Boekbespreking
Marcus J. Borg, Als met nieuwe ogen. De historische Jezus en waar het op aankomt in het geloof van vandaag. 180 blz., ƒ32, 50. Meinema, Zoetermeer 1995.
De Amerikaanse nieuwtestamenticus Borg onderneemt in dit boek, dat vorig jaar in Amerika verscheen en nu in vertaling voor ons ligt, de zoveelste speurtocht naar de historische Jezus. Wat is het resultaat van zijn bevindingen? Jezus is een jood, een geestrijk mens, middelaar van het heilige, die tegenover de conventionele wijsheid van zijn tijd de alternatieve wijsheid stelde van de God van Israël en tegenover ritualisme en een denken in verplichtingen Gods barmhartigheid predikte.
De auteur maakt een scherp onderscheid tussen de Jezus voor Pasen en de Christus van de traditie op grond van de Paaservaringen. Als zodanig werd Hij ervaren als de wijsheid, de Sofia van God. De neerslag daarvan vinden we bij Paulus en Johannes., Het laatste deel van zijn boek is gewijd aan de actuele betekenis van het geloven in Jezus als een met Hem op weg gaan door woestijn en ballingschap, gedragen door zelfaanvaarding en vergeving.
Borg weet boeiend te schrijven. En er staan stellig mooie fragmenten in dit boek, met name als het gaat over de sociale en culturele wereld van het Nieuwe Testament. Maar er rijzen ook grote bezwaren. Het beeld dat Borg schetst van Jezus is het resuhaat van een voor mijn gevoel vaak willekeurig onderscheid tussen echte woorden van Jezus en gemeentevormingen. Dan is het resultaat voorspelbaar. Wat niet past in het concept, wordt op rekening van de traditie gezet. Ook Borg ontkomt niet aan een scherpe scheiding tussen de Jezus van de geschiedenis en de Christus van de geloofservaring. Daarmee wordt het fundament onder het belijden van de kerk weggeslagen. Want dan komt dit belijden te rusten op ervaringen van de eerste getuigen.
De auteur heeft nogal zware kritiek op de reformatorische visie op zonde en genade, vermoedelijk omdat hij deze, zoals hij het noemt, priesterlijke traditie, leest door de bril van een Amerikaanse lutherse (piëtistische? ) opvoeding.
De auteur staat in de schriftkritische traditie. Zo'n boek vraagt dan ook om een kritische lezing. Voor de kerkelijke prediking komen wij er niet verder mee. Voor wie op de hoogte wil blijven van de wetenschappelijke discussies onder nieuwtestamentici is het boek vooral daarom belangwekkend, dat het met name in de noten verwijst naar wat door Amerikaanse geleerden te berde is gebracht.
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van donderdag 19 oktober 1995
De Waarheidsvriend | 20 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van donderdag 19 oktober 1995
De Waarheidsvriend | 20 Pagina's