Alleen in een kamer zitten...

Langzamerhand liep de conversatiezaal in het woonzorgcentrum leeg. Neen, vlug ging het niet. Een veelheid van hulpmiddelen kwam op gang. Wandelstokken, krukken, driewielers en daarbij onafscheidelijk verbonden de nog krasse bejaarden. Aan de uitgang werd ons de hand gereikt en een vluchtig woord gewisseld over de meditatie, die zoeven was gehouden. Dat is de generatie, die in de avondperiode van het leven is, dachten wij. Hoe zal de avond van ons leven zijn? Eigenlijk is het daar in het centrum alsof de kerk uitgaat. De organist fantaseert nog wat na op het prachtige orgel. Krukkend, schuifelend en strompelend gaat de gemeente naar de eigen kamer toe. De meesten hebben grijze haren, scherpe groeven in het gezicht, de gelaatsuitdrukking weerspiegelt voor een deel de levenservaring. Vaak doffe ogen, magere, knokige handen.

De rolstoelhouders komen naar de uitgang aangereden, soms met een triomferende uitdrukking in hun gezicht, soms moeizaam pogend hun karretje naar voren te krijgen. Naar de grote vleugeldeuren toe is het een gewriemel van belang. Er ontstaat altijd even een file. Maar dat duurt niet lang. Alle deelnemers gaan toch naar hun kamer toe. De zaal raakt gauw leeg.

Wat blijft nu in de zaal achter? De dames en de heren, die beslist geholpen moeten worden. Zij wachten op de komst van het verplegend personeel. Soms een trek van wrevel op hun gezicht; vaker stil berustend.

En daar zat nu de ene bewoonster. Gewoontegetrouw was er een gesprek. Dit keer ben ik niet de enige, die geholpen moet worden, maar u weet, heel vaak zit ik hier alleen. Trouwens, voegde ze er aan toe, een groot deel van mijn leven is alleen zijn. Alleen in een kamer zitten. Alles wat ik had is al weg. En dat geeft veel eenzaamheid. Maar als ik u nu zeg, wat ik soms voor een overleggingen heb in mijn kamer? Zeker, veel eenzaamheid, maar ook gemeenschap met de Heere. Ik kan het soms niet op, wat Hij voor mij is. En dan die toekomst! Straks komt Hij mij thuishalen. Hij zal nooit Zijn Woord verbreken, 't Is dus wachten, wachten op Hem. Wat een uitzicht. Er gleed al pratendeweg een blijde trek over het verweerde gezicht. Omdat ik dat heb - en ze wees naar boven - kan ik het zo goed dragen om alleen in een kamer te zitten.

Wij werden door een steek getroffen. Want wie had het daar ook weer over? Ineens schoot het ons door de geest, 't Was de beroemde Franse denker Blaise Pascal. Hij spreekt in zijn 'Gedachten' over de diepe ellende van het menselijk geslacht. Wij lezen maar even mee  zoals hij zijn gedachten weergeeft. Toen ik mij er toe zette om over al het gedoe van de mensen na te denken, en over de moeiten en gevaren, waaraan zij zich bloot stellen, aan het hof en in de oorlog, waar zoveel twisten, hartstochten, gewaagde en dikwijls hachelijke ondememingei. enzovoorts, hun ontstaan vinden, heb ik de ontdekking gedaan, dat al de ellende van de mensen uit één oorzaak voortspruit, namelijk deze dat zij geen ogenblik rustig in een kamer kunnen blijven zitten. Iemand die genoeg heeft om rond te komen, en er behagen in schept om thuis te zijn, zou niet naar de zee gaan, of er op uit trekken om een stad te helpen belegeren. Men koopt geen dure post in het leger, wanneer men het niet onverdraaglijk vindt om altijd thuis te blijven; en men zoekt geen afleiding in conversatie of spel, wanneer men het thuis naar zijn zin heeft.

Zo mijmert Pascal voort. Wij zijn van nature ongelukkig door onze gevallen en sterfelijke staat; zo ellendig, dat niets in staat is ons te troosten, wanneer wij er eens goed over nadenken. Wij wensen niet aan onze ellende te worden ontdekt. En daarom - wat men zoekt is niet het kalme en rustige bezit, dat tijd laat om over zijn ongelukkige toestand na te denken; noch het gevaar van de oorlog of de inspanning van de arbeid; in werkelijkheid is het ons te doen om de drukte en het rumoer, die ons afleiden en vertrooien.

Och, sprak de bewoonster op haar stoel, in milde toon: Ik ben dikwijls alleen en ik heb gelegenheid om veel na te denken. En wat ik om me heen zie, doet me veel peinzen. Doodsbenauwd is men alleen te zijn. Vandaar dat men overal heen tijgt. Hierheen en daarheen. Alles wordt hier gedaan om verveling en gepieker te verdrijven. Maar niemand bijna komt tot de kern. En merkwaardig, hoewel ze nooit van Pascal had gehoord, sprak ze dezelfde taal. De mensen houden van drukte en beweging. De gevangenis is voor hen een verschikkelijke kwelling. Maar ze begrijpen niet, dat de eenzaamheid ook een genot kan zijn. Ik heb, zei de oude dame, reeds heel vroeg geleerd wat een ellendig zondaar ik ben. Ik kan niet zeggen, dat ik een geruchtmakende bekering heb ondervonden. Ach, ik heb daar ook nooit naar gestreefd. Maar ik ben maar zo heel vanzelf door mijn Heiland onderwezen. Van stap tot stap. En naar mate mijn leven in alle stilte verliep, heb ik steeds aan de Heere gevraagd in alle waarheid te mogen worden geleid. En nu merk ik om mijzelf heen en in mijzelf dat de vertrooing de ergste van onze ellenden is. Want zij is het hoofdzakelijk, die ons belet om over onszelf na te denken en ons ongemerkt doet ondergaan. Zonder die vertrooing zouden we ons vervelen en deze verveling zou ons doen zoeken naar een beter middel om er aan te ontkomen. Maar de verstrooiing amuseert ons en leidt ons onmiskenbaar naar de dood.

De mensen om mij heen spreken aldoor: vroeger deden we zus en zo. Morgen gaan we daarheen en daarheen. Ze hebben het zelden over hier en nu en toch, is het heden de tijd om daar het Woord te leren kennen, met behulp waarvan we over de toekomst kunnen beschikken. Ik heb gezien: de mensen leven niet echt. Ze hopen slechts te leven en doordat ze zich voortdurend inspannen om gelukkig te worden, zijn ze het nooit.

Kijk maar naar mij, dominee, oud ben ik en lelijk..De benen willen niet meer mee. Wat is de wereld nu nog voor mij? Bovendien, wat heeft de wereld mij gegeven? Alles is weg. Vader en moeder, broers en zusters, 't is alles weg. Nu heb ik aan de Heere gevraagd mij een geloofsgezicht op Christus te geven. En dat heeft Hij gedaan. Daardoor heb ik geleerd de dingen eerlijk onder ogen te zien. Ook mijzelf. Want anders lopen we onbezorgd regelrecht in de afgrond, nadat wij iets voor ons gezicht hebben geplaatst, waardoor wij haar niet kunnen zien. Zo dom en dwaas zijn wij. Dat heb ik allemaal moeten leren alleen in mijn kamer. Gemakkelijk was het niet. Maar het was wel heilzaam. De mensen vinden mij zwaar, maar daar geef ik geen zier om. Het gaat nooit om zwaarheid, maar om waarheid. En - terwijl de wereld mij altijd bedrogen heeft, heb ik bevonden dat de Heere alleen de waarheid is en eeuwig blijft.

Het was een zeer diepzinnig gesprek die morgen. Hier en daar zelfs wijsgerig van aard. Maar wat ons zo diep trof was, dat een eenvoudig christin gedachten uitsprak die een adembenemend denker als Pascal ook verwoordde. Lang geleden kwam een gemeentelid ons eens vragen om wat goede lectuur. Wij gaven hem de Belijdenissen van Augustinus mee. Drie maanden later bracht hij het boek terug. Zeer benieuwd naar zijn mening vroegen wij hem: Hoe vond u dat boek? O, zei hij - met opgetogen gezicht - 't was alsof Augustinus en ik samen op de bank zaten achter het huis. Wij hebben een onvergetelijk gesprek gehad. Nu ken ik Augustinus en hij kent mij. Kijk, lezers, dat is nu het geheim van het christelijk geloof. De vormen mogen veranderen, de tijden wisselen - maar wat uit God is heeft geen verandering te vrezen. U kunt wel begrijpen, dat zulke gesprekken wel ophouden, maar toch voortgaan in de geest.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen