Boekbespreking
Reider Ruard Ganzevoort, Een cruciaal moment. Functie en verandering van geloof in een crisis, 404 blz., ƒ 55, - , Boekencentrum, Zoetermeer, 1994.
Ieder mens maakt in zijn of haar leven crisiservaringen mee, zoals ziekte, rouw, tegenslagen en conflicten. De auteur van dit proefschrift onderzoekt in een lijvige studie op welke wijze crisis en geloof samenhangen, zowel vanuit een psychologische als theologische optiek. Na een inleidend hoofdstuk over de te volgen methode en de af te leggen weg, volgt in een hoofdstuk 2 een weergave en analyse van de interviews, waarbij Ganzevoort probeert te komen tot een typologie, uitgaande van een indeling naar invloed van geloof op crisis en een invloed van crisis op geloof. De vier typen worden benoemd als verdieping, vernieuwing, aanvechting en blokkering. Tenslotte worden een aantal hypothesen geformuleerd, die in de volgende hoofdstukken getoetst worden.
Allereerst wordt een psychologische reflectie gegeven, waarbij met name wordt ingegaan op de factoren die de crisiservaring en - verwerking bepalen. Het blijkt dat deze in hoge mate bepaald worden door de interpretatie die aan gebeurtenissen en mogelijkheden gegeven worden, alsook door de sociale factoren. De relatie met en de relatie tussen de ouders is nogal bepalend voor het houvast dat mensen beleven in het geloof Vroegere ervaringen blijven het levensverhaal kleuren. Verder gaat de schrijver in op de geloofsontwikkeling in relatie tot de verwerking van de crisis. In een theologische analyse wordt allereerst ingegaan op de vraag hoe en of het nog mogelijk is in de context van onze geseculariseerde wereld over God te spreken. De schrijver meent dat een narratieve benadering van de Bijbel voor onze tijd van betekenis is. Hij onderscheidt in het verhaal van de Schrift vier typen: wording, breuk, herstel en toekomst. De vier typen samen vormen een raamwerk en een kader waarbinnen het eigen verhaal van mensen herkend en geduid kan worden. Het betekent dat Ganzevoort een rechtlijnige verklaring van het lijden vanuit één gezichtspunt afwijst. Er moet met meerdere woorden gesproken worden. De implicaties, verbonden aan het begrip 'verhaal' komen in hoofdstuk 5 aan de orde, terwijl in het slothoofdstuk een pastorale reflectie gegeven wordt. De auteur pleit voor een narratief pastoraat, dat rekent met het meervoudig spreken van de Bijbel, zodat verhalen van wording, breuk, herstel en toekomst een plaats krijgen in het levensverhaal van pastor en gesprekspartner. Fundamenteel is het motief van de genade. In het crisispastoraat dient de pastor het verhaal van de ander serieus te nemen en niet omver te werpen, maar waar mogelijk de veelkleurigheid van de Bijbelse boodschap over het lijden te laten zien. Belangrijk is de aandacht voor de sociale omgeving van de jeugd en een kerk die een gemeenschap is, waar liefde en warmte kunnen worden ervaren.
Ik heb slechts enkele punten kunnen aanstippen uit dit veelomvattende boek. De thematiek is voor elke pastor van betekenis. Er valt veel uit te leren. De genuanceerde wijze waarop de schrijver zijn onderwerp behandelt kan ons in het pastoraal handelen attenderen op valkuilen, kan ons ook leren mensen in hun levensverhaal serieus te nemen. Graag had ik nog wel iets meer willen horen over de vraag of verhalen ook verkondigen?
Anders gezegd: wat is in onze tijd die terecht aandacht vraagt voor het levensverhaal van mensen en oog heeft voor aspecten als tragiek, raadsel, lot de betekenis van het verkondigend element in het pastoraat?
De schrijver heeft dit proefschrift gegeven vanuit een grote, persoonlijke betrokkenheid. Wat kan God nog betekenen voor mensen die leven in een geschonden wereld en met lijden geconfronteerd worden? Beducht voor goedkope en te vlotte antwoorden zoekt hij behoedzaam een weg om die met de ander te gaan, een weg waarop de boodschap van Gods heil bevrijdend inwerkt op de crisiservaring van mensen. Een belangrijk boek voor ieder die met de schrijver dicht bij mensen en dicht bij het evangelie wil blijven.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 5 mei 1995
De Waarheidsvriend | 24 Pagina's