Voor wie ben ik een naaste?

Nederland is zo groot...

Op een zendingsavond werd door iemand in de zaal gezegd: 'Nederland is zo groot geworden, en Europa zo klein'. Als een variant hierop hoorde ik Benjamin Ebanyo Loriu zeggen: 'Jullie in West-Europa weten alles over de toestanden in de voormalige Sovjet-Unie, in Italië en in Zuidelijk Afrika, wij in Kenya zijn erg betrokken bij het wel en wee van onze dorpsgenoten'. Daarmee is aangegeven hoe moeilijk het geworden is een naaste te zijn voor de ander. Want een naaste willen zijn is meer dan het geven aan een collecte, en daar misschien zelfs wel twee keer zoveel in te doen, dan ik anders gewend ben. Of, om het theologischer uit te drukken: een naaste willen wezen is staan in het evenwicht en de spanning van 'barmhartigheid en gerechtigheid'. Wij worden via de media met zoveel vragen, zorgen, ellende en nood geconfronteerd, dat we bijna niet anders meer kunnen dan 'via de collectezak een naaste te zijn' Maar: ook daarin is Nederland groot(s). Nog vers staat in ons geheugen de actie vanwege de watersnood van dit voorjaar. Daar kwam zoveel binnen (en de nood viel gelukkig mee!) dat de belofte van de regering, een evengroot bedrag in het fonds te storten, eventueel een andere invulling kan krijgen (bijvoorbeeld naar de boeren toe? ). En: niet alleen hierin is Nederland groot(s) gebleken.

De vragen zijn zo veel-omvattend geworden

Het lijkt wel, alsof we met steeds meer proble­men en vragen geconfronteerd worden. Dat heeft als gevolg, dat er zeer veel mensen psychisch ontwricht raken. Het is niet voor niets, dat juist in deze tijd een project als 'De Herberg' in Oosterbeek ontstaan is. Het is niet onverklaarbaar waarom juist instellingen als 'inloophuizen' steeds meer een plaats krijgen in de samenleving.

De intensiteit van de vragen maakt, dat we ons er bijna door verpletterd voelen. Het maakt je onmachtig, om er iets aan te doen. En wie er wat aan wil doen, hoort al gauw opmerkingen om zich heen, als 'druppel op de gloeiende plaat' enzovoort.

Het is bepaald niet eenvoudig geworden om een naaste te zijn voor de ander.

Juist vanwege de complexiteit zien we steeds meer soorten hulpverlening van de grond komen. Soorten hulpverlening, die lang niet allemaal (geheel of gedeeltelijk) door de overheid gefinancierd worden. En dus komen zij met vragen naar de kerken (o.a.).

'Gelaagde' hulp

Stel u voor dat we verschillende cirkels mensen om ons heen hebben. Dan hebben we feitelijk alleen contact met de binnenste cirkel, onze straat-genoten. Alleen met hen kunnen we een persoonlijk contact aangaan, naast de vrienden en bekenden vanuit onze woonplaats en onze vriendenkring.

Een naaste willen zijn betekent vooral en allereerst in mijn eigen omgeving rondzien, voor wie ik een naaste kan zijn. En daarbij mag de gelijkenis van 'de barmhartige Samaritaan' voor ons best een leidraad zijn. In het kerkelijk jargon heet dat: onze diaconale houding. Bewust rondzien met de bedoeling voor die ander iets te willen betekenen, hem of haar willen helpen meer mens te kunnen zijn, zoals de HEERE, onze Schepper ons bedoeld heeft. Dat kan direct, en daarvoor heeft u niet de hulp van een diaken, een diaconaal consulent of andere mensen van de kerk nodig. Daar kunt u gewoon mee beginnen. En: daarbij hoeven we ons niet af te vragen, of dat nu wel of niet 'een huisgenoot van het geloof is' (zie Galaten 6), want juist in onze tijd zou het wel eens van uitermate groot missionair belang kunnen zijn, dat we diaconaal willen staan in onze samenleving.

Ik zou de tweede cirkel die van de mensen, waar we niet een persoonlijke band mee hebben willen noemen: de diepere laag. Hoe kunnen we voor hen een naaste zijn?

In de directe zin van het woord kan dat eigenlijk helemaal niet. Een naaste is iemand, die volgens het woordenboek 'dichtstbijzijnde' is. Maar ook, volgens de Bijbel: een 'evenmens'. In die hoedanigheid kunnen we wel spreken van een naaste.

In de termen van het werelddiaconaat ('Luisterend Dienen") betekent dat het volgende:

De kerk in dat land (bijvoorbeeld Kenya) ziet de nood van hun naasten, en wil daarin helpend aanwezig zijn. Echter: zij hebben niet de mogelijkheid om te helpen vanwege gebrek aan materiaal, menskracht, geld... en daarom doen zij een beroep op hun 'zusterkerken' waar op een andere wijze contact mee is (bijvoorbeeld vanwege de zending of omdat er bezoekerscontacten gegroeid zijn).

Of om het met andere woorden te zeggen: zij helpen hen, opdat zij kunnen helpen.

Of, zoals het in de vele toerustingsavonden gegroeid is: 'werelddiaconaat is christenen voo christenen met het oog op de nood om haar heen

Een collecte-plan

Met wat hierboven reeds vermeld is, zou ik graag de diakenen onder ons willen attenderen op het samenstellen van het collecterooster voor het kalenderjaar 1996.

En u als gemeenteleden dat u uw diakenen hier attent op maakt.

Elke diaconie heeft zo de eigen gewoonte. Die jaren achtereen als leeswijzer en voorbeeld voor het volgende jaar dienen. Ik hoor nogal eens zeggen: 'Nee, wij hebben bij ons de gewoonte om één keer (of: twee keer) per jaar Luisterend Dienen op het collecterooster te zet­ ten. De eerste zondag van februari (in verband met de watersnoodramp van 1953 is dat een goede traditie geworden) en vaak ook de eerste zondag van september (kerkelijk medisch werk). Maar de tweede zondag van oktober... of in de Adventsweken...'.

Het collecteplan is niet bedoeld om ons geweten te sussen, of om precies volgens de richtlijnen te handelen. Want daar houden we zelf een goed gevoel aan over. En daar gaat het dus niet om! Ook de (diaconale) collectes zijn in de allereerste plaats bedoeld om invulling te geven aan 'voor wie mag ik een naaste zijn'.

En dan lijkt het er vaak op, dat ook in kerkelijk Nederland we in eerste instantie niet verder komen dan de eerste cirkel, de bovenste laag, onze directe naaste! ('Het hemd is nader dan de rok', nietwaar? ) Maar juist vanuit het werelddiaconaat willen we die 'tweede laag', die buitenste cirkel onder uw aandacht brengen. Want: voor ons is dat wel de buitenste cirkel, maar voor onze zusterkerk (onze 'partner') is het de binnenste cirkel, hun directe naaste.

Wij kunnen het ons niet indenken, maar het is werkelijk ontstellend te zien hoe we de ander zouden kunnen dienen, maar daar de mogelijkheden niet voor hebben! Wat kan het dan een uitkomst zijn, wanneer je een beroep kunt doen op een zusterkerk (ver weg).

Kirtisch kijken

Misschien zou het goed zijn, wanneer u het collecterooster over 1996 samenstelt, dat u dit artikel gebruikt als ondersteunende hulp om kritisch te kijken naar de bedoeling met dit rooster, met de doelen... om luisterend, dienend, biddend daar invulling aan te geven. Om een naaste te mogen zijn voor de ander, dichtbij èn veraf. Om daar ook de gemeente bij te betrekken. Want gemeenteleden zijn niet alleen maar een portemonnee, maar bovenal 'levende stenen' (naar 1 Petrus 2). Want zo kunt u verder springen dan uw ambtelijke polsstok lang is. '. En komen er meer naasten in het vizier.

Misschien is het goed, om hierbij eens uw diaconaal consulent te betrekken. Samen met hem/haar het collecteplan voor het volgende jaar door te nemen.

Wanneer u met betrekking tot de werelddiaconale aandacht meer wilt, dan collecteren, kunt u in eerste instantie gebruikmaken van de nieuwe brochure 'Een duit in het zakje'. Maar ook kunt u daarbij persoonlijke ondersteuning aanvragen bij de Generale Diaconale Raad, afdeling werelddiaconaat, tel. 03438-23611.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen