Globaal bekeken

Op 21 december a.s. hoopt drs. B. van den Toren (Gorinchem) in Kampen te promoveren op een proefschrift, getiteld 'Breuk en brug' ('In gesprek met Karl Barth en postmoderne theologie over geloofsverantwoording'). Van harte proficiat! Van de bijgevoegde stellingen noemen we:

• Het belang van levensheiliging kan theologisch beter gerechtvaardigd worden met een verwijzing naar het herstel van de door God bedoelde en daarom goede relatie tussen God en mens en mensen onderling, dan met een beroep op de dankbaarheid.

• Door de extreem snelle kerkverlating in de laatste drie decennia wordt de Nederlandse kerkelijke cultuur momenteel in haar verkondiging naar niet-gelovigen ten onrechte verlamd door een mindenvaardigheidscomplex ten aanzien van de inhoud van haar boodschap.

• In de keuze voor de theologische studie komt een onevenredig accent te liggen op de persoonlijke verantwoordelijkheid van studenten, wanneer de kerkelijke gemeente daarin geen enkele rol speelt

• Het feit dat men degenen die zich op latere leeftijd tot het predikantschap geroepen weten verplicht een volledige academische studie te volgen komt voort uit het feit dat men ten onrechte slechts het model van de academisch gevormde predikant accepteert

• Onze door een overvloed aan informatie gestempelde cultuur vraagt ascese in het lezen ter wille van een goede en geconcentreerde lectuur (Naar aanleiding van Dirk Hanssens, 'Benedictus en zij boodschap voor de postmoderne mens', in: Communie, Internationaal Katholiek Tijdschrift 20 (1995), nr 5).

• Het nog steeds groeiende autopark in Nederland is een signaal, dat de belangstelling voor milieuvraagstukken zich vooral concentreert op thema's waarmee we niet al te zeer in eigen vlees snijden.

Dezer dagen kreeg 'ik in handen de herdenkingstoespraak die rabbijn J. S. Jacobs heeft uitgesproken tijdens een bijeenkomst van de joodse gemeenschap op 7 november te Utrecht voor de vermoorde Israëlische premier Yitschak Rabin. Het is goed kennis te nemen van de visie op dit gebeuren in orthodox-joodse kring in Nederland:

'De sjabbat voorafgaande aan de gruwelijke gebeurtenis lazen wij in de Tora in alle synagogen ter wereld:

"Trek weg uit je geboorteland, uitje geboorteplaats en uitje ouderlijk huis" (Gen. 12:1). G'd geeft opdracht aan onze Aartsvader Awraham om weg te trekken naar de plaats die Hij hem zal tonen. Onze Geleerden merken op dat de opdracht om weg te trekken niet echt begrijpelijk is. Immers op het moment dat Awraham is weggegaan uit zijn geboorteland is hij dus ook weg uit zijn geboorteplaats. En als hij wegtrekt uit zijn geboorteplaats, is hij uiteraard dus ook al weg uit zijn geboortehuis. Wat komt de Tora ons vertellen met deze omgekeerde volgorde?

Een mens wordt gevormd door zijn omgeving, zijn entourage. Het ouderlijk huis heeft de meeste invloed op ons gedrag, op de ontwikkeling van ons karakter, de stad iets minder en de gebruiken van het land nog iets minder Een mens die in een nieuw land gaat wonen zal al snel de nieuwe gewoonten en de nieuwe levensstijl overnemen. De invloed van de opvoeding die hij in zijn ouderlijk huis heeft gekregen zal hij veel moeilijker verlaten. Toch zijn er tijden, perioden in het menselijk bestaan, dat de mens zijn levensopvatting, zelfs de meest diepe, moet verlaten en zich andere visies, uiteraard binnen een bepaald kader, moet eigen maken.

Rabin heeft deze Tora-wijsheid verstaan. Eerst was generaal Rabin de man van de wapens, de succesvolle verdediger van Israël, om vervolgens zichzelf een andere levensvisie aan te meten en de "premier van de vrede" te worden.

Deze week staat centraal in de Tora: de offerande van Jitschak (Genesis 22). Jitschak bleef voor en na de beproeving dezelfde Jitschak. Hoe voor de hand liggend was het geweest als onze Aartsvader Jitschak na de enorme beproeving van de offerande te hebben doorstaan, trots zou zijn geweest. Geen vlaagje trots en hoogmoed was echter bij hem te bespeuren: teken van zijn grootheid.

Na de roemrijke overwinning van de Zesdaagse Oorlog zou enige trots bij generaal Jitschak Rabin niet ondenkbaar zijn geweest. In plaats daarvan sprak hij open voor het oog van de wereld niet over zijn eigen kunnen, maar citeerde hij Psalm 118:23 "van Gd was dit afkomstig".

Wat in Israël niet mogelijk was, geschiedde toch: de man die vocht voor vrede, werd door een van zijn onderdanen, door een van zijn eigen kinderen, op brute wijze uit het aardse bestaan en uit zijn vredesproces weggerukt.

Overal in de wereld komt men bijeen om te gedenken. Wat zullen de consequenties zijn? Zal de vrede komen, versneld, vertraagd?

Wij zijn hier nu bijeen om te gedenken met droefenis... maar ook bezorgd?

Bezorgd, want de hele wereld is gefocust op het kleine Joodse volk, op Israël. "Ze vermoorden elkaar, de Joden" hoor je zeggen. "Er zijn voorstanders van vrede en dus kennelijk ook tegenstanders..."

Voor een van de Joodse scholen in Amsterdam verscheen een cameraploeg om kindertjes van 6 te interviewen. Een bange ouder belde mij op. Politiek is hij tegen de lijn Rabin en dus heeft zijn zoon wellicht thuis opgevangen dat zijn ouders anti-Rabin zijn. Heeft mijn zoontje dit aan de journalist verteld? Want anti-Rabin betekent absoluut niet dat ik deze moord tolereer Ik ken ook veel mensen hier in Nederland die Kok liever niet als premier zien...

De voorstanders van de Rabin/Peres-politiek alsook de tegenstanders hebben zeker hetzelfde doel: vrede, sjalom. De-te-bewandelen-weg is de vaak zeer felle discussie. Discussie in een democratie waar gediscussieerd mag en wellicht moet worden. Je politiek rivaal mag je in Israël, mijn inziens ten onrechte en kennelijk ongestraft, de meest walgelijke beledigingen toeroepen. De debatten in de Knesset zijn luidruchtig fel en vaak vlijmscherp, over en weer Israël is het summum van democratie, omringd door landen waar democratie helaas nog lang niet tot het dagelijks gemeengoed behoort.

Rabin was de premier van die Israëlische democratie en dus tolereerde hij ook zijn politieke tegenstanders. Een outcast heeft de grens van de Israëlische democratie op walgelijke wijze overschreden, wellicht moreel gesteund door nog enige enkelingen die, met de moordenaar, niet bij machte bleken de grens van het religieus en democratisch toelaatbare te bepalen. De vechter voor Sjalom en veiligheid is hiervan het slachtoffer geworden.'

De koster van de Ichthuskerk te Zoetermeer (J. M. van de Vlekkert) verzamelde twee jaar lang de gezongen psalmen en de Schriftlezingen In de eredienst. Het is onmogelijk dit uitvoerige stuk hier volledig weer te geven. In het hiervolgende ook wat niet gezongen of waaruit niet gepreekt werd.. Niet gezongen werd uit de psalmen:4, 7, 10, 11, 12, 14, 15, 28, 38, 39, 41, 53, 54, 55, 57, 58, 59, 70, 71, 83, 88, 94, 104, 109, 110, 112, 114, 120, 126, 128, 129, 137, 140, 142. Ik moest denken aan de dominee, die in zijn gemeente de gewoonte had (heeft) om alle psalmen een keer te zingen. (v.d.G.)

Veelvuldig (2x, 3x, 4x, 8x) werden o.a. gezongen uit de psalmen 22, 26, 31, 33, 42, 62, 66, 68, 81, 84, 89, 99, 103, 119, 136.

Niet gepreekt werd uit de boeken Prediker, Nehemia, Ester, Job, Joel, Amos, Obadja, Micha, Nahum, Habakuk, Zefanja, Zacharia, Galaten, Golossenzen, Timotheüs, TItus, Filemon, Jacobus, Johannes, Judas.

Veelvuldig werd gepreekt uit Genesis, Psalmen, Jesaja, Mattheüs, Markus, Lucas, Johannes, Handelingen, Romeinen, Hebreeën en Openbaring. (Verhouding O.T./N.T. 1 : 4).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen