Verkondiging evangelie in de jas van het Diaconaat (1)

(Impressies van een oriëntatiereis op Sulawesi) Het was een bijzonder verrijkende, boeiende en indrukwekkende ontmoeting met synodeleden en functionarissen van de christelijke kerk op Midden-Sulawesi en de delegatie namens de adviescommissie 'Luisterend Dienen' van de Generale Diakonale Raad en de Provinciale Diaconale Commissie Gelderland van de Nederlandse Hervormde Kerk. In het plaatsje Tentena, gelegen aan het schitterende Posomeer, is het kantoor gevestigd van de Synode van de GKST (Gereja Kristen Sulawesi Tengah). Een week lang werden er gesprekken gevoerd met verschillende synodeleden, kerkelijke organisaties en werden diverse diaconale activiteiten bezocht, zoals o.a. een christelijk ziekenhuis, enkele werkplaatsen voor moeilijk lerende jongeren, een christelijke landbouwschool en vooral het (opbouw)werk onder de half-nomadische Wanastammen in het oerwoud. Nog nooit ben ik zo onder de indruk gekomen van de geweldige worsteling en grote daadkracht van deze jonge kerk om mensen met het Evangelie in aanraking te brengen. Evangeliseren is in Indonesië niet toegestaan. Wel is het mogelijk om via de weg van het diaconaat (gemeenschapsopbouw) mensen met de Boodschap te bereiken.

Woord en Daad zijn hier niet van elkaar te scheiden. Letterlijk is de kerk hier bezig om al werkende te overleven, staande te blijven en... de groei blijft niet uit!

Van daar naar hier

Na deze oriëntatiereis ben ik de woorden van de apostel Paulus in Romeinen 15 vanaf vers 25 tot 33 opnieuw gaan spellen. Wat Paulus daar bedoelt is mijn persoonlijke ervaring in Sulawesi geworden. Paulus roept de gemeenten van Achaje en Macedonië op een diaconale handreiking te doen voor de arme christenen in Jeruzalem. Deze oproep stond niet los van de Woordbediening, maar kwam daaruit voort. Immers, aan de heidenen was het Evangelie verkondigd. De boodschap van genade was tot hen gekomen en wel uit de moedergemeente Jeruzalem. Er ontston­den kleine christelijke gemeenten in het huidige Griekenland. Vanwege de verrijking door het Evangelie, verplicht Paulus de gemeenten uit dankbaarheid in wederkerigheid een daad te stellen, iets terug te doen, namelijk de gaven te delen met zusters en broeders in Jeruzalem. Een hele opgave, temeer deze gemeenten nu ook niet bepaald rijk waren in die tijd. Waar bestond die handreiking dan wel uit? Wel, uit geld, maar dat niet alleen! Het woord handreiking wil hier zeggen: gemeenschap hebben met en dat omvat veel meer dan geld alleen. Het gaat ook om betrokkenheid, wederzijdse assistentie, het delen van elkanders gaven en vooral het uitwisselen van geloofservaringen. Het gaat dus om meer dan de collectezak alleen! Paulus hecht aan een goede en diepgaande relatie met elkaar, waarbij hij tevens de voorbede voor elkaar een belangrijke plaats leeft. Het is in dit gedeelte de apostel zelf, die de handreiking persoonlijk zal overbrengen in Jeruzalem om daarmede de heiligen daadwerkelijk zelf te dienen.

De oriëntatiereis naar Sulawesi is voor mij ook iets wederkerigs geworden. Je gaat er met allerlei verwachtingen naar toe. Met een opdracht! Allereerst om kennis te maken en projecten te bezoeken. Wat het meeste indruk heeft gemaakt zijn de ervaringen van het gemeente-zijn, het diaconale werk, het leven als kerk in een moslimwereld! Vooral ook het getuigenis van de kerk en dat — zo zou ik het willen noemen — in de 'jas van het diaconaat!'

Gemeenschapsopbouw

Gemeenschapsopbouw is één van de doelen van de GKST. De kerk wil mensen bereiken in grote achterstandssituaties, zoals bijv. de half-nomadische Wanastam. Een nog nauwelijks ontwikkeld volk. De bewoners leven nog in bamboehuisjes. De kerk probeert vanuit christelijke motieven d.m.v. zgn. 'motivators' en (hulp)predikanten, die opgeleid worden via het eigen christelijk onderwijs, kleine gemeenschappen op te bouwen, zodat de stammen op een vaste plaats bij elkaat kunnen blijven. Er worden houten huisjes gebouwd, irrigatiekanaaltjes, een watervoorziening en kleine sawa's aangelegd. Ook wordt de bewoners geleerd een eigen tuin te bewerken en verschillende groenten te verbouwen, ter voorkoming van eenzijdige voeding. Een medische post zorgt voor goede voorlichting over hygiëne en er worden eenvoudige gezondheidsprogramma's uitgevoerd. Artsen en verpleegkundigen werken vaak in zeer geïsoleerde en primitieve omstandigheden, tegen zeer geringe vergoeding. In het dorpje Oetango, dat alleen te bereiken is met het vliegtuigje van de MAF, troffen wij een zeer gemotiveerde christen-arts aan, die zich sterk door God geroepen voelt in dit oerwoud-dorp te werken. Ze ervaart veel tegenstand van de plaatselijke medicijnmannen. Aan de andere kant ziet zij ook veel zegen op haar werk, omdat zij het vertrouwen geniet van het stamhoofd en ook van veel dorpsbewoners. Op deze wijze komt de kerk via de weg van het gezondheidswerk, mensen in hun nood en zorg nabij. In dit dorpje staat inmiddels ook een zeer eenvoudig houten kerkje en is er een vicaris aangesteld voor het pastorale werk. We spraken met een kerkeraad van drie personen. Op heel eenvoudige wijze wordt het evangelie verkondigd d.m.v. kerkdiensten, zondagsschoolwerk en huisbezoeken. Via de weg van gemeenschapsopbouw, wat ik zelf zou willen noemen 'de verklaring van het evangelie in de taal der handen', ontstaan er nieuwe christelijke gemeenschappen, die gesteund en toegerust worden vanuit de nog jonge, zeer gemotiveerde en daadkrachtige moederkerk van Midden-Sulawesi. Via die weg groeit de kerk en dat ervaart men als een groot wonder!

De GKST

De Geraja Kristen Sulawesi Tengah, de Christelijke Kerk van Midden-Sulawesi (GKST), is ontstaan uit het zendingswerk van het Nederlands Zendeling Genootschap (NZG). In 1947 werd de kerk zelfstandig. Een vrij jonge kerk dus! Wellicht bekend is het verhaal van ds. Albert Kruyt, die als zendingspredikant ruim honderd jaar geleden als eerste zendeling in een bootje via het Posomeer aankwam in het plaatsje Poso. In de wetenschap, dat hij daar grote volksstammen zou aantreffen. Het tegendeel bleek. Hij ontmoette er maar enkele mensen.

Kruyt was terechtgekomen in een haast ontoegankelijk gebied. Toch is zijn werk niet ongezegend gebleven. De eerste christenen werden in Poso gedoopt. Momenteel telt de GKST ongeveer 135.000 leden, verdeeld over zo'n 320 gemeenten. Deze kerk leeft en werkt in een plattelandssamenleving, die steeds meer onder invloed komt van invloeden van buitenaf. Eén van de oorzaken hiervan is het transmigratiebeleid van de overheid. De verhouding christen-moslim is op dit moment ongeveer in evenwicht. De moslims profileren zich evenwel sterk. Christenen zijn op één na uit de regering en de moslims krijgen het steeds meer voor het zeggen. Vooral intellectuele moslims komen op belangrijke strategische en bestuurlijke posten. Er is sprake van toenemende islamisering in geheel Indonesië. De kerk hoeft dus niet veel (meer) te verwachten van de overheid. Integendeel. De overheid schroeft de normen voor het christelijk onderwijs en het kerkelijk gezondheidswerk meer en meer op. Voor de kerk is het heel moeilijk aan deze normen te voldoen, vanwege onvoldoende financiële middelen. Daar komt nog bij, dat de vele ontwikkelingsgelden, waarvan ook door de kerken werd geprofiteerd, voor allerlei ontwikkelingsprojecten zijn stopgezet, vanwege de mensenrechtenproblematiek.

Wat ook heel triest voor met name de jonge kerken is, dat alle zendingsarbeiders van overheidswege het land uit moeten en er geen visa meer worden verstrekt. Met name het theologisch onderwijs wordt hiervan de dupe!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen