Torenspitsen-Gemeenteflitsen

MONTFOORT (2)

Van 1709 tot en met 1810 is de gemeente Montfoort twee predikanten rijk geweest en dat op zo'n 500 (doop)leden. Van 1755 tot 1758 waren er zelfs drie predikanten, te weten Jan van der Voort, Harmen van Alphen en Christian Moltzer. Van de meeste predikanten van voor 1819 zijn niet zoveel noemenswaardige dingen bekend. Enkele willen we toch noemen. Johannes Allartius (1616-1652) was samen met de bekende Godefridus Udemans in 1618 door de contraremonstranten afgevaardigd naar de Staten om de bedoelingen der Remonstranten te weten te komen. Matthias Nevius (1656-1682) was familie van Sara Nevius, de vrouw van Wilhelmus a Brakel. Jacob Albert Vos (1755-1768) schreef een verhandeling ovr het boek Daniël hetwelk in de onder ons een begrip geworden zijnde 'Schatkamer van Van der Haar' is opgenomen. Ten tijde van J. Segaar (1788-1810) ontbrandde er een grote strijd om het bezit van de kerk. In 1795 kwam volledige godsdienstvrijheid en mocht Rome uit de schuilhoeken tevoorschijn komen. Doorgaans werd de kerk toegewezen aan die godsdienstige groepering die de meerderheid had. In dit geval zouden dat de roomsen zijn. De stedelijke overheid was echter gereformeerd. Het werd een heel steekspel. Zelfs werd het plan geopperd om de kerk voor rooms en gereformeerd te laten gebruiken. Waar thans een schot koor en schip scheidt, zou een dikke stenen muur moeten komen en vervolgens zouden de roomsen in het schip en de gereformeerden in het koor kerk moeten gaan houden. Dit steekspel duurde nogal even. En dit leverde winst op voor de gereformeerden omdat in 1801 een staatsregeling van kracht werd die besliste dat elke kerk in het bezit bleef van hetgeen in het begin van de eeuw reeds in bezit was. Nu, in 1800 zaten de gereformeerden er nog dus mochten zij wettig eigenaar blijven!

We hebben de indruk dat tijdens de periode dat Marcelis Bamardus Romeny predikant was (1819-1864) de gemeente buiten de gereformeerde wateren is gaan varen. Zijn eerste daad was namelijk om het lezen van de tien geboden in de morgendienst en het apostolicum in de middagdienst af te schaffen. Toch zijn er nooit pogingen ondernomen om tot afscheiding te komen. Onder Antoon Mac Pherson (1865-1871) wordt opnieuw de gereformeerde leer verkondigd. De evangelische gezangen werden echter niet afgeschaft. Dit gebeurde pas in 1902 onder ds. T. Lekkerkerker. Mac Pherson was bestuurslid van de bekende vereniging Vrienden van waarheid en eenheid. Met mensen als Du Cloux, Krayenbelt en Verhoeff zette hij zich in voor de verbreiding der waarheid in de hervormde kerk. Ook binnen het Friese Reveil nam Mac Pherson geen onbetekenende plaats in. De predikanten Van den Bijtel en Piper lager in dezelfde lijn. Ten tijde van Gerrit Klaarhamer (1882-1887) ontstond in Montfoort een dolerende gemeente. Klaarhamer sympatiseerde met hen. Toen de doleantie een feit was verliet hij echter Montfoort en werd gereformeerd predikant te Rotterdam. In deze eeuw werd de hervormde gemeente van Montfoort gediend door T. Lekkerkerker (1902-1908), D. M. Boonstra (1909-1912), J. G. Dekking (1913-1916). Alle drie zijn zij hoofdbestuurslid geweest van de GZB. Vervolgens diende de bekende J. J. Timmer de gemeente van 1918 tot 1922. Hij stond bekend om zijn pastorale inslag. Verder is hij bekend geworden vanwege het feit dat hij jarenlang hoofdbestuurslid was van de Gereformeerde Bond en redacteur was van de prekenserie Genade voor Genade. In de periode dat hij predikant was te Montfoort heeft hij met I. Kievit uit Benschop, Y. Doornveld uit IJsselstein en J. L. Lammerinck uit Jaarsveld enige tijd een eigen kerkblad uitgegeven 'De Weegschaal des Woords'. Ondergetekende is overigens op zoek naar meerdere nummers van dit blad, dus als iemand er heeft... In de periode van ds. Timmer heeft de toenmalige pastoor Spaan pogingen ondernomen om de oude kerk te kopen van de kerkvoogdij daar de roomse kerk bouwvallig was geworden. Dat is gelukkig niet doorgegaan. Na ds. Timmer nam de bekende J. H. Koster de herdersstaf op. Van 1923 tot 1943 diende bij de gemeente. Hij stamde uit een echte domineesfamilie. Zijn vader maar ook zijn grootvader waren predikant. Laatstgenoemde behoorde in de vorige eeuw ook tot de Vrienden van waarheid en eenheid en diende o.m. de gemeenten Garderen, Huizen, Harderwijk en tot tweemaal toe Nijkerk. J. H. Koster begon aanvankelijk als ethisch-irenisch predikant te Wyckel en was vanaf zijn studietijd bevriend met de bekende latere hoogleraar Haitjema. Dat ds. Koster een geliefd maar ook gewild prediker was bewijzen de vele beroepen die op hem zijn uitgebracht o.m. van de buurgemeenten Linschoten en Benschop. Ook in Jaarsveld waar hij vanuit Montfoort 7 jaar consulent was werd altijd met grote achting over hem gesproken. (Anderzijds werd hem van vrijandige zijde de naam gegeven 'ds. Verdoemenis!) Hoewel hij de laatste jaren de gemeente Maartensdijk diende is hij toch op de begraafplaats van Montfoort begraven waar een grote zerk met Hebr 13 : 7 zijn graf siert. Na ds. Koster heeft van 1945 tot 1947 D. v. d. Ent-Braat de gemeente gediend. Hij bracht het verenigingsleven weer enigszins tot bloei. Na een vacature van 5 jaar waarin 25 maal vergeefs een beroep werd uitgebracht werd in 1952 M. J. Lekkerkerker toegevoegd aan de lijst van predikanten. Hij was een zoon van de eerder genoemde T. Lekkerkerker en was in dezelfde pastorie geboren als waarin hij was komen wonen en in dezelfde kerk gedoopt als waar hij preekte. Tot 1970 stond hij hier. In de periode van ds. J. P. Verkade (1972-1978) werden grootscheepse plannen ondernomen om tot restauratie van de kerk te komen. En dat was hard nodig! De eerder genoemde restauratie vond plaats in de jaren '78-'81 zodat ds. H. Penning (1979-1984) geruime tijd kerk moest houden in de school. Van die restauratie schreven we hierboven reeds. Een ding moet nog vermeld: de borden met de tien geboden zijn toen verruild met een groot gekleurd schot uit de Linschotense kerk. Dit omdat de hervormde kerk van Linschoten het koor bij het schip ging trekken en genoemd schot overbodig werd. Ten tijde van ds. C. Stelwagen (1985-1990) is het verenigingsgebouw Rehoboth grondig opgeknapt en de huidige predikant hoeft slechts via dit artikeltje te inventariseren wat er allemaal gelukkig al gebeurd is.

Vele namen en jaartallen hebben we genoemd. Het is allemaal geschiedenis. Dit is zeker, jaar en dag is het woord des Heeren verkondigd. Dood en leven, vloek en zegen, wet en Evangelie. De enige naam onder de hemel gegeven tot zaligheid is gepredikt. Soms ook onder een deksel. De uitwerking daarvan is geweest dat het woord voor gene een reuk des levens werd en voor anderen een reuk des doods ten dode. We mogen het alles in de hand des Heeren leggen. En wat zal de toekomst brengen? Ook dit mogen we in Zijn hand leggen. Er liggen er nog onder het zegel der verkiezing die toegebracht moeten worden. En het welbehagen des Heeren zal door Zijn hand gelukkiglijk voortgaan. We mogen ons zondag aan zondag verblijden in een waardig bedehuis. Toch is het met de aanblik van al het monumentale wat de kerk biedt oppassen geblazen. Het is immers hout en steen. We willen daarom besluiten met de woorden die ds. E. du Marchie van Voorthuizen aan de kerkvoogdij richtte bij de ingebruikname: 'De engelen verblijden zich niet over gerestaureerde kerken maar wel over zondaren die zich bekeren'.

P.S. Van het exterieur en het interieur van de kerk is onlangs een mapje kaarten uitgegeven door de kerkvoogdij t.b.v. het onderhoud van de kerk. Middels het overmaken van ƒ7, 50 op bankrekeningnr. 2144616 onder vermelding van 'kaarten kerk' krijgt u ze franco thuisgestuurd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen