Boekbespreking

Dr. W. de Greef, De Ware Uitleg, Hervormers en hun verklaring van de Bijbel, Uitgeverij J. J. Groen & Zoon, Leiden, 1995, 248 p. ƒ 39, 95.

Het 'Sola Scriptura' is één van de grondbeginselen van de Reformatie, zo niet hét eigenlijke fundament van de zo diep ingrijpende vernieuwing van kerk en geloof aan het begin van de zestiende eeuw. De Heilige Schrift kreeg opnieuw de plaats die haar rechtens toekwam in de kerk, als het enige beslissende gezag. Omdat de vruchten van de hernieuwde omgang met de Schrift zo van beslissende betekenis zijn geworden, is het ook een belangrijke vraag via welke wijze van omgaan met de Schrift deze verkregen zijn. Met deze vraag heeft dr. W. de Greef zich beziggehouden in een belangwekkende studie over de Hervormers en hun verklaring van de Bijbel, onder de titel 'De Ware Uitleg'. Hij geeft daarin een karakterisering van de exegese van een aantal leidinggevende Schriftuitleggers van de tijd van de Reformatie. De keuze van de besproken personen is bepaald door hun humanistische vorming. Zo komen achtereenvolgens aan de orde: Lefèvre d'Etaples, Erasmus, Zwingli, Bullinger, Oecolampadius, Capito, Bucer, Melanchton, Vermigli en Calvijn. Het eerste hoofdstuk schetst in het kort de belangrijkste lijnen van de Bijbeluitleg vóór de Reformatie. Het hart van de studie wordt gevormd door een hoofdstuk over de ­ Schriftbeginselen vastgelegd in de Confessio Helvetica Posterior van 1566, waarin Bullinger  vooral de hand heeft gehad. De Greef geeft tel­kens een min of meer encyclopedische bespre­king van zijn hoofdfiguren. Gezien de huma­nistische vorming van de reformatoren die hij behandelt, wijst hij op de betekenis van de ken­nis van de grondtalen, de betrouwbare grond­tekst, de invloed van de retorica en de nadruk op de letterlijke betekenis van de Schrift. Dit ­laatste in het licht van de viervoudige Schriftzin van de Middeleeuwen, waarin de geestelij­ elke zin van de Schrift op drievoudige wijze gericht op geloof, christelijk handelen en hoop, de letterlijke oversteeg. De reformatoren benadrukten, met verschillende accenten, dat de letterlijke zin de geestelijke is. In bijzonder heldere overzichten, waarin in kort bestek veel geboden wordt, laat De Greef ons kennismaken met de reformatoren in het hart van hun werkzaamheid. Het waardevolle van zijn studie is dat hij daarin vele aanzetten geeft tot verdere bestudering. De uiterst volledige overzichten van literatuur, die bij elk hoofdstuk apart geboden worden, dragen zeer bij tot de waarde van deze studie en maken dat zijn boek onmisbaar is voor ieder die zich bezig wil houden met de studie van de Reformatie. Alleen al over Calvijn en de exegese zijn er meer dan veertien bladzijden aan literatuurverwijzing! De reformatoren zijn er van harte op gericht geweest om de Schrift Zelf, en daarin de Heere God Zelf, te laten spreken in de exegese. Wie in de omgang met de Schrift ook vandaag van hen leren wil, kan uit de studie van De Greef veel ontvangen. Het boek is dermate helder geschreven dat het niet alleen voor theologen, maar voor alle theologisch geïnteresseerden, goed te doen is om het te bestuderen. Na lezing blijft het, zeker in ons taalgebied, een gezaghebbende inleiding op de exegese van de Reformatie.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen