Boekbespreking

Wim Hazeu legde eerder een lijvige en boeiende biografie op tafel over Gerrit Achterberg. In een niet minder lijvige documentaire passeert nu het leven en het literaire dicht-en prozawerk van J. Slauerhoff (1898-1936) de revue. Het gaat om het woelige leven van een dichter, die als scheepsdokter over de wereldzeeën zwierf, de havenplaatsen aandeed en kennis maakte met de onderscheiden culturen. Van dit alles legt ook zijn literaire werk getuigenis af Niets blijft onvermeld. Al in zijn studententijd stond Slauerhoff er om bekend, dat hij zijn uiterlijk slecht verzorgde. En dat is zo gebleven. Ooit zei een professor tegen hem, toen hij in een groezelig overhemd in de collegezaal verscheen, dat wit hem ook niet zou misstaan.

Hazeu slaagt er in het literaire leven van 'Slau' tot leven te brengen. Al lezende betrapt men zich echter op het gevoel, dat het decadente of liever 'het zondige' al te gemakkelijk normaal wordt, omdat het ligt ingebed in leven en werk van de literator, die nu eenmaal eerlijk en openhartig met het leven in al zijn verschijningsvormen meegaat. Slauerhoffs escapades worden onverhuld weergegeven. Ook zijn huwelijk met de danseres Darja komt aan de orde, de geboorte van een dood kind, de deceptie van het huwelijk. Ook het levenseinde van Slauerhoff komt aan de orde. Een foto van zijn lichaam na overlijden is opgenomen.

Slauerhoff was van afkomst Duits. Zijn betovergrootvader van vaders kant was een in Duitsland geboren zeeman(!). De Slauerhoffs waren lid van de Evangelische Kirche maar werden later (met dispensatie) opgenomen in de Nederlandse Hervormde Kerk (Hazeu laat telkens de e weg). Slauerhoff vertoefde vaak en graag op Vlieland. 'Vlieland is waarschijnlijk de enige locatie, waarop Slauerhoff zich in diverse fasen van zijn leven heeft thuis gevoeld.' Memorabel is in dit verband nog, dat Slauerhoff op 19 november 1915 onder een lezing zat van Frederik van Eeden overhet spiritisme, op een avond georganiseerd door de afdeling Leeuwarden van 'De Nederlandsche Protestantenbond'. Het thema was 'Leven na sterven De avond werd ingeleid door ds. J. ten Bruggencate. Na afloop van de lezing, zegt Slauerhoff, stond uit het middenvak een predikant op, 'dankend in den traditioneelen vorm, zijn licht misnoegen niet verbergend over wat zijn noordelijk brein wel dweepzucht achtte'. Slauerhoff zelf constateert 'tot zijn verbazing', dat ook dit poëzie was. Slauerhoff werd echter door het spiritisme gegrepen en leerde er meer over toen hij met Annie Hille Ris Lambers meeging naar de pastorie van vader, de vrijzinnige Cornells Hille Ris Lamberts, die gepromoveerd was op een proefschrift over 'De kerkhervorming op de Veluwe', maar intussen publiceerde 'over Chinese filosofie, spiritisme, predikantstractementen en Hongaarse vluchtelingen'.

Slauerhoff heeft derhalve geen kennis gemaakt met de gereformeerde orthodoxie. Hier en daar komt het raakvlak met het christelijk geloof aan de orde. Maar meer dan 'hier en daar' is het niet.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen