Wat dunkt u van de Christus?

De synode in gesprek over het boekje: Geloven we in dezelfde God?

Aanleiding

Tijdens de synodevergadering op jl. vrijdag 17 november hebben de leden van de synode zich met medewerking van een forum bezonnen op de vraag, wat hervormden in onze tijd bindt aan hun kerk en dus aan elkaar. Er zijn immers zoveel verschillen tussen hen. Ze leven vaak finaal langs elkaar heen. Wat is het dan dat hen desondanks samen bindt aan die ene Nederlandse Hervormde Kerk?

De aanleiding tot dit gesprek was de verschijning van een boekje dat de titel draagt Geloven we in dezelfde God? Met de ondertitel: Het gesprek in de Nederlandse Hervormde Kerk, uitgegeven door het Boekencentrum te Zoetermeer in 1994.

In dit boekje geven vier theologen uit de Hervormde Kerk verantwoording van hun staan in die kerk en leggen ze uit wat voor hen de essentie is van geloof en kerk-zijn. Achtereenvolgens schrijven daarover: prof. dr. A. van de Beek, prof. dr. M. Bons-Storm, drs. T. R. Noorman en dr. ir. J. van der Graaf.

Als er een ding duidelijk wordt in dit boekje, dan is het wel dat er tussen het geloof en de geloofsbeleving van de vier schrijvers grote verschillen bestaan. Wat voor de een 'heilig' is, is dat voor de ander juist niet. Wat de een van God gelooft, wijst de ander af. Welnu, er was daarom alle-reden toe om in synodeverband over deze dingen die het wezen van het christelijk geloof raken na te denken. Dat was dan ook de bedoeling van het gesprek in de synode.

De gang van zaken

De auteurs waren aanwezig en vormden gedurende een gedeelte van de discussie een forum dat in gesprek was met de synodeleden. De bezinning begon met groepsgesprekken. Op grond van deze gesprekken formuleerde elke groep eenstelling en een vraag aan de leden van het forum.

Ik noem enkele stellingen:

* Er zijn bepaalde onoverbrugbare tegenstellingen in de Hervormde Kerk.

* De geschiedenis van de kerk mag haar toekomst niet in de weg staan.

* We behoren samen tot het verbond, maar blijven we niet bij elkaar omdat we de grenzen niet duidelijk stellen?

* Er is een spanning tussen het geding om de waarheid en de ruimte die je elkaar geeft.

Enkele vragen waren:

* Hoe houd je elkaar vast?

* Waarom mislukt het echte gesprek?

* Wat beweegt je om met elkaar te praten?

* Is de intuïtie van de gemeente openbaring van God? Heeft die intuïtie bekering nodig?

* Is er niet sprake van verschillende 'godsbeelden'?

Enkele momenten uit de discussie

Elk lid van het forum bleek van de Herv. Kerk te houden. Zij het om verschillende redenen en op verschillende wijze. Prof. Bons sprak van een liefde-haat verhouding en dr. ir. Van der Graaf van een liefhebben van de kerk juist ook in haar on-gestalte.

Mevr. Bons hield het uit in de kerk omdat er een 'Vrouw en geloof-beweging' in de kerk is. Van der Graaf kon niet meemaken dat je geloof van een beweging, zelfs als zou dat een beweging als de Geref. Bond zijn, afhankelijk is. Je geloof is afhankelijk van wat God in je leven werkt door Zijn Woord en Geest.

Telkens speelde in de discussie mee de vraag naar de ruimte, de pluriformiteit die er in de kerk al of niet moet zijn.

Drs. Noorman pleitte sterk voor die ruimte. Prof. Bons eveneens, juist om zo kerk voor het volk, de wereld te kunnen zijn. Prof. Van de Beek wil toch een meer gevulde ruimte. Het gaat in geloof en kerk toch allereerst om een relatie met God en van daaruit met elkaar en dan mag je elkaar bevragen. Van der Graaf stelde dat je elkaar niet mag vrijlaten. Deze term riep de nodige reacties op. Betekent dat dat je elkaar gijzelt? Nee, antwoordde Van der Graaf: Het gaat er niet om of je elkaar al dan niet mag vrijlaten. Maar het gaat er om: laat Christus ons vrij? Of bindt Hij ons aan wat Hij Zelf zegt. Hij wil dat we allen gegrepen zijn door Hem. Dat biedt juist die ruimte, waarmee we als kerk gediend zijn en die we elkaar ook dienen te geven.

Ook kwam het bekende thema: openbaring-ervaring weer aan de orde. Ervaring, nu toegespitst op de intuïtie van de gemeente. Dat wat uit de gemeente opkomt. Wat zij ervaart, wat zij vindt. Prof. Bons wilde daarin heel duidelijk openbaring zien. Het is de Geest die de gemeente hierin leidt. Natuurlijk is er dan wel telkens bekering nodig. Er zit immers altijd een stuk menselijke ervaring in. Je zou bekering dan beter correctie kunnen noemen.

Prof. Van de Beek pleitte ook voor de betekenis van de ervaring in het geloof en kerk-zijn. Het had hem getroffen dat in artikel 9 van de NGB van de drieeënheid gezegd wordt, dat wij van de drieënige God weten uit de Heilige Schrift, maar ook uit Zijn werkingen, voornamelijk uit degene, die wij in ons voelen. Daar ligt het waarheidsgehalte van de ervaring. Maar dan niet los van de Schrift, maar in een wederzijdse relatie tussen de Schrift en de ervaring. Dat ook voor iemand als Van der Graaf ervaring zijn betekenis heeft zal duidelijk zijn. Alleen, ze dient een ervaring te zijn die door de Schrift en door Christus doorademd is. Het bevindelijk ervaren wie Christus voor een zondaar is, dat behoort bij het hart van het Evangelie. Die ervaring is dan ook gekoppeld aan de prediking. De kerk staat of valt bij de ware Christusprediking.

Ook kwam de vraag naar de perforatie van gemeentegrenzen aan de orde. Sommigen vonden de perforatie een goede zaak, sym bool van ruimte. Anderen hielden het op een noodoplossing. Weer anderen, zoals synodelid Bamhoom vond het een heilloze zaak. Het gesprek wordt zo doende onmogelijk. Ook Van der Graaf had liever dat de vonken eraf springen dan ieder maar een eigen weg te laten gaan.

Wat dunkt u van de Christus?

Het was ouderling Drost die deze vraag stelde. En daarmee raakte hij mijns inziens de kern. Wie is Christus voor jou? We nemen allemaal de naam Jezus, de naam Christus in de mond. Maar wat houdt het geloof in Jezus Christus voor ons in? Is Hij alleen maar een gezicht van God? Is Hij multi-interpretabel? D.w.z. je kunt zijn persoon en werk op veel manieren uitleggen (Bons-Storm). De hoofdman bij het kruis, als vertegenwoordiger van de volkeren, beleed bij het kruis van Christus: waarlijk, deze was Gods Zoon (v. d. Beek). Jezus is de enige weg tot de God, de Eeuwige God van Israël.

Het was jammer dat de discussie op dat moment en dat punt afbrak. De tijd was om. 's Middags ging men verder.

Jezus zei eens tegen Zijn discipelen: Wie Mij gezien heeft, heeft de Vader gezien' (Joh. 14 : 9). Ons geloof, ons staan in dé kerk, de visie op wat de kerk is, het vloeit allemaal voort uit de diepste vraag naar wie Jezus Christus voor je is. Is het waar dat je met Hem alle kanten uit kunt? Zou Hij zichzelf in zo'n uitspraak herkennen? Voor de een inspiratiebron voor de ethiek en voor de ander de Redder van in zichzelf verloren zondaren. Hier beslist de Schrift zelf. De hele vraag naar het geloof in dezelfde God is de vraag naar het verstaan van de Schrift. Het is gewoon waar dat we de Schrift zo verschillend zijn gaan lezen, en dat theologisch hebben leren onderbouwen, dat we geestelijk wel uit elkaar moeten groeien. Met elkaar blijven praten is goed en nodig, het kan het vervreemdingsproces afremmen. Het persoonlijk contact is bijzonder belangrijk. Het kan respect en waardering voor eikaars overtuiging geven. Maar als de basis, namelijk het Woord; als het fundament, namelijk Jezus Christus, het Lam van God dat de zonden der wereld wegneemt, niet meer samenbindt, maakt het verbond van Gods wege plaats voor ont-binding. Perforatie voor (re)formatie.

Toen ik vrijdag naar huis reed, had ik een onvoldaan gevoel. Je had gehoopt dat er toch meer herkenning bij elkaar zou zijn. Meer hartstochtelijk elkaar bevragen op eikaars diepste intenties. Misschien is dat 's middags nog gekomen. Maar aan het eind van de morgen was er (althans plenair) wel veel gezegd, maar nauwelijks echt met elkaar gesproken.

Je wachtte eigenlijk op wat een der forumleden zei: laat de vonken er maar af springen. Dan blijkt dat de ander, de mening van de ander, de Ander, het Woord van de Ander, je werkelijk ter harte gaat. Dan kan. daar ineens zijn die andere vonk, die vonk van de Heilige Geest, die harten doet ontvonken. Die samenbindt. Zoals in het gezin van vader Jacob. Het was me een stelletje, die zonen van Jacob. De een duwde de ander in de put, zoals een van de groepen terecht zei. Maar toen ze samen bogen voor Jozef in Egypte, werden ze één. Toen bogen ze voor de God van Jozef, de God van hun gezin, de God van Jakob, Izak en Abraham, de Vader van onze Heere Jezus Christus.

Zo neer te buigen voor God, samen als mensen van de kerk, die zo vaak falen, bevrijd van alle jaloezie en kuiperij, van verborgen agenda's, open en eerlijk, wat kan ik daar naar verlangen. Op weg naar huis, zei een Stem uit het Woord: en jij, Wim..., wie zeg jij dat Ik ben?

Ik zei: Gij zijt de Christus, de Zoon van de levende God.

Heere Jezus, wilt u zich over onze kerk als uw gezin, ontfermen. Mogen we eenmaal samen om uw troon staan: en forumleden, al de synodeleden, al die andere mensen van de kerk, en al die mensen, door U te leren kennen en bovenal uw volk Israël. Mogen we allemaal door het geloof in de ene Christus, eenmaal Thuis komen. En mag iets van die eenheid in de gestalte van de hoop, nu al gezien worden. Paulus zegt: benaarstigende te behouden de enigheid des Geestes door de band des vredes. Eén lichaam is het en één Geest, gelijk gij ook geroepen zijt tot één hoop uwer roeping, één Heere, één geloof, één doop, één God en Vader van allen. Die daar is boven alleen en door allen en in u allen; (Ef. 4 : 3 t/m 6).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen