Boekbespreking
Caspar Govaart (red.), Heeft Kuitert gelijk? Geloven na de deconstructie. Uitg. Ambo, Baarn, 131 blz., ƒ 27, 50. E. van Leeuwen (red.), Ethiek tussen hemel en aarde, Essays over de theologie en ethiek van H. M. Kuitert. Uitg. Ten Have, Baarn, 171 blz. ƒ 29, 90.
Een tweetal bundels opstellen gewijd aan het denken van Kuitert, waarbij de eerste op diens dogmatisch en de tweede op zijn ethisch werk ingaat.
Hoewel de auteurs van 'Heeft Kuitert gelijk? ' de nodige vraagtekens zetten bij allerlei aspecten van Kuiterts 'Algemeen Betwijfeld Christelijk Geloof, bestrijden zij hem niet fundamenteel. Op blz. 9 schrijft Govaart: 'Kuiterts onderneming en de weerklank die zij in protestants èn katholiek Nederland ondervond, zijn verrassend en verfrissend, ' Overigens wordt hierbij ook verwezen naar het soms kritische, soms zelfs afwijzende commentaar vooral door vertegenwoordigers van 'zwaardere' gereformeerde kerkgenootschappen'.
J. A. Montsma wil méér dan Kuitert de mogelijkheid van een spreken 'van boven' openhouden en tegelijkertijd ook de onbegrijpelijkheid van God meer plaats geven. V. Kal schrijft over 'schrijnende almacht'. Kuiterts God is een God met twee gezichten. Aan Zijn almacht wordt vastgehouden, maar ten koste van Zijn goedheid. Kal kiest zelf voor een 'gereserveerde almacht' als een macht van het goede die mensen in het hart weet te treffen, maar de zelfstandigheid van de wereld niet schendt. Mijns inziens vertooont deze benadering veel overeenkomst met die van F. O. van Gennep. Andere bijdragen zijn van G. W. Neven, H. H. Berger en H. J. Haring. In een repliek gaat Kuitert op zijn welwillende critici in. Op blz. 125 stelt hij de strijd van Augustinus, Luther en Calvijn op één lijn met zijn eigen twijfel. Hij schrijft dan: 'Eerst de gereformeerde scholastiek, en vervolgens de negentiende-eeuwse theologie, is de twijfel te boven...'
Ik ben zo vrij op dit punt met hem fundamenteel van mening te blijven verschillen. De aanvechtingen van de genoemde mannen Gods waren zeer reëel, maar in het geloof aan het geopenbaarde Woord van de levende God kwamen ze telkens weer de twijfel te boven. En dat laatste missen we pijnlijk bij Kuitert!
De tweede bundel is de neerslag van een Studium Generale dat in 1994 aan de V.U. ter ere van de 70e verjaardag van Kuitert werd georganiseerd. Ook hier is de toonzetting positief: 'Bedankt, Harry Kuitert, en ga door ons te verrijken met je werk'. Toch worden er behoorlijk kritische vragen gesteld door o.a. Th. de Boer, G. Manenschijn en H. Reinders. Het is een stevig studieboek geworden, dat je maar niet even in één adem uitleest. Wat ik met name heb opgepakt, is dat Kuiterts grondstelling dat godsdienstige motieven (levensbeschouwelijke overwegingen) niet mee mogen doen in het morele debat, van verschillende kanten onder vuur wordt genomen. Zijn opvolger Reinders spreekt zelfs van een oude, te krap geworden jas.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 7 september 1995
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 7 september 1995
De Waarheidsvriend | 16 Pagina's