maatschappelijk uitgerangeerd worden. Dan word je geconfronteerd met een dieptepunt van menselijke nood en ontluistering.

Onvermijdelijk volgt dan een bespreking in groepen, gevolgd door een plenair kringgesprek. Aan het eind van de bijeenkomst neem je heel wat mee. Belangrijke informatie. Een confrontatie met menselijke ellende. Maar ook het pijnlijke gevoel, dat er in de christenheid op totaal verschillende manier tegen deze problemen wordt aangekeken en als gevolg daarvan het pastoraat in verschillende delen van de kerk volkomen verschillende vormen aanneemt, waardoor er ook geen herkenning meer van elkaar is.

Mede in verband met dat laatste zijn er twee dingen, die ik kwijt wil n.a.v. deze studiedag. Het eerste is dit: Ik was als enige predikant uit de kring van de Gereformeerde Bond op die bijeenkomst aanwezig.

Ook van de wat meer behoudende confessionele collega's uit Overijssel heb ik niemand gesignaleerd. Ik weet wel een beetje hoe dat gaat met zo'n uitnodiging: 't Komt van de Raad van Kerken, en het gaat over Aids. Typisch een onderwerp voor de progressieven in de kerk. Wij hebben wel wat beters te doen. Ik beschuldig niemand. Zo gaat het bij mijzelf ook zo vaak. Maar je vraagt je toch af: Is Aids alleen maar een zorg voor 'modernen' in de kerk? Of weten wij misschien alles al van Aids en van de problematiek daar omheen? Of denken we, dat zo iemand vast wel niet op onze weg zal komen? Juist op zo'n bijeenkomst, waar inderdaad overwegend 'modernen' aanwezig zijn, is het belangrijk, dat er ook een gereformeerd geluid gehoord wordt. De zorg m.b.t. Aids gaat toch ook ons aan? Al is het alleen al, omdat Gods schepping ermee gemoeid is. Een duidelijk geluid kwam er van de kant van een vrouwelijke (1) ouderling, die zei: 'Ze zeggen: Je moet veilig' vrijen. Maar je moet dat vrijen bewaren tot je die ene gevonden hebt, die altijd trouw wil blijven, en dat aan elkaar belooft."

En dan is er nog iets, waar ik mee blijf zitten. Prof Lindijer stelde in zijn verhaal, dat je wel de homoseksuele leefwijze moet accepteren (later voegde hij daar ook euthanasie bij), want anders rangeer je jezelf op een zijspoor, en dan kun je geen pastoraat bedrijven aan Aids-patiënten (die in Nederland voor het overgrote deel bestaan uit homofiele mannen). Toen dacht ik even: Misschien voelden veel predikanten uit behoudende kring dat ook zo aan. Misschien zijn die het eens met prof Lindijer en zeggen ze: Wij kunnen helemaal niets beginnen met zulke mensen. Wij moeten dat overlaten aan. anderen, die het gedrag van deze mensen volkomen accepteren. Maar daar had ik toch geen vrede mee. Ik waagde het toch maar om enig bezwaar aan te tekenen tegen deze opvatting. Als je de homoseksuele leefwijze afwijst op grond van de Schrift, moet je dan een Aidspatiënt maar overlaten aan het pastoraat van een ander? Heb je daar dan niets mee te maken? Dat betekent dan, datje met een Schrift-gebonden pastoraat 'geen boodschap hebt' aan een aantal mensen in de christelijke gemeente.

Ik ben me er die dag wel van bewust gewor­den, welke problemen een dergelijk pastoraat met zich meebrengt. De aanwezige Aids-patiënt zei: Ik zou zo'n pastor niet bij mij willen hebben. Iemand anders zei: Een Aids-patiënt klopt niet eens aan bij zo'n zware dominee. Dat zal allemaal wel waar zijn. Maar ik blijf toch zitten met deze vraag: Hebben Avij, vanuit onze gereformeerde optiek, en vanuit ons verstaan van de Schrift een roeping om pastoraat te bedrijven in deze concrete nood? En hoe moet dat dan, en hoe kan dat dan gebeuren?

Misschien is er iemand, die dit leest, en daar licht over heeft, misschien zelfs ervaring mee heeft, 't Zou denk ik toch nuttig zijn en tot zegen zijn, wanneer wij ons daarop bezinnen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen