Profetische prediking

Bijbels gezien

In het licht van de Heilige Schrift kan profetische prediking het best worden omschreven als een machtige en onweerstaanbare doorbraak van het Woord van God in een bepaalde crisis-situatie van het volk van God of van de gemeente des Heeren.

Te denken valt dan aan de prediking van de oud-testamentische profeten èn van de nieuw-testamentische apostelen, met name Paulus.

Hun prediking heeft alles aan zich van een 'geschieden' van het Woord Gods en dan en zó ook van het heil ten diepste en tenslotte.

Deze prediking werd gekarakteriseerd en gestructureerd vanuit het 'Alzo spreekt de HEERE! als inslag in en omslag van een bepaald tijdsgewricht. En wel immer onder de noemer van zonde en genade! Het Woord Gods geschiedde daarbij dermate Geest-betrokken en Geest-doortrokken, dat er voor andere 'geesten' geen plaats was. Te denken valt aan de valse profeten en de valse apostelen. Vals, omdat God ze niet gezonden had!

Jesaja en Jeremia weren zich dan om het genade-karakter van het verbond te bewaren en Paulus is dan voortdurend in de weer om het genade-karakter van de genade te definiëren en te accentueren.

De Reformatie

In de huidige discussie omtrent de gave van de profetie, is het goed te bedenken, dat de Reformatie iedere vorm van Geestdrijverij ook ten deze heeft afgewezen.

Karlstadt en de Zwickauer-profeten hadden Luther de nodige schrik op het lijf gejaagd. Voor hen was Luther te veel een man van 'alleen door het Woord'. Scherp hebben zowel Luther als Calvijn de Reformatie afgeschermd van het Anabaptisme (Wederdoperij), waar een beroep op het 'innerlijke licht' richting gevend was ten aanzien van geestelijke oriëntatie en interpretatie. De Reformatie was er vuurbang voor!

Wezenlijk voor de Reformatie was, dat ze Woord en Geest ten nauwste op elkaar betrok en betrokken hield, en wel zodanig, dat de Geest in het Woord opging (Luther) en wel zich innerlijk en innig aan het Woord paarde (Calvijn). Een en ander vanwege de christologische 'setting' van de theologie van de Reformatie. De leer van de incarnatie (Christus als het vleesgeworden Woord) werd wezenlijk bepalend voor de leer omtrent de Heilige Geest ofwel de christologische structurering van de pneumatologie is kenmerkend voor de reformatorische theologie. Geheel conform de Heilige Schrift. Als inslag in en omslag van een tijdsgewricht, beheerst door formalisme, wetticisme en spiritualisme.

Met name Luther stelde deze 'theologia crucis' (theologie van het kruis) tegenover de 'theologia gloriae' (theologie der heerlijkheid) van de middeleeuwse roomskatholieke kerk. Vandaar dat het 'sola Scriptura' (alleen door het Woord) zeer bewust en bepaald niet werd aangevuld met 'en door de Geest'. Laat staan dat de Reformatie ooit geformuleerd zou hebben 'alleen door de Geest'!

En wie nu meent, dat de Reformatie met het 'sola Scriptura' ook niet tegelijkertijd 'tota Scriptura' (door de gehele Schrift) heeft gezegd, die neemt de Reformatie niet serieus.

Deformatie

Het moet dan ook bepaaldelijk een valse tegenstelling worden genoemd, wanneer men, in de huidige discussie over de nieuwtestamentische Geestesgaven van de profetie, het 'tota Scriptura' laat aanvullen wat in theologicis aan het reformatorische 'sola Scriptura' zou ontbreken.

Wanneer men meent, dat de theologie van de Reformatie aanvulling behoeft ten aanzien van de leer van de Heilige Geest, dan zet men zonder meer een uiterst gevaarlijke ontwikkeling in gang.

Want als het 'semper reformanda' (het altijd weer gereformeerd moeten worden) niet inhoudt een voortdurend relateren en oriënteren aan de bronnen (ad fontes), maar een anticiperen op de heerlijkheid Gods, dan markeert deze 'herrezen' middeleeuwse 'theologia gloriae' uitgerekend de opgang èn de neergang van de Kuyperiaanse Gereformeerde Kerken in Nederland. Hervormd-Gereformeerden, let op uw zaak!

Want het gaat nog immer om de wezenlijke zaken van de Reformatie, en zó van de Heilige Schrift. Het gaat immers altijd in bovengenoemde ontwikkeling om een onbijbelse verhouding tussen de leer van de rechtvaardiging en van de heiliging. Op dit punt ging het fout bij Rome èn dreigde het fout te gaan bij het negentiende-eeuwse Réveil!

De profetische Kohlbrugge

Als de Reformatie in één machtige houdgreep Woord en Geest bij elkaar houdt, dan is het met name Kohlbrugge geweest, die in de vorige eeuw weer terugkoppelde naar de profetische prediking van de Reformatie.

Geen wonder dat daarom Kohlbrugge zo scherp uitviel naar Da Costa: 'uw onderscheiding van nieuwe mensch naar den geest en ouden mensch naar den vleesche is onbijbels. Wandelen naar den geest is wandelen in den geloove... De nieuwe mensch is niet Christus in ons... Zolang men geen klaar inzicht heeft, wat oude en nieuwe mensch is, kan men van de rechtvaardiging en heiliging niet recht leeren... Gij moogt uit het aangevoerde opmaken tot welke dwaling (sic!) gij vervallen zijt, als gij de mensen nog verder geleid wilt hebben dan tot Christus, de vrijspraak door Zijn bloed en gerechtigheid, de barmhartigheid en ontferming Gods in Hem geopenbaard, het gaan tot Hem, en het zich houden aan Hem, om alzo uit Zijn volheid alles te ontvangen, het jagen naar Hem, om in Hem meer en meer bevonden te worden, het alles voor schade achten, om Hem te kennen, de kracht Zijner opstanding, de gemeenschap Zijns lijdens... Dat dus de heiligmaking als een bijzonder stuk na de leere der gerechtigheid van Christus gedreven (sic!) moet worden, zie ik niet in de Schrift'. En met hem zullen hervormd-gerefor meerden dit evenmin zien!

Reden waarom zij de opvattingen van de 'Heiligingsbeweging', en dan met name van de Zuidafrikaanse theoloog Andrew Murray, zullen afwijzen als neonomisme en ten diepste arininianisme.

Geruggesteund door de nog altijd invloedrijke theologie van A. A. van Ruler — met zijn 'pneumatologisch plus' — lijkt deze evangelicale bevlogenheid de theologische positie van de Hervormd-Gereformeerden te gaan overvleugelen. Herhaling citaat Kohlbrugge: 'gij moogt uit het aangevoerde opmaken tot welke dwaling gij vervallen zijt'.

De reformatorische 'theologia crucis' wordt zó immers ingewisseld voor de roomse en doperse 'theologia gloriae'!

Wedergeboorte-theologie

Ook een gederailleerde wedergeboortetheologie, losgemaakt uit het kader van de bediening der verzoening, heeft verlammend gewerkt op de profetische prediking vanuit de Reformatie. Dogmatisch losgepeld uit haar element - de theologie der verzoening — sterft deze wedergeboortetheologie bij gebrek aan adem... van de Geest! Niettemin pretendeert zij aldus veel over de Geest te weten en te kunnen/moeten zeggen.

Gebrek aan de Geest leidt dan tot een surrogaat Geestrijke theologie, waarbij dan het Woord Gods plaats moest maken voor een filosofisch dan wel scholastisch denken óver het Woord.

De vrome mens heeft blijkbaar niet alleen natuur, maar krijgt nu ook statuur. Echter niet vanuit de Woord-betrokken en Woorddoortrokken Geest van God! Want Die gekomen zijnde, zou Christus verheerlijken. En niet de christen! Dit laatste staat uit en is aanstaande. Vooruitgrijpen is uit den Boze! Al kleedt de laatste zich in de schaapskleren van de schapen van de goede herder.

Profetische prediking zal heden ontmaskerend zijn in het huidige dodelijke tijdsgewricht van een kantelende Europese cultuur en navenante ontkerstening.

Profetie

In het kader van de 'theologie des kruises' is dan de nieuw-testamentische gave der profetie niet meer en niet minder dan een 'uitgesproken' (!) Geest-betrokken en Geestdoortrokken reflectie op het Woord van God in een bepaalde concrete situatie. Zij floreert in de eerste plaats in de profetische prediking als zodanig en inspireert vervolgens tot 'profetie' in de gemeente en door gemeenteleden. 'Zou Ik voor Abraham verbergen wat Ik doe? ' sprak God. Immers, Gods verborgen omgang vinden zielen, waar Zijn vrees in woont.

Ten aanzien van profetische prediking waren dan Luther en Calvijn profeten, en dan was Kohlbrugge een profeet, en dan was ten onzent G. Boer een profeet. En dan waren en dan zijn er in de gemeenten onder de eenvoudige vromen nóg profeten en profetessen! Niet als wildgroei, maar als opbloei vanuit profetische prediking.

De 'ik'-vorm is daarbij voorbehouden aan het niveau van de kanonieke boeken van de Heilige Schrift. Want 'Wie zal in de hemel opklimmen? Dat is Christus van boven afbrengen... Nabij u is het Woord, in uw mond en in uw hart' (Rom. 10 : 6, 8). De tegenwerping, dat deze 'ik'-vorm-profetie legitiem is als ze maar overeenkomt met het Woord van God, is een drogreden. Ze eist immers, de status en het gezag op van het Woord van God en opent daarmee in feite de kanon van de Heüige Schrift. Laten we ons wachten door een 'solus Spiritus'-profetie de schijn te wekken iets toe te doen aan de Heilige Schrift!

Profetische prediking in de Heilige Schrift, ten tijde van de kerkvaders (Augustinus!), in de tijd van de Reformatie en van heden ten dage snoert iedere vorm van 'doperdom' of geestdrijverij af!

Omdat de snoeren haar in liefelijke plaatsen zijn gevallen en een schone erfenis haar geworden is in de actuele bediening der verzoening door Woord en Geest.

Deze profetische prediking roept God niet óp om het weer licht te laten worden, als ware zij geroepen tot een 'theologisch spiritisme!', maar zij laat God uitroepen, dat het in deze wereld licht geworden is (!) in Zijn Zoon, en dat het licht wordt en zal zijn in ons hart, alleen door Zijn Woord, alleen door genade en alleen door het geloof.

En daartoe is deze prediking als monoloog onmisbaar en onopgeefbaar!

Wij zullen opnieuw horen, dat God is! En dat God God is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen