Weerloos als een Kind

De viering van het kerstfeest op 25 december heeft historisch gezien niet zulke sterke papieren, als we bedenken dat Kerst in feite een gekerstend heidens feest is, het feest van 'de onoverwinnelijke zon'.

De kerstviering op zich heeft dan ook niet zonder meer alle kerkvaders direct meegekregen. Soms werden ze ook extra wantrouwend wanneer ze constateerden, dat feestdagen als deze nog hoger aangeslagen werden als de zondag.

De kerstviering is ook dermate geseculariseerd, dat men zich af mag vragen of de echte kerstboodschap nog vermag door te komen.

En toch... op geen andere dag is er zo de gelegenheid om aan de wereld nog duidelijk te maken wat het Evangelie is dan op de Kerstdag. Weerloos als een Kind. Zo nam God in mensengestalte intrek in deze wereld. En het kind vermag nog immer tot de verbeelding te spreken.

Onschuldig

Van het kind dichtte Muus Jacpbse:

Niemand ontkomt er aan - alleen het kind
is nog hetzelfde als voor duizend jaren
Nieuw en verwonderd ligt het rond te staren
Alsof de wereld pas vandaag begint

Zo staan we bij de wieg van pasgeboren, 'onschuldige' bloedjes van kinderen. Ze hebben nog geen kwaad op hun geweten. Alsof de wereld pas vandaag begint! Nochtans blijkt het kwaad er al vroeg uit te komen. Ze dragen de wereld al vanaf de geboorte in het hart mee.

Maar staande bij de kribbe beseffen we, dat daar een Kind ligt in volstrekte onschuld. Dat Kind droeg niet, zoals elk mensje dat ter wereld komt, de zonde in het hart mee. En dat zou blijken. Het was onschuldig en het blééf onschuldig.

Maar zo was het Kind ook weerloos. Als Kind moest Christus weerloos op de vlucht om aan de greep van Herodes te ontkomen.

Als Man van smarten stond Hij later weerloos voor Pilatus, tot wie Hij overigens zei, dat deze geen macht over Hem zou hebben als die hem niet van Boven gegeven was.

Als een Lam en als een schaap, dat stom neerligt aan de voeten van de schapenscheerder, ging Hij weerloos ter slachting. Als Hij gescholden werd schold Hij niet terug en als men Hem leed deed, dreigde Hij niet. Als men Hem op de rechterwang sloeg, keerde Hij de linkerwang toe.

De weerloosheid had alles te maken met Zijn onschuld. Christus had de wereld en het boze van de wereld niet in het hart. Daarom kon men Hem nimmer betrappen op kwade praktijken, die in de wereld toonaangevend zijn. Geen 'oog om oog, tand om tand'. Ik vind geen kwaad in deze Mens, betuigde Pilatus.

En zo was Hij weerloos toen Hij onschuldig ter dood veroordeeld werd. Zo boog Hij onder het recht van de Vader en kreeg Hij de schuld der wereld naar Zich toe. Dat was het diepste van de weerloosheid. 'Vader, vergeef het hun want zij weten niet wat zij doen'. Dat was Zijn weerloze machtswoord op het Kruis. Maar zo bloeide ook verzoening op voor een wereld verloren in schuld.

Voor het kind heeft de wereld in het algemeen nog wel tedere gevoelens. Men moet wel zeer ontaard zijn wanneer men zich aan baby's en kinderen vergrijpt. Bij het pasgeboren kind breken gevoelens open van verborgen heimwee. Kon het zó maar blijven, zó onschuldig.

Kerst nu is het feest van de pure Onschuld. Zo zou het blijven. Zo onschuldig als het Kind in de Kribbe lag, zo onschuldig zou de mens Jezus blijven, als knaap en jonge Man, als Mens intussen, die van stap tot stap dichter bij het Kruis kwam.

En zo is dat Kind een getuigenis naar de .wereld. Want zo is ook het contrast met de wereld, waarin het kwaad, het onrecht, zich diep heeft genesteld, groot. Zo zelfs dat de wereld, zoals die zich in het groot en in de beslotenheid van het menselijk hart openbaart, deze Weerloze en Onschuldige niet verdroeg en niet verdraagt. De weerloze Christus is een klacht tegen alle wereldlijke machtswellust.

Zo mag Kerst naar de wereld toe een getuigenis zijn van de weerloosheid van een Kind, van het vleesgeworden Woord, dat via de weg van Kruis en Opstanding nochtans garant staat voor echt nieuw en bevrijd leven.

In dat getuigenis naar de wereld toe mogen we dan ook niet blijven steken in een Kind, dat als alle kinderen onschuldig de wereld in staart en zo middelpunt is van romantische overpeinzingen. Het Kind wordt Man van smarten. En het Lam, dat stemmeloos was, is ook de Leeuw, die vanwege de overwinning op de Paasmorgen, de dood en de doodsmachten in Zijn kaken heeft verslonden tot overwinning. Maar het is wel allemaal in de gestalte van het Kind begonnen.

Navolging

Diegenen, die bij Christus behoren, zullen ook de trekken van Christus vertonen. Dat wil zeggen, dat ze in strijd gewikkeld zijn vanwege de macht der zonde in de wereld, die zich ook in hun bestaan, van buiten af en innerlijk, manifesteert.

In die strijd is óók sprake van weerloosheid. Niet door kracht, noch door geweld, maar door Mijn Geest zal het geschieden! Door de geschiedenis heen zijn er altijd weer mensen geweest, die uit de roeping tot navolging van Christus de conclusie hebben getrokken, dat ze geen wapens mochten dragen of hanteren. Het christenleven moet gekenmerkt zijn door absolute weerloosheid. Die consequentie kan niet uit het totale Schriftgetuigenis worden getrokken. De overheid draagt het zwaard immers niet tevergeefs. En de overheid kan die zwaardmacht alleen maar praktiseren door middel van mensen, die dat zwaard in handen krijgen. Op deze wijze is de overheid, vanwege de gebrokenheid van het bestaan, geroepen recht en orde onder de mensen te handhaven: opdat het alles met behoorlijke orde onder de mensen toega (art. 36 N.G.B.). Men kan de wereld nu eenmaal niet louter met het Evangelie regeren, zegt Luther. Dat zou — zegt hij — nog wel mogelijk moeten zijn wanneer de wereld louter uit ware christenen bestond. Maar in de praktijk van het leven zouden de wolven al spoedig de schapen verslinden.

Maar zouden desalniettemin christenen in de praktijk van het leven ook niet iets moeten uitstralen van de weerloosheid, die kenmerkend was voor het leven van Christus — Kind in de kribbe, Man van smarten?

De strijd der geesten wordt niet met wereldse middelen gestreden. De militia Chrtisti zal kenbaar zijn aan Christus Zelf. Dat wil zeggen: enerzijds aan de gestalte van Christus in Zijn strijd tegen de machten, anderzijds aan de gestalte van de weerloosheid. 'Leer van Mij dat ik zachtmoedig ben en nederig van hart', zegt Hij. De geestelijke kracht ligt toch vooral in ootmoed en nederigheid. Zal zo een christen in navolging niet getuige zijn?

Actueel

In de samenleving vandaag worden meer en meer de tekenen van het Evangelie uitgewist. Steeds minder is er nog levend besef aangaande de inhoud van het Evangelie. Dat benauwt en verontrust velen.

De gevolgen ervan zijn merkbaar, bijvoorbeeld in wetgeving aangaande de zondag. Zou dan evenwel een dienst, zoals in Zwolle afgelopen zaterdagavond naar de wereld toe gehouden werd, soms niet méér in getuigende zin kunnen betekenen dan politieke actie? In de dienst van Woord en gebed geeft de kerk immers in alle weerloosheid haar zorgen over de ontkerstening van onze samenleving uit handen!

Schokkend was de afgelopen week ook hoe in de reclame het Evangelie van Gods (nodigende) genade in Christus werd misbruikt. Op zulke reclame kan boos worden gereageerd. De reclamemakers weten immers heel goed waarover ze het hebben? Ze hebben nog weet van dat Evangelie, anders zouden ze het zo niet te grabbel hebben kunnen gooien op vierduizend plaatsen, waar de 'Hij-reclame' ophing. Het is goed en nodig, dat de Bond tegen het Vloeken deze zaak aanhangig heeft gemaakt. Maar de vraag is ook wel hoe mensen afzonderlijk regeren. Want het gaat hier niet om smaad jegens mensen. Ook hier gaat kennelijk de smaad, die Christus heeft moeten verdragen, in eigentijds 'gewaad' door.

In de praktijk van het leven in de samenleving zijn we als christenen kennelijk steeds meer weerloos tegen smaad jegens het Evangelie. Des te meer we er echter van overtuigd, dat niet christenen smaad ondervinden, maar dat het gaat om smaad jegens het Evangelie, des te meer zou het getuigenis aangaande het Evangelie nog kunnen doorklinken. Want daar heeft het Evangelie Zelf antwoord op. Omdat Christus Zelf er het antwoord op was: Die als Hij gescholden werd niet wederschold.

Het is dan ook niet om het even hoe we als christenen reageren op ontwikkelingen in de samenleving. Als Christus in Zijn opzoekende zondaarsliefde wordt miskend en gesmaad, staat Hij nochtans nodigend gereed om zondaars te ontvangen. Hoe nodigend is de kerk daarom 'nochtans' vandaag naar de wereld toe? Bij blijvende miskenning zal Hij intussen Rechter blijken te zijn, tot oordelen bevoegd!

Kind

Dwars door alle wereldse kerstrumoer heen mag de kerk haar kans benutten om duidelijk te maken hoe weerloos het Kind van Kerst was en hoe weerloos Jezus bleef, totdat Hij aan het Kruis ten onder leek te gaan. Maar om dan wel ook te betuigen, dat het ging om verzoening, voor mensen, die als verloren zonen en dochteren aan Zijn uitnodiging gehoor geven.

Het kerstfeest mag historisch niet zulke beste papieren hebben, het biedt nochtans de opening om te getuigen van de Onschuldige, die weerloos leek tegenover de machten maar die uiteindelijk vanwege die weerloosheid als Overwinnaar op de machten te voorschijn trad.

Een gezegende kersttijd bidden we elkaar toe, tot een getuigenis naar de wereld. Het werk van de kerst-evangelisatie mag doorgaan!

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen