Torenspitsen - Gemeenteflitsen

WILLIGE LANGERAK

Op de plaats van het huidige kerkgebouw stond al in 1272 een parochiekerk. Dit blijkt uit een acte, waarin de verkoop van een watergang ten behoeve van het land van (Willige) Langerak, Cabauw en Vijfhoeven geregeld wordt. Daarin staat, dat in de kerk van Langerak — zo werd het buurtschap toen genoemd — was bekend gemaakt, wanneer de heemraden ter schouw moesten komen. De landheer maakte dus dankbaar gebruik van de samenkomst van gemeente voor het bestuur van zijn heerlijkheid.

Twee jaar later werd besloten tot het bedijken, de uitwatering en de schouw der landen van (Willige) Langerak en Cabauw. De naam Langerak komt van 'een lang rak', zoals een recht stuk rivier genoemd werd. Hoe en wanneer het voorvoegsel Willige ontstaan is, heeft men nog niet achterhaald. In 1291 komt de naam Wilgerkerke voor. Het huidige Langerak heette in die tijd 'Langerak bezuiden de Lek' of 'Over Lek'. Over de vroegste geschiedenis van kerk en gemeente is verder weinig bekend.

In 1627 legde schepen Van Uveren de eerste steen voor de kerktoren. In 1633 kon het kerkgebouw heropend worden. Nu voor de eredienst in de zin van de Reformatie. Tot 1650 dient de predikant van het Overlekse Langerak, het tegenwoordige Langerak dus, de gemeente. Vanaf 1633 vormden beide Langerakken een bestuurlijke eenheid.

In 1650 komt er een consistoriekamer aan het oosteinde van de kerk. Uit dat jaar dateren ook de fraaie banken van de ambachtsheer, die van de kerkeraad en de regering. De preekstoel werd eveneens in dat jaar vervaardigd. Twee jaar later werden twee koperen kaarsenkronen en 6 wapens 'extra fraai geschilderd in de kerkglazen' door de kerkeraad aan de kerk geschonken.

Op 25 januari 1652 wordt Matthias Stochius tot eerste predikant bevestigd. Hij diende de gemeente 24 jaar.

Omstreeks 1770 is zijn vijfde opvolger. Petrus Broes predikant, die als proponent in 1729 bevestigd was. Iemand schreef in die tijd over hem het volgende: 'Deese laatste is nog in leven en bedient de Gemeente met het Woord Gods en de Heilige Sacramenten, in alle volveerdigheid, op het ordinair Tractement van 600 Gulden; dog dewyl het Dorp geen pastorie heeft en de Predicant vergunt is in de Stad Schoonhoven te woonen, geniet hy daarenboven nog 100 Gulden jaarlyks voor de Vrye Wooning. Het getal der Ledematen beloopt ruym 60, die ter Tafel des Heeren mogen aanzitten'.

In die periode raakt het kerkgebouw verder in verval. Gedurende de oorlog van 1672/73 had het schade opgelopen door de brand van vele huizen in de nabije omgeving. Door armoede van de gemeente was herstel en onderhoud nauwelijks mogelijk. Die armoede was het gevolg van een aantal rampen. In januari 1726 kwamen de landerijen onder water te staan, als gevolg van een doorbraak van de Lekdijk op drie plaatsen. Ook de veepest, die in de veertiger jaren woedde, gaf de nodige extra zorgen. Niet lang daarna, in 1751, brak de dijk op twee plaatsen onder Jaarsveld door en nauwelijks was men deze ramp te boven of de dijk bezweek bij Bergstoep (1760). Mede uit deze rampen is te verklaren, dat de bevolking in bijna twee eeuwen nauwelijks groeide. In 1632 telde Willige Langerak 283 inwoners en in 1811 329, waarvan 284 hervormden. Vanaf 1821 maakt men een begin met herstelwerkzaamheden. Met behulp van giften en subsidies van de ambtssheer en koning Willem I lukt het de kerkmeesters, die speciaal voor dit doel aangesteld waren, het kerkgebouw in een betere staat te brengen. Zelfs kon in 1868 een pastorie afgeleverd worden.

Uit acta van de kerkeraad van 1730-1823 blijkt dat de kerkvisitatoren, die de gemeente elk jaar bezoeken 'alles wel en behoorlijk bevonden'. Dit staat ook vermeld in het jaar 1807, toen ds. Joh. Phil. Fabricius zijn ambt neerlegde, als gevolg van een conflict, dat begon tussen de predikant en de voorzanger, die tijdens een dienst weigerde psalm 93 helemaal voor en door te zingen. De kerkeraad en gemeente kozen partij voor de voorzanger. Een reden voor ds. Fabricius zijn ambt neer te leggen. Hij ontving korte tijd later een beroep naar de gemeente Nieuwland. Hij nam het aan, waarop de acte van losmaking in een kerkeraadsvergadering werd getekend. Dit was in een tijdsbestek van bijna 100 jaar blijkbaar het enige noemenswaardige conflict.

In de loop van de 19e eeuw groeit het dorp Willige Langerak verder uit. Aan het begin van de 20e eeuw telt het dorp 926 inwoners. Een middenstandsenquête uit het jaar 1908 vermeldt, dat 'de inwoners voor een groot deel tot de welvarende landbouwersstand behoren'. Daarnaast bestaat een goede arbeidersstand. Handel en industrie zijn van zeer geringe betekenis. De groei van de bevolking is ook af te lezen aan het toenemende aantal belijdeniscatechisanten. Meerdere jaren achter elkaar doen rond de 20 gemeenteleden belijdenis van het geloof

De tand des tijds knaagt in de twintigste eeuw zowel aan de pastorie als aan het kerkgebouw. In 1959 wordt een nieuwe pastorie op dezelfde plaats als de oude, opgeleverd. Vervolgens vernieuwt men de consistorie en treft men voorbereidingen voor de restauratie van het kerkgebouw. In 1989 wordt met dit werk begonnen. De gemeente komt dan samen in een opslagruimte, die tijdelijk (voor twee jaar) ingericht is als kerkruimte. In de zomer van 1991 kan een gerestaureerd gebouw, rustend op een solide fundament en voorzien van een vernieuwd interieur in gebruik genomen worden.

In december van het volgende jaar kan een nieuw verenigingsgebouw geopend worden. Dit gebouw, bestaande uit twee verdiepingen, biedt ruimte aan het kerkelijk werk. Kinderoppas, zondagsschool, club-en jeugdwerk op de benedenverdieping en kring-en vergaderwerk en gemeenteactiviteiten op de bovenverdieping. In deze tijd wordt de nieuwe woonwijk van Schoonhoven opgeleverd. Deze Schoonhovense wijk ligt op het kerkelijk terrein van de hervormde gemeente van Willige Langerak. Het aantal gemeenteleden wordt in twee jaar tijd verdubbeld. Ruim een derde van de nieuw ingekomenen leeft kerkelijk mee. Dit leidde tot uitbreiding van de kerkeraad en de predikantsplaats.

Deze omvat nu 10 halve dagen. In de nabije toekomst liggen mogelijkheden om weer tot een volledige predikantsplaats uit te groeien. Ondertussen gaat de bediening der verzoening door de prediking van het heilig Evangelie en de bediening van de sacramenten door. Uit deze Bron ontvangt de gemeente kennis van ons heil in Christus Jezus en door het geloof in Hem, wat tot haar vrede dient. Door Christus mag zij ook zelf een bron van heil en zegen zijn voor anderen tot eer van God en tot roem van Zijn genade. We gunden u een blik in de geschiedenis van deze gemeente, opdat u opmerkt, dat de Heere ook hier niet loslaat het werk, dat Zijn hand begon. Weest gegroet. De genade zij met u.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen