Globaal bekeken

Dezer dagen lazen we nog eens het boek van J. Huizinga 'Herfsttij der Middeleeuwen'. Daarbij schrijft hij het volgende over 'rouwpraal' in die dagen:

'In rouwpraal vond de aankleding der ontroering in suggestieve vorm haar hoogste ontplooiing. Daar was een onbeperkt gegeven voor die prachtige hyperbolisering (overdrijving, red.) van de smart, die het wederpart is van de hyperbolisering der vreugde in de ontzaglijke hoffeesten. Hier volgen geen uitvoerige beschrijving van al die sombere praal van zwarte gewaden, al de staatsie van lljkdiensten, die het afsterven van ledere vorst begeleidden. Zij zij niet In het bijzonder aan de latere Middeleeuwen eigen; de monarchieën bewaren ze tot de huidige dag, en ook de burgerlijke lijkkoets Is er nog de aflegger van. De suggestie van al het zwart, waarin bij een vorstelijk sterfgeval niet enkel de hofhouding, maar ook magistraten, gilden en volk gedost ging, moet bij de bonte kleurigheid van het middeleeuwse stadsleven nog veel groter zijn geweest door de tegenstelling. De rouwpraal over de vermoorde Jan zonder Vrees Is met de kennelijksten toeleg op een sterk (en ten dele politiek) effect opgezet. Het krijgsgevolg, waarmee Philips optrekt, om de koningen van Frankrijk en Engeland te ontmoeten, prijkt met tweeduizend zwarte vaantjes, met zwarte standaarden en vaandels van zeven ellen, de franje van zwarte zijde, alles beslikt of beschilderd met gouden wapens. De staatsiezetels, de reiswagen van den hertog zijn voor die gelegenheid zwart geschilderd. Bij de plechtige samenkomst te Troyes begeleidt Philips de koninginnen van Frankrijk en Engeland in een fluwelen rouwkleed, dat over de rug van zijn paard afhangt tot op de grond. Nog geruime tijd daarna verschijnt niet alleen hij, maar ook zijn gevolg In 't zwart.

Soms verhoogde een afwijking van al het zwart de indruk nog: terwijl het gehele hof, ook de koningin zwart draagt, rouwt de koning van Frankrijk In he rood. En in 1393 zagen de Parijzenaars met verbazing de geheel en al witte lljkstaatsie van de in ballingschap gestorven koning van Armenië, Léon de Lusignan.

Zonder twijfel omhulde dat zwart dikwijls een hevigheid van echte, hartstochtelijke smart. De grote afschuw van de dood, het sterke venwantschapsgevoel, de Innige aanhankelijkheid aan de heer, maakten een vorstelijk sterfgeval tot een waarlijk schokkende gebeurtenis.'

In Bondsberlchten 1994/'95 van de Bond tegen het vloeken troffen we gegevens over 'protestacties'. Hier volgt het gedeelte over kranten en bladen:

'Agrarisch Dagblad (gebruik van het kerstlied "de herdertjes lagen bij nachte" In een striptekening), Adformatie (vloek In stripverhaal). Algemeen Dagblad (vloeken en spotten in striptekeningen), Groninger Stadsblad (godslasterende en kwetsende column), Elsevier (achteloos gebruik van de naam "God"), Ons Eiland (kwetsende striptekening over hiernamaals). Noordhollands Dagblad (gebruik va "Godzijdank"), Nieuwe Revu (grove vloek In striptekening).

NRC Handelsblad (artikel "griezelen met God" van Jan Wolkers), Rails (grove vloeken), Utrechts Nieuwsblad (kwetsende column). De Volkskrant (ten eerste een spotprent met bijbelverzen, psalmen en zelfs de Naam van God en ten tweede een denigrerend artikel over Pasen), Wagenings Universiteitsblad (grove vloeken) en ANWB-Kamploen (bastaardvloek).

De reacties op de bovengenoemde klachten van de Bond waren als volgt: Het Agrarisch Dagblad liet weten dat de klacht was overgebracht aan de betreffende redactie.

Het Algemeen Dagblad deelde na de eerste klacht mee dat de betreffende striptekenaar de regels van het AD had overtreden.

Naar aanleiding van de tweede klacht Inzake een spottend stripverhaal over de zondvloed, nam de heer Toon van Driel, striptekenaar van het AD, telefonisch contact op met het bondsbureau en bood zijn oprechte excuus aan.

De Bond had begrip voor het Noordhollands Dagblad dat het gebruik van "Godzijdank" verdedigde omdat deze uitdrukking tot het positieve gebruik van de naam van God behoort

Het NRC reageerde met de woorden: "Uw bond is een prachtige bond, maar u zult respecteren, dat hier het woord heilig is. En als dat ook nog uit de pen van Jan Wolkers komt, dan zijn wij daar extra mee verguld". Multl Magazines dat verantwoordeli is voor de uitgave van "Rails" verdedigde het gebruik van vloeken In moderne literatuur. Omdat deze reactie als onbevredigend werd ervaren, werd de kwestie voorgelegd aan drs. R. den Besten, voorzitter van de Raad van Bestuur van de Nederlandse Spoorwegen. Deze bood daarop zijn verontchuldigingen aan, zegde toe de kwestie aan de orde te stellen bij Multl Magazines.

De Volkskrant maakte zich er van af met de opmerking dat de striptekenaar niet de bedoeling had gehad te kwetsen. Inzake het denigrerende artikel over het leven van Christus bleef de krant het antwoord schuldig.

Het Wagenings Universiteitsblad, nam het schrijve van de Bond als Ingezonden brief op In haar blad. - De ANWB berichtte dat men niet had geweten dat e "goh" een zogenaamde bastaardvloek was. De toe­ristenbond deed de toezegging voortaan zorgvuldiger te zijn. Er werd geen reactie ontvangen van Adformatie, Gronings Stadsblad, Elsevier, Ons Eiland Nieuwe Revu en Utrechts Nieuwsblad.

In Hervormde Theologiese Studies (Universiteit van Pretoria) stond een artikel over het Hooglied. Hieruit twee fragmenten in het (fraaie) Zuidafrikaans uit het boek Hooglied:

Die voorvye kom al uit,
die wingerde bot en versprei hulle geur.
Staan op, my liefllng,
my mooiste, kom na my toe!

My duif In die kllpskeure,
in die skuilplek teen die krans,
wys my jou gesig, 
laat hoor my jou stem.
Jou stem is strelend,
jou gesig lieflik.

Vang vir ons die jakkalse,
die klein jakkalsies
wat die wingerde verniel,
ons wingerde wat al bot

Word wakker, noordewind,
kom, suidewind! ,
Waai deur my tuin, versprei sy geur! 
Die man wat ek liefhet, ­
kom na sy tuin toe; ­
hy gaan die keurige vrugte daarvan eet.

­Die man wat ek liefhet,
is af nasy tuin toe
na die krulebeddings toe
om sy skape tussen die tuine
te laat wei
en om lelies te pluk. (Hooglied 4:16; 6:2)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen