Boekbespreking

Verzamelbundels laten zich altijd enigszins moeilijk bespreken omdat een gevarieerd gezelschap van schrijvers óf over uiteenlopende onderwerpen schrijft óf een thema vanuit verschillende gezichtshoeken belicht. In deze bundel laten wetenschappers uit verschillende vakgebieden zich uit over de vraag hoe men tegelijkertijd christen en kritisch wetenschapsbeoefenaar kan zijn. De vraag wordt verschillend beantwoord. De redactie vermeldt dat de één vindt dat wetenschap slecht is voor je geloof en dat de ander in de wetenschap een bron van inspiratie vindt om aan zijn geloof uitdrukking te geven, terwijl een derde vindt dat geloof en wetenschap niets met elkaar te maken hebben.' Prof dr. H. J. Adriaanse, hoogleraar godsdienstfilosofie, ethiek en encyclopedie der theologie te Leiden, schrijft over 'Een christen en gelukkige bewustzijn'. Hij meent dat niet de natuurwetenschap, maar de 'cultuurwetenschappen' de zwaarste slag aan 'de kemclaims van het christelijk geloof hebben toegebracht. Hij meent verder dat het christelijk geloof tot de wetenschap alleen maar een negatieve relatie kan hebben.

Prof dr. A van de Beek, hoogleraar dogmatiek en bijbelse theologie te Leiden, schrijft over 'Wat hebt gij dat gij niet hebt ontvangen? ' Hij mag leven van de overvloed aan wat hij ontving. 'Centraal daarin is de Naam van de Persoon, die mij riep om Hem te volgen, ook als zijn volgelingen evenmin als Hij zelf een plek hebben om ooit het hoofd neer te leggen, zoals de vossen in hun hol.'

Prof dr. M. E. Brinkman, hoogleraar oecumenica te Leuven, schrijft over 'Het moeilijke geloof in Gods schepping'. Hij is gegrepen door het gesprek geloof-natuurwetenschap en stelt de vraag of dit gesprek vandaag 'heropend' is. Met hem zou ik verder door willen spreken.

Prof dr. L. J. van den Brom, hoogleraar dogmatiek en christelijke ethiek te Groningen, schrijft over 'God en onze puzzel van de wereld'. Zo kennen we Van den Brom uit zijn dissertatie. Hij gaat uitvoerig en fundamenteel-kritisch in op Hawkings 'Theorie van Alles', maar beantwoordt de vraag van de titel van het boek slechts marginaal. Het persoonlijke element komt niet echt uit de verf

Dhr. P. van Dijk, docent ethiek te Enschede, schrijft over 'Geloof, wetenschap/techniek, een spanningsvolle relatie'. Hij stelt o.a. de vraag: 'En is het tenslotte theologisch en gelovig gezien wel juist te geloven, dat God de Vader en Schepper aller dingen en Christus de Heer en de Heilige Geest de vernieuwer van de aarde is, en dan te doen alsof dat niets betekent voor ons beoefenen van de wetenschap; om te geloven dat Gods Woord een lamp voor onze voet en een licht op ons pad (Psalm 119) is, en dan te veronderstellen dat dat licht niet de wetenschap beschijnt? "

Prof. dr. G. Nienhuis, hoogleraar natuurkunde te Leiden, schrijft over "Toeval en voorzienigheid'. Hij zegt: 'Wie de wetenschap aanvoert om de onhoudbaarheid van een godsdienstige levensvisie aan te tonen, hanteert dikwijls het onuitgesproken uitgangspunt, dat wetenschappelijke voorstellingen alomvattend zijn, en dat wetenschap op alle terreinen de meest betrouwbare bron van kennis en inzicht is'. En: 'Als vanzelfsprekend wordt vaak aangenomen dat de wetmatigheden van de natuur alles vast leggen wat er gebeurt, maar dat is helemaal niet zo vanzelfsprekend..."

Prof dr. P. J. M. van Tongeren, hoogleraar wijsgerige ethiek te Nijmegen, schrijft over 'Geloven, handelen, weten'. Een op zich wijsgerig opstel. Voor hem zal in de theologie 'de toewijdmg aan het geloof voorop staan'. 'Voor de filosofie staat de twijfel voorop.'

Prof. dr. A S. Troelstra, hoogleraar zuivere wiskunde en grondslagen van de wiskunde te Amsterdam, schrijft over 'Geloof en natuurwetenschap'. Voor hem is er geen conflict tussen geloof en natuurwetenschap: 'de sferen zijn gescheiden'.

Prof dr. P. Zonderwijk, hoogleraar vegetatiekunde, planten, ecologie en onkruidkunde te Wageningen, schrijft over 'Enkele persoonlijke ervaringen'. Zijn artikel is ook het meest persoonlijk. 'Ik ben opgegroeid met het op zondag thuis lezen van de preken van Van der Groe, Van der Kemp, Smijtegelt en anderen, en heb daar geen nare herinneringen aan overgehouden. Wel zag ik er na ongeveer een uur preeklezen naar uit dat er dan kwam: "Dat gunne de Heere u en mij tot Zijn eer, om Zijns Zoons wille". Ik was doordrongen van de ernst en liefde, de beleving, de harmonie, zoals mijn ouders ermee omgingen. Na de preek zat ik op de schouder van mijn vader en werden er door hem en moeder samen, rondlopend door de kamer tweestemmige liederen gezongen, onder meer van Petrus Datheen zoals: 'Al de grote waterstromen, zijn Heer, over mij gegaan'. Men leze uit deze bijdrage verder enkele stukjes in 'Globaal bekeken'.

Het moge duidelijk zijn, dat we hier een opmerkelijk boek voor ons hebben. De natuurwetenschappen domineren de thematiek. Maar het verhelderende is, dat de natuurwetenschap zelf wordt gerelativeerd of in het licht van het scheppingsgeloof wordt benaderd. Ik herhaal wat ik aan het begin zei: een verzamelbundel laat zich moeilijk beoordelen. Ik heb er echter wel van genoten, ondanks soms kritiek of vragen die bij bepaalde artikelen in me opkwamen, en las het aus einem Gusz. Het is goed om de vraag van geloof en wetenschap tot een zeer existentiële te maken.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen