Boekbespreking

Dat op deze hoge leeftijd nog een boek van Garaudy (geb. 1913) verschijnt (de oorspronkelijke Franse uitgave is 2 jaar ouder) verraadt niet alleen dat zijn denkkracht is gebleven, maar ook dat zijn ontwikkeling is doorgegaan, in trouw aan zichzelf Garaudy behoorde in de zestiger jaren tot diegenen uit rooms-katholieke kring die, uit het klimaat van het existentialisme stammend, vanuit het christelijk geloof marxisme en christendom wilden verzoenen, en daarbij aan de dialoog haast een openbarende betekenis toekenden. In 1970 werd hij uit de (Franse) communistische partij gestoten. Samen met mannen als Metz en Rahner, eveneens rooms-katholiek, zoekt hij naar een nieuwe zingeving aan het leven. Anders dan Metz gaat Garaudy echter niet de sociaal-politieke kant uit, en anders dan Rahner doet hij het ook de mystieke niet. Het dichtst staat zijn denken nog bij dat van Bloch, en, minder dan vroeger, steunt hij nu op de jongere Marx, de humanistische Marx uit de jaren direct na 1942, de Marx die voorafgaat aan die van 'das Kapital'. De afwijzing van het theïsme, voor Garaudy kenmerkend, dus de grondgedachte van het a-theisme, nl. dat God alleen ontmoet en gediend kan worden binnen de aardse werkelijkheid, is gebleven.

In dit boek gaat het meer om de vraag die in de titel verwoord is, dan om het antwoord op de vraag als zodanig. Immers, geen enkel antwoord, hoezeer dit ook geldig kan zijn voor hem die gelooft, kan de pretentie voeren dat het op objectieve en definitieve waarheid stoelt. Daarin doet Garaudy zich nog steeds kennen als de theoloog van de dialoog en van de hoop, van de bevrijdingsboodschap die het christendom voor hem in wezen is, zij het dat hij (net als Metz in diens laatste periode) nu meer steun zoekt bij andere religies dan bij het marxisme. Een stukje religieuze samensmelting van gods­ diensten, een stukje syncretisme, vormt de lanceerbasis voor de hoop. Maar: dit relativisme zat er van meet af aan in. Het boek wordt ingeleid door een hartelijk en ontroerend woord van Abbé Pierre op diens hoge leeftijd: een man die een heel andere weg ging, maar altijd nauw met Garaudy verbonden is gebleven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen