Torenspitsen-Gemeenteflitsen

CAPELLE AAN DEN IJSSEL

wijkgemeente West (Nieuwe Westerkerk)

Capelle aan den IJssel is omstreeks 1100 ontstaan. De nederzetting kende nadien een klooster en een kapel. Omstreeks 1500 werd er een kerk gebouwd. Die brandde in 1574 af. Eerst in 1594 verrees de nu nog altijd in gebruik zijnde oude Dorpskerk. Tot in het midden van de 19e eeuw was dit de enige kerk in Capelle. De eerste predikant in deze kerk was Adriaan Sijmonsz. Op 26 juli 1604 deed hij zijn intrede en vertrok een jaar later naar Charlois.

In 1881 verliet een aantal mensen de hervormde gemeente om zich te voegen onder de oefeningen van de latere ds. H. Stam. Ook tijdens de Doleantie in 1887 hebben leden zich aan de gemeente onttrokken.

In de wijk Capelle-Keeten, de latere wijk West, was al in 1883 een zondagsschool. Eerst in 1901 begon men er ook met het houden van bijbellezingen in een schoollokaal aan de Nijverheidsstraat. Hieruit zou in 1952 de wijkgemeente West ontstaan. Maar voordat het zo ver was zou er nog heel wat water door de IJssel stromen.

Capelle-Keeten dankte zijn naam aan de vele houten keten, waarin een groot deel van de in sociaal slechte omstandigheden levende bevolking woonde. De armoede was zeer groot. Veel ellende werd weggedronken in de zes cafés van Keeten. Gemeenteleden droegen de zondagse kleren van elkaar en gingen zodoende om de week naar de kerk.

Evangelisatie

Nadat men in 1901 begonnen was met het houden van bijbellezingen, bleek al heel snel de behoefte aan een eigen gebouw. Dat resulteerde in 1906 in de oprichting van de 'Stichting en instandhouding van een lokaal bestemd tot het geven van godsdienstonderwijs te Keeten, gemeente Capelle aan den IJssel'. Op 26 oktober 1913 werd het gebouwtje aan de Van Speykstraat (toen Boezemstraat geheten) in gebruik genomen door ds. J. Doorenbos. Diverse hulppredikers en godsdienstonderwijzers dienden er. Met de verbouwing van het kerkje in 1926 werd ook de naam van de vereniging voor de zoveelste keer veranderd: 'Hervormd-Gereformeerde Evangelisatievereniging'. Later werd dit: 'Evangelisatievereniging op Gereformeerde Grondslag'.

Omstreeks 1930 werd beslist dat de gebouwen in bezit bleven van de evangelisatie. Wel bleef de evangelisatie de diaconiecollecte overdragen aan de Dorpskerk. Van daaruit zorgde men ook in het onderhoud van de minder bedeelden in Keeten.

Inmiddels diende de met gaven van welsprekendheid en organisatietalent begiftigde Jan Kars, gekomen van Brandwijk, de evangelisatie als voorganger. Hij werd in 1932 in Capelle benoemd. Moeilijkheden tussen hem en het bestuur van de evangelisatie leidden er in 1937 toe, dat Kars uit zijn functie van voorganger werd ontslagen. Met een kleine honderd mensen richtte hij vervolgens een eigen evangelisatievereniging op, die later opging in de Oud Gereformeerde Gemeente. Kars trad in het begin van de Tweede Wereldoorlog toe tot het verzet. In 1942 werd hij gevangen genomen. Met andere gevangenen liet hij het leven voor een vuurpeleton op de Leusderheide.

In 1948 Werd hervormd Capelle in twee wijkgemeenten verdeeld, een ten noorden van de Provinciale weg en een ten zuiden daarvan. In hetzelfde jaar deed M. de Vos, gekomen van Kollum, als godsdienstonderwijzer zijn intrede in de hervormde evangelisatie. Hij heeft zich ingespannen om de evangelisatie een plaats als zelfstandige wijkgemeente te geven.

Wijkgemeente

Dat zou pas op 6 januari 1952 zijn beslag krijgen, dankzij veel voorbereidend werk van ds. B. Baks, de predikant van wijkgemeente Dorp en de toenmalige burgemeester J. van Dijk. Op die dag werden zes kerkeraadsleden in wijk West in het ambt bevestigd. Een jaar later vertrok De Vos naar Driedorp. Het kerkgebouw bleef tot 1958 in beheer van de evangelisatie. In dat jaar werd het overgenomen door de kerkvoogdij en kreeg daarbij de naam van Westerkerk.

Kort na het vertrek van De Vos maakte de wijkgemeente West een aanvang met het beroepingswerk. In 1955 werd ds. L. Blok de eerste predikant van de wijkgemeente, in 1962 opgevolgd door ds. A. Kastelein. Zeven jaar later, in 1969, deed ds. E. F. Vergunst zijn intrede en in 1976 ds. A de Reuver. Na hem diende ds. J. Maasland de gemeente van 1986 tot 1990. De huidige predikant, ds. J. C. Schuurman werd op 10 maart 1991 bevestigd.

Het in 1913 geopende gebouwtje van de evangelisatie werd vele keren uitgebreid. Voor het eerst in 1920. Daarna werd er in 1926 een lange zijvleugel aan gebouwd. Aan het eind van de jaren vijftig werd besloten een nieuwe Westerkerk te bouwen, maar een bouwstop voor Capelle-West belette dat. In 1970 moest de oude Westerkerk nog ingrijpend worden gerestaureerd. Tegelijk met de restauratie van de kerk werd een nieuwe pastorie in het Van Maerlantpark gebouwd. Toen iri 1977 de bouwstop werd opgeheven zijn de bouwplannen voor een nieuwe Westerkerk weer uit de kast gehaald. Precies 70 jaar na de opening van de oude kerk werd op 26 oktober 1983 de Nieuwe Westerkerk in gebruik genomen. Ds. A. de Reuver preekte over Exodus 25 : 22a 'En aldaar zal Ik bij u komen en Ik zal met u spreken van boven het verzoendeksel af. Bood de oude kerk aan ongeveer 400 mensen een zitplaats, de Nieuwe Westerkerk beschikt over 830 zitplaatsen. In 1987 werd een door de Nunspeetse firma Hendriksen & Reitsma nieuw gebouwd orgel in gebruik genomen.

De centrale hervormde gemeente van Capelle aan den IJssel heeft thans vijf wijkgemeenten: Dorp/Middelwatering, Schenkel, West, Oostgaarde en Schollevaar. In Schollevaar dient evangelist J. van der Knijff de gemeente, in samenwerking met de Inwendige Zendingsbond. De gemeente Dorp/ Middelwatering wordt gediend door ds. W. Wagter, Oostgaarde door ds. P. van der Burg, terwijl de wijkgemeente Schenkel vacant is.

De wijkgemeente Oostgaarde is een Samen op Weg-gemeente. Zij is met de Gereformeerde Kerk een federatieovereenkomst aangegaan. De verhoudingen binnen de centrale gemeente zijn gelukkig goed te noemen.

Verenigingsleven

In Capelle-West is de zondagsschool 'De Zaaier' veruit de oudste vereniging (1883). De mannenvereniging, opgericht in 1915, heet nog altijd 'Schrift en Belijdenis'. Pas na de oorlog kregen de vrouwen tijd om in verenigingsverband bij elkaar te komen. In 1962 werd deze vereniging gesplitst in een 'jonge vrouwenvereniging' en een voor vrouwen ouder dan veertig jaar. Voor de zanglustigen, is er sinds 1929 het koor 'Looft den Heere'. In het begin van de jaren zestig werd het jeugdwerk ter hand genomen. Inmiddels zijn er vier jeugdclubs en een Kampcommissie actief De Missionaire commissie heeft als doel, hen die van het evangelie vervreemd zijn (opnieuw) in aanraking te brengen met het evangelie. Voorts om de gemeente bewust te maken haar missionaire taak te verstaan. De commissie verzet veel werk, met name in de nieuwe Capelse wijk 's-Gravenland. De gemeente kent een Bijbelkring, een Jongerenbijbelkring en Lidmatenkringen.

De zondagse erediensten worden goed bezocht. Door de geestelijke ligging van de gemeente vindt een toestroom plaats vanuit omliggende gemeenten. De geschiedenis van de wijkgemeente West leidt tot dankbare verwondering. 'Het was God die de wasdom gaf Wasdom, waarvan het diepe geheim is gelegen in het kiemkrachtige zaad van het Woord des Heiligen Geestes. De dag van de grote oogst die aanstaande is, zal aan het licht brengen, dat ook het zaad dat in Capelle met gulle, opwaartse hand is gestrooid — goedgeefs en gunnend en biddend — vrucht zal gedragen hebben", zo besloot ds. A. de Reuver in 1978 zijn Woord vooraf in de brochure 'Gedenkklanken'. Tot op de dag van vandaag mag dat zaad in rijke mate gestrooid worden, wortel schieten en vrucht dragen. Tot roem en verheerlijking van Gods grote Naam en tot opbouw van Zijn koninkrijk.

Bronnen:

* 'Kerkhistorische Kroniek', 7e jaargang no. 1, juli 1970: Uit het kerkelijk leven van Capelle aan den IJssel, door A. Krijgsman;

* 'Gedenkklanken', btochure over enige tientallen jaren kerkelijke arbeid in Capelle-West, geschreven door J. C. Bouter en N. C. van der Voet, 1978.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen