Boekbespreking

Een cursus aan de Vrije Universiteit te Amsterdam was aanleiding tot het ontstaan van dit boek. De keuze van de periode van 1100 tot 1250 hangt samen met de werkvloer van de Westeuropese cultuur.

Het gebied waarin de vier vrouwen leefden, die door het gehele boek heen naar voren komen, was reeds toen één cultuurgebied. Heloïse in Midden-Frankrijk, Hildegard in het Duitse Rijngebied, Clara in Midden-Italië en Hadewijch in Brabant. Op die bodem bloeiden vormen van geestelijk leven: in de letteren, de theologie, de liturgie en mystiek.

De bescheiden rol van vrouwen blijkt heel wezenlijk te zijn. Vrouwen ontmoeten we aan het bijbelse venster, dat — mits het openstaat — zicht op de wereld buiten geeft. Tralies kunnen echter ook het venster afsluiten.

Dit boek is een poging om de spirituele wereld van vrouwen, die vrijuit of belemmerd uit de vensters van haar ziel een geestelijke werkelijkheid schouwden, naderbij te brengen door haar zélf te laten spreken.

De lezer dient zich voortdurend kritisch af te vragen in hoeverre deze vensters van de ziel sporen met het venster van het Woord.

Het met grote kennis van zaken geschreven boek is thematisch opgebouwd. Eerst wordt van de vrouwen een portret geschetst. Daarna krijgt de lezer een beknopt overzicht van de veranderende politieke en maatschappelijke situatie. Vervolgens wordt de positie van vrouwen met betrekking tot de kloosterregel aan de orde gesteld. Na brieven en liederen komen achtereenvolgens het visionaire, de lichamelijkheid en de liefde naar voren. En tenslotte de betekenis voor deze tijd. De taal van deze vier vrouwen is de taal van liefde en hartstocht die de eeuwen overbrugt. De uitgever tekent aan dat de teksten van deze vier vrouwen ondanks èn in hun tijdsbepaaldheid, ons nog steeds kunnen ontroeren en schokken. Ik teken daarbij aan: ook schokken in die zin dat dezelfde middeleeuwse ontsporingen aan het eind van de 20e eeuw in andere gedaanten weer opduiken.

De schrijfster stelt vast dat vrouwen steeds weer zijn teruggedrongen tot haar 'natuurlijke' functies van voortplanting en verzorging. In hoeverre de werkelijke 'aard' van vrouwen daarin een rol heeft gespeeld, is volgens haar uiterst actueel.

Al gaat het dan over vrouwen in de late middeleeuwen, toch is het voluit een boek met middeleeuwse gegevens.

Het schrijven van een dergelijk goed te lezen boek dwingt respect af. Des te meer wordt duidelijk van hoe grote betekenis het 'sola scriptura' is.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen