Globaal Bekeken

Dezer dagen bestond de Vereniging van Kerkvoogdijen in de Nederlandse Hervormde Kerk 75 jaar (zie verslag van de jubileumbijeenkomst in dit nummer). Uit het jubileumboek van de Vereniging nemen we iets over m.b.t. de vooroorlogse kwestie aangaande het zogeheten 'Reglement op de Predikantentraktementen'. Vanwege het niet nakomen van de verplichtingen In deze konden bepaalde gemeenten jarenlang niet beroepen. Hier volgt wat de Vereniging van Kerkvoogdijen hierover te berde bracht.

'In 1924 werd, als gevolg van felle tegenstand tegen het Reglement op de Predikantstraktementen, de Vereniging van Protesterende Kerkvoogdijen opgericht, waardoor verschillende leden van de huidige Vereniging hun lidmaatschap opzegden en zich aansloten bij de Protesterende Vereniging.

De protesteerende kerkvoogdijen

'Toen het reglement op de predikantstraktementen werd ingevoerd, heeft een aantal kerkvoogdijen daartegen geprotesteerd, zeggende, dat het Nederlandsche Hervormde Bestuursapparaat geen, recht had een dergelijk reglement uit te vaardigen. Dat alles was voorloopig hun goed recht.

Daarna hebben diezelfde kerkvoogdijen hun "goed recht" op de proef gesteld door het te onderwerpen aan de rechtspraak van den-Nederlandschen rechter. Daarmee gaven zij hun "goed recht" uit handen en legden dat in de handen van den Nederlandschen rechter.

De Nederlandsche rechter heeft over dat "goed recht" van de protesteerende kerkvoogdijen geoordeeld en hij heeft veroordeeld: De Vereeniging van Protesteerende Kerkvoogdijen had toen zoo verstandig moeten zijn zich te ontbinden, want haar taak was met die rechterlijke uitspraak, die zij zelf had uitgelokt, afgeloopen.

Wie de hulp van den rechter inroept, erkent bij voorbaat, dat hij zich bij diens uitspraak neerlegt. Zich alleen neer te willen leggen, wanneer die uitspraak aangenaam is, blijkende uit het feit dat men bleef "protesteeren", dus zich niet neerleggen, toen die uitspraak onaangenaam was, getuigt van een doorzettingsvermogen, dat geen zin heeft.

Herhaaldelijk hebben besprekingen plaats gevonden over "fusie" tusschen de Vereeniging van Protesteerende Kerkvoogdijen en de onze. "Fusie" is afgeleid van den stam van een Latijnsch werkwoord, dat "vermengen" of "mengen" beteekent.

Doch wat is nu een gemengd huwelijk! Zoowel Roomsch als Protestant zijn de verliezende partij, terwijl het huwelijksgeluk van een gemengd huwe­ lijk een dubbeltje op zijn kant is.

Want een van beiden:

of de Protesteerende Kerkvoogdijen gaan in de 'fusie" door met "protesteeren" en dan wordt het een gemengd huwelijk met al de aankleve van narigheid van dien; of de Protesteerende Kerkvoogdijen houden In de "fusie" op met "protesteren" en dan heeft de fusie geen zin, dan is het logisch, dat de Vereeniging zich ontbindt, omdat haar doelstelling geen zin meer heeft en dat dan haar leden zich voegen bij de éêne Vereeniging van Kerkvoogdijen, onder de zinspreuk, dat eendracht macht maakt. Bovendien is er voor de Kerkvoogdijen in onze Kerk waarlijk nog heel wat anders en heel wat meer te doen dan protesteeren tegen een reglement, dat toch nooit weer weg zal gaan, en welk geprotesteer dus allemaal verspilling is vankrachten en geld, immers vechten tegen de molenwieken. Kameraden der Vereeniging van Protesteerdende Kerkvoogdijen! Wij raden u aan: ontbindt uw vereeniging.'

'Uit de discussie die daarna volgde, bleek o.m. dat de synode als stok achter de deur een machtsmiddel had ingevoerd, namelijk dat, wanheer de kerkvoogdijen de bijdragen aan de Raad van Beheer niet zouden betalen, de gemeente, ingeval van vacature, geen toestemming zou krijgen een predikant te beroepen. Erg ontactisch en erg dictaroriaal: immers de kerkvoogdijen (lees: gemeenten) worden gedwongen een opgelegde aanslag te betalen. Zo niet, dan zou de synode er wel voor zorgen dat de gemeente daarvoor zou moeten bloeden.

Zoals de Vereniging van Kerkvoogdijen steeds bepleitte, zou het van inzicht en visie getuigd hebben, wanneer de synode destijds - maar dat geldt ook nu nog - in overleg met de kerkvoogdijen een reglement zou hebben samengesteld.'

Ledengroei

'Het ledenaantal ontwikkelde zich gestaag. In 1933 trad de kerkvoogdij van de Hervormde gemeente te Groningen toe, waardoor de Vereniging haar zeshonderdste lid kon noteren. Van de bijna 1.450 kerkvoogdijen waren er na toetreding van Groningen ruim 41 pct als lid tot de Vereniging toegetreden. Per provincie onderverdeeld was het beeld als volgt:

(zie voor tabel origineel)

In 1955 is de situatie zo dat bijna 98 pct van de Hervormde gemeenten lid is van de Vereniging van Kerkvoogdijen.'

We kregen toegezonden een nummer van Der Grenzbote, kerkblad van de Evangelisch-Altreformierte Kirche in Nedersaksen. Daarin stond een artikel van J. F. Fischer, afgevaardigde naar de gereformeerde synode vanwege de classis Graafschap Bentheim, getiteld 'De "Samen-op-Weg"-trein staat op de wachtrails'. Uit dit stuk het volgende (vertaald) over die Wartegleis, oftewel het wachtspoor:

'Met volle vaart naar de kruipgang, zo dient zich vandaag SoW aan. Tot januari staat de hele trein nu eenmaal op de wachtrails en men mag zich gespannen afvragen hoe en of de trein zijn weg vervolgt. Weliswaar wordt uit alle drie de kerken betuigd, dat er voor SoW geen alternatief is en dat het proces verder zal gaan - na de laatste triosynode ben ik (echter) persoonlijk minstens skeptisch. De vertragingen van dit jaar hebben veel vertrouwen vernietigd, bij menig medewerker ontbreekt nu de geestdrift en de bezieling, die voor zulk een groot project nodig Is. En er zijn niet weinigen, bij wie het intussen aan de fundamentele wil tot vereniging schort. Was er in de afgelopen jaren nog sprake van 1997 als datum voor de definitieve vereniging van de kerken in de Nederlanden, men behoeft geen pessimist te zijn, wanneer men zegt, dat het SoW-proces in deze eeuw zeer zeker niet afgesloten wordt. Het is te wensen, dat de drie maanden op de wachtrails door alle drie de kerken benut worden, om zich fundamenteel op het SoW-proces te bezinnen en zich af te vragen: willen we nog of willen we niet? !'

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen