Calvijn-onderzoek in Wuppertal

13 juli nam prof. dr. Hans Scholl onder grote belangstelling afscheid wegens emeritaat van de Kirchliche Hochschule te Wuppertal. Prof. Scholl, leerling van de hoogleraren Alfred de Quervain en Gottfried W. Locher te Bern, trad indertijd voor het voetlicht in het internationale Calvijn-onderzoek met een prachtige dissertatie over 'Der Dienst des Gebetes nach Johannes Calvin' (Zurich 1968), een boek van blijvende waarde. Deze diepgravende studie zou eigenlijk grondig bestudeerd moeten worden door iedere predikant, die immers elke zondag zo'n belangrijke opdracht heeft te vervullen in de dienst der gebeden. Laten de kerkeraden hun predikanten daarvoor toch de ruimte geven!

Prof Scholl sprak in zijn afscheidscollege over Reformatie en revolutie en de vraag naar sociale gerechtigheid bij Calvijn en Rousseau. Hij toonde aan dat in de 16e eeuw niemand zo fundamenteel zich met de sociaal-ethische vragen heeft beziggehouden als Calvijn. Prof Scholl behandelde Rousseau vanuit diens traktaat over de rijkdom (traite de richesse), dat veel minder bekend is dan diens 'contract social'. Scholl kwam tot de conclusie dat Calvijns sociaal-ethische principes nog niets van hun actualiteit hebben verloren.

Aan prof Scholl werden ter gelegenheid van zijn afscheidscollege twee boeken aangeboden, waarop wij graag de aandacht vestigen. In het eerste boek zijn de lezingen gebundeld van het Calvijn-Symposium, dat verleden jaar in Wuppertal werd gehouden ter gelegenheid van de publikatie van Karl Barths Calvinvorlesungen. Deze colleges over Calvijn, die de jonge Barth een jaar lang gaf in Göttingen, zijn belangrijk in tweeërlei opzicht. Het optreden van Barth heeft een eind gemaakt aan de liberale interpretatie van Calvijn en heeft een geheel andere trend gezet in het Calvijn-onderzoek dan ten onzent in de hoogtijdagen van het neo-calvinisme, toen onze gereformeerde broeders ijverig zich met Calvijn-onderzoek bezighielden. Maar ook voor het verstaan van de theologie van Barth is zijn vroege aandacht voor Calvijn belangrijk. Deze congres-bundel is getiteld 'Karl Barth und Johannes Calvin. Karl Barths Göttinger Calvin-vorlesung von 1922', uitgeg. door Hans Scholl (Neukirchen ISBN 307887-1551-0). Er is een aantal bijdragen die er uit springen, zoals die van Dieter Schellong en Manfred Schulze over 'Calvinismus und Kapitalismus'; dan: Christian Link, 'Der Horizont der Pneumatologie bei Calvin und Karl Barth'. En niet te vergeten: Hans Scholl, 'Karl Barth als Interpret der Psychopannychia Calvins'. Het Festschrift dat prof Scholl kreeg aangeboden, is getiteld 'Hilfreiches Erbe? Zur Relevanz reformatorischer Theologie' (Bovenden, ISBN 3-930783-04-5).

Deze bundel bevat eveneens tal van interessante studies, zoals bv.: Dieter Schellong, 'Immer wieder reformatorische Theologie? '; Klauspeter Blaser, 'Die Kirche Jesu Christi zwischen Fundamentalismus und Pluralismus'; Susi Hausammann, 'Reformation und Tradition'; Bertold Klappert, 'Reformaton und christlichjüdischer Dialog' en Peter Opitz, 'Themen re formatorischer Theologie im Spiegel heutiger "Zugange" zur Bibel'.

Beide bundels zijn een bewijs van de stimulerende werking die er van prof Scholl is uitgegaan. Eigentijdse vragen worden niet uit de weg gegaan, maar allereerst wordt het gedachtengoed van de reformatie in zijn relevantie voor vandaag aan de orde gesteld. Het doet goed om de leerlingen te horen betuigen, dat het altijd nog de moeite waard is om zich met de reformatie bezig te houden, dat deze kennis van de reformatie een oriënterende kracht heeft voor de kerk van vandaag, en dat hun leermeester als historicus van de reformatie deze dingen niet alleen geleerd maar ook voorgeleefd heeft: 'Hans Scholl lebt, was er lehrt'. Hij was zelf gegrepen door de geestelijke wereld van de reformatie en wist deze daarom ook te ontsluiten voor zijn leerlingen.

Het is goed om eens over de grenzen te kijken en kennis te nemen van de theologische arbeid zoals die onder andere aan de Kirchliche Hochschule te Wuppertal verricht wordt. Het zijn niet alleen de kerkhistorici die naam maken. Iemand als Bertold Klappert heeft een groot aantal studies op zijn naam staan over de Duitse kerkstrijd, die stuk voor stuk diepe indruk maken door hun eerlijkheid. Ook zijn bijdragen over de vragen van de kerk en Israël zijn zeer de moeite waard.

Wij hopen dat prof Scholl nog gelegenheid zal krijgen om enkele promovendi te begeleiden en wij zien er naar uit dat hij van zijn studie der reformatie nog het een en ander zal publiceren en ons daarmee verrijken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen