Zorg voor kinderen

Waar praten we over?

Als ik iets ga schrijven over 'Zorg voor kinderen', dan is het wel nodig, dat het terrein wat afgebakend wordt. Je kunt immers zo'n onderwerp zo breed maken als je wilt. Zorg voor kinderen... Dan kun je denken aan zorg in z'n algemeenheid, maar ook aan bijzondere zorg die bepaalde (groepen) kinderen nodig hebben.

Een ander associeert weer anders en denkt met be-zorgd-heid aan de toekomst van de opgroeiende generatie in deze woelige, angstige, geseculariseerde samenleving. Zo zouden we nog even kunnen doorgaan. Ik stel voor om het terrein als volgt af te bakenen: We blijven dicht bij huis, in het gezin, het leven van alledag en we praten over hele gewone situaties. Dan zullen we ontdekken dat er meer dan genoeg te schrijven is en volop om over na te denken.

Nu we aan het begin van het winterwerk staan, schrijf ik u met name voor leidinggevenden van dit clubwerk.

Is zorg nodig?

Heeft een kind zorg nodig? Laten we met die vraag beginnen. Mijn antwoord kan kort en krachtig zijn: Jazeker! Elk kind heeft zorg nodig in een beschermde en beschermende omgeving, waarbinnen het tot ontwikkeling kan komen.

Drs. Jac. Kattenberg (theoloog/pedagoog) zegt in zijn boekje 'pedagogisch vademecum': 'Ieder mens (dus ook ieder kind) heeft nodig een woon-stee, een haard-stee en een bed-stee'. Dat zijn ouderwetse woorden, maar de bedoeling is ongetwijfeld iedereen duidelijk.

Laten we eerlijk zijn: we hebben toch allemaal een dak boven ons hoofd nodig (een woonstee) en een plek om ons te warmen (een haardstee) en we verlangen toch op z'n tijd allemaal naar ons warme bed (een bedstee)?

Daar gaat het dus om! Om die hele gewone dingen van alledag.

Nou ja, gewone? Vraag dat maar eens aan een vluchteling, een asielzoeker, een zwervertje! Niks gewoon! Allemaal zegeningen van onze trouwe God, die wij elke dag van Hem incasseren alsof het heel normaal is.

Een stapje verder...

We gaan nog een stapje verder. Een kind heeft meer nodig dan de dingen die genoemd zijn. Want een huis is fijn, maar als je er alleen bent, is de aardigheid er gauw af. En verwarming en een bed zijn heerlijk, maar een mens, een kind heeft meer nodig. Mensen-warmte zal ik maar zeggen. Dat is toch zo? Dat heb je toch nodig als kind? Bescherming, gezelligheid, aandacht en liefde. Een plaats waar je je woorden kwijt kunt en waar er naar je geluisterd wordt!

Als vanzelf komen we bij het gezin terecht. Want dat is toch - in de meeste gevallen - de eerste kring, waar een kind mee te maken krijgt. Daar, in die beschermde omgeving, vindt de eerste ontwikkeling plaats, daar worden de eerste stapjes gezet, de eerste woordjes gezegd, daar begint het hele leerproces van het leven. Dezelfde drs. Katten­ berg zegt in hetzelfde boekje: 'We vinden het allemaal zo vanzelfsprekend, maar het is van ongekend grote betekenis, dat de meest simpele zaken als leren lopen, goed kauwen van voedsel, leren spreken en noem maar op, plaatsvinden in de veilige beslotenheid van het gezin, onder de deskundige leiding (want wie kan het beter? ) van vader en moeder.' Het zal duidelijk zijn, dat het gezin van geweldig belang is! Kerkvader Augustinus had volkomen gelijk, toen hij het gezin 'een vluchtheuvel' in de wereld noemde.

En nu de praktijk

Het is zeker geen nieuws als ik zeg, dat er in het gezinsleven in enkele tientallen jaren veel en grondig is veranderd. Ieder die niet met oogkleppen op loopt, ziet dat, waarschijnlijk van heel dichtbij.

Toch noem ik in het kort enkele opvallende verschijnselen. In de eerste plaats dit. Nog niet zo heel lang geleden was er het grote familie-gezin. Opa en oma inwonend en over het algemeen meer kinderen. Vervolgens was er sprake van het gezin als \yerkeenheid. Er werd samen gewerkt op de boerderij of men dreef samen een zaak. Daarin is verandering gekomen. Vader en moeder zijn niet meer zo 'dichtbij'. Vader is meestal elders bezig met werk waar kinderen weinig of niets van begrijpen en ook moeder gaat dikwijls ook buitenshuis werken.

Daardoor - dat is het derde dat opvalt - is het strakke gesloten gezinsleven opengebroken. Van duidelijke gezinsregels en dagelijks ritme is vaak nauwelijks sprake meer. Het gezin lijkt op een duiventil waar je in-en uitvliegt als het je uitkomt.

De rooms-katholieke pedagoog Jan Nieuwenhuis schrijft daarover:

'Het gezin is niet meer de opvoedingsplaats van vroeger, de vaste burcht met overzichtelijke gedragsregels, waar iedereen z'n plaats kende. Het knusse nest van vroeger is nu vooral slaap-en eetplaats, motel langs de snelweg van de zeer drukke besognes van elke dag. Iedereen heeft van dat motel een eigen sleutel en af en toe komt men elkaar tegen.'

Overdreven, zegt u? Ik hoop het! Want als de geschetste situatie werkelijkheid is geworden, dan is er weinig meer over van de vluchtheuvel die Augustinus bedoelde. Dan vrees ik, dat er niet zo erg veel meer terecht komt van de echte zorg voor kinderen, die ze alleen opvoedkundig gezien al zo hard en hard nodig hebben.

Geestelijke zorg

Tot nu toe spraken we alleen maar van de alledaagse (dat wil niet zeggen: onbelangrijke!) dingen. Maar er is meer. We weten, dat er ook nog zoiets is als geestelijke zorg. Anders gezegd: christelijke opvoeding. En ook die begint in het gezin!

We lezen in Deuteronomium 2 : 19: Gij zult deze Mijn woorden uw kinderen leren en daarover spreken als gij in uw huis zijt.'

Dat IS de Traditie, de overlevering van de woorden en de grote daden van God van geslacht op geslacht.

Dat is de diepere dimensie van zorg voor kinderen. Zoals een kind leert lopen, eten en praten in het gezin, zo mag ook een kind leren geloven in het gezin.

'Ho, ho', hoor ik iemand zeggen, 'zo gemakkelijk gaat dat niet, geloof is een gave van God.'

Dat laatste houd ik toch voluit overeind. Het eerste laat ik ook voluit staan. Geloven moet (mag) je leren. En God werkt via middelen, leer-middelen. Ons voorgeslacht zei het zó: 'God werkt middellijk.' Hoe dan? Wel, heel eenvoudig, door een gebed van enkele woorden, geleerd van vader en moeder. Door een verhaal uit een kinderbijbel. Door een psalmregel... Zó werkt God! Zó werkt de Heilige Geest! Zó geeft God het geloof. Dat is Zijn zorg voor kinderen... Vanwege Zijn Verbond.

En de ciubleider dan?

Misschien zegt een ciubleider wel: 'Het gaat al maar over vaders en moeders, over het gezin en niet over mij.'

Toch wel. Want u bent als ciubleider ook bezig in een gezin. Nee, ik bedoel niet uw eigen gezin. Maar ik heb het over het'grote gezin van God, Zijn gemeente. Daarin mag u bezig zijn met een stukje zorg voor kinderen. En dan ook via de twee lijnen die zijn aangegeven in dit artikel.

Die eerste lijn van de gewone dingen van elke dag. Daarin hebt u ook een opdracht. Om zo'n jochie dat misschien komt uit zo'n duiventil, waar niemand op 'm let, wat extra aandacht te geven, liefde, een gevoel van geborgenheid tijdens het club-uur.

Maar ook die tweede lijn van de geestelijke zorg. Daarin mag u veel betekenen voor een meisje dat misschien wel gedoopt is, maar voor wie in het gezin zo weinig van God en van'het geloof te merken is.

Een hand, een voet, een arm, een mond van God mag u zijn! Voor haar...

Veel zegen daarbij toegewenst. Van harte! En... tussen twee haakjes... wanneer u als kerkeraadslid, als vader of moeder, dit artikel leest: Wees zuinig op die clubleid(st)er, want hij of zij is Gods instrument bij zorg voor kinderen!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen