...Dat een grote in Israël is gevallen

'Weet gij niet dat dezer dagen een grote in Israël is gevallen? ' Een staatsman die de vrede bepleitte is onverhoeds gedood. En dat door iemand van zijn eigen volk. Wij denken aan Rabin in Israël, vermoord bij een vredesdemonstratie. Onze regering herdacht hem in de Kamer. Wij herdenken hem ook in de kerk, maar dan in bijbels licht. Is er iets vergelijkbaars gebeurd in bijbels Israël? Ja, wij kunnen denken aan de moord op Abner. David reageerde geschokt. Hij zei bij de begrafenis tegen zijn dienaren: Weet gij niet dat te dezen dage een vorst, ja een grote in Israël gevallen is? ' (2 Samuel 3 : 38).

1. In memoriam Abner

Net als Rabin was ook Abner een generaal in de politiek, en ook hij veranderde van koers: van strijd naar vrede. Abner was nog generaal geweest bij Saul en maakte bij diens dood zijn zoon Isboseth koning. Hij kon David niet accepteren als opvolger van Saul. (Die David had trouwens een akkoord gesloten met Filistijnen!) Maar later ging Abner om. Hij zocht heimelijk contact met David. Na een conflict met Isboseth zag hij nu in dat David de aangewezen man was. En deze ging op het plan in. Nu raadpleegde Abner ook de oudsten van Israël. De generaal ging nu dus niet meer autoritair maar meer 'democratisch' te werk. Welnu, de oudsten van Israël wilden David allang. Zo zou dan misschien een geweldloze oplossing gevonden kunnen worden.

Maar wat gebeurde? Davids eigen generaal Joab had nog een wrok tegen Abner en... stak hem in Hebron onverhoeds dood. Het nieuws schokte David. Hij verklaarde openlijk als koning: hier ben ik onschuldig aan. En hij veroordeelde de dader. Bij de begrafenis liep David zelf achter de baar en hief een klaagzang aan: 'Moest Abner sterven zoals een dwaas sterft... Gij zijt gevallen zoals men door booswichten valt' (vs. 33, 34). Toen begreep iedereen dat de moord niet van hem was uitgegaan. Want dat zou men kunnen denken. Daarom zei hij tegen zijn dienaren: 'Weet gij niet, dat er deze dag een vorst, een groot man, gevallen is in Israël? ' (vs. 38) Zo eert David zijn voormalige tegenstander als een groot man. Zo spreekt hij ook zijn vertrouwen uit in de oprechtheid van diens koerswijziging. En zo distantieert hij zich uitdrukkelijk van een van zijn eigen medestanders. 'Ze zijn harder dan ik', zegt hij.

2. In memoriam Rabin

Wat zullen wij zeggen bij de dood van premier Rabin? Hij sprak de schare toe op het Plein-der-koningen-van-Israël, maar werd als een 'verrader' gedood. Hij is begraven in de stad van David als vredestichter geëerd door de groten der aarde. Wij mogen het m.i. David nazeggen: dat een grote in Israël is gevallen. Helaas vernemen wij niets van zijn geloof. Evenmin als bij Abner, trouwens. Maar wij eren zijn nagedachtenis als staatsman. Wat hij als militair in 1967 had veroverd wilde hij als staatsman in 1993 deels weer afstaan in ruil voor de vrede van de kleinkinderen. Hij verstond steeds meer de massale hunkering naar vrede. Het verboden vredeslied zong hij nu zelf mee. Bij zo'n vredesdemonstratie moet je wel denken aan de vredesroep van de schare bij Jezus' intocht in Jeruzalem. Jezus herkende die hunkering, maar moest zeggen: 'och, of gij bekende, ook nog in deze uw dag, wat tot uw vrede dient...'.

Tegenover de socialistische vrede-belofte beroept de orthodoxie zich op de bijbelse landbelofte. En men kan zich indenken, dat zij moeite heeft om 'Judea' te ontruimen. Maar nergens in de bijbel is de landbelofte los leverbaar. Altijd hangen de belofte van het land en de oproep tot bekering samen. De student die Rabin doodde, beriep zich op die rabbijnen die zeggen: iemand die beloofd land weggeeft moet gedood worden. Ja, de jongeman beriep zich in alle ernst op God Zelf. Maar wat is dat een aangrijpende kortsluiting. Dat is de kortsluiting van elk fundamentalisme: 'God wil het. Dus...' Maar zo wordt Gods Naam juist misbruikt en Gods-dienst in een verkeerd daglicht gesteld. Dat herkennen wij ook in 'Christelijk' Europa: van kruisvaarders tot Duitse koppelriemen. En bij burgeroorlogen in Noord-Ierland en ex-Joegoslavië is helaas ook de 'kerk' van de partij. Je zou het de miljoenen onkerkelijke t.v.-kijkers willen toeroepen: Mensen, denk toch niet dat Christus daar de hand in heeft. Christus Zelf staat echt niet achter de wandaden van die 'christenen'. Hij heeft er niets mee van doen. Wij distanciëren ons daarom met nadruk van die wandaden, wij distanciëren ons van zulk fundamentalisme, zeker als het geweld gebruikt. Zo distanciëren rabbijnen zich al van dit extreem-Joodse fundamentalisme. God zegt juist in de Torah: gij zult niet doden. Zo sprak David zijn afschuw uit bij die moordaanslag en prees de overledene. 'Weet gij niet dat dezer dagen een groot man in Israël gevallen is? '

3. Messiaanse boodschap

Maar dit is meer dan een In Memoriam. Dit is ook meer dan een protest. Er gaat van Davids woord ook een koninklijke boodschap uit. Dit Schriftwoord bevat een diepe prediking. Dit is nu een koninklijke reactie op een vreselijke daad. Daar kun je een voorbeeld aan nemen. Ook als je iemands politieke keuze niet deelt, kun je hem toch respecteren. En zeker postuum eren. En als een tegenstander zijn politieke koers wijzigt van strijd naar vrede, hoefje niet te beginnen met dat te wantrouwen, maar mag je dat positief tegemoet treden.

Zo reageert nu een man naar Gods hart.

Zo is nu een koning naar Gods hart, een Messiaanse koning. Koning van vrede en gerechtigheid.

Hierna stelt David nog een andere Messiaanse daad: 'Is er nog iemand uit het huis van Saul, dat ik Gods weldadigheid aan hem doe? ' (2 Samuel 9). Ja, Mefiboseth is er nog, de kreupele. Die nobele benadering van wat over is van het 'Ancien Régime', van vóór de 'Wende'. Dan is de kleinzoon van een 'foute' leider welkom aan 's konings tafel. De messiaanse koning ziet om naar een oorlogsslachtoffer, een gehandicapte, een arbeidsongeschikte, naar het geknakte riet. Zo weerspiegelt David Gods 'chèsèd', Gods verbondstrouw. Hoe komt een mens zo nobel? Omdat hij als zondaar zelf leefde van Gods chèsèd. Maar hij is ook type van Christus, en zo weer voorbeeld voor christenen: om Gods zaak nooit te vereenzelvigen met eigen partij. Maar Koning David is m.i. ook een model voor elke overheid als Gods dienares en zeker voor christelijke politiek.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen