Boekbespreking

Invalshoek is de gemeenschappelijke zorg om aan minderheden bestaansrecht te geven. Het ­vertrekpunt is de Universele Verklaring van de Rechten ­ van de Mens van 1945. Deze is verdiept door de Verenigde Naties, die 1995 uitriepen tot het Internationaal Jaar voor de tolerantie. Iets wat maar weinig Nederlanders zal zijn opgevallen.

Het boek kent drie hoofddelen. Deel I toetst de mensenrechten aan de praktijk: een soort doorgeefluik vanuit de islamitische wereld. Het wordt besloten met een artikel over de christelijke minderheden in de nabije moslimwereld. Alles is zeer lezenswaardig en up-to-date.

Deel II bevat een uitwerking met als middelpunt: hoe (in)tolerant is de islam? Beschreven worden het islamitisch fundamentalisme, militantisme en de visie op vrede, gerechtigheid en broederlijkheid. Frappant is het citaat: 'Wij geloven niet dat het appèl tot geweld inherent is aan de religi­euze boodschap, wel dat die boodschap wordt misbruikt om geweld te rechtvaardigen' (p. 112). Deel III evalueert: Durft Europa de hand te reiken? Veel gewicht wordt gehecht aan de samenhang tussen het groeiende fundamentalisme en de armoede. Ik vind dit een overtrokken wester­se opmerking. De toplaag bijv. van de Hamas-aanhangers bestaat uit intellectuelen! De relatie in huwelijken tussen christenen en moslims wordt als 'gespannen' omschreven: 'de partners zullen moeten erkennen dat islam en christendom verschillende godsdiensten zijn' (p. 150).

Het slothoofdstuk — het kan deel IV genoemd te worden — belicht de visie op de godsdienstvrede ­ van Hans Küng. Heel opvallend valt een theologische beslissing wanneer wordt geschreven dat de grens tussen waarheid en onwaarheid dwars door iedere godsdienst heenloopt. Een miskenning acht ik dit van de uniciteit van het christelijk geloof. Küng is echt (rooms-katholiek) optimistisch als hij de basis tot wereldvrede vindt in een wereldomspannende ethiek. En dat verwerkelijkt in de weg van de dialoog: het zou " wellicht het Libanese drama voorkomen kunnen hebben. Me dunkt dat dialoog tussen aanhangers van mensen van verschillend geloof overal plaatsvindt. Het heeft echter de spanning tussen christenen en moslims in ex-Joegoslavië niet kunnen oplossen. Bovendien bewijst de praktijk dat dialogen op hoger niveau met een reflectie alleen dan mogelijk zijn waar moslims een minderheid vormen.

De manier, waarop het boek samengesteld is, is helder. Op pagina 102 moet 'aankloegen' 'aansloegen' zijn. Op blz. 95 en 98 kunnen 'pejoratieve' en 'gerecupereerd' door eenvoudiger termen vervangen worden.

Eindconclusie: Een informatie antwoord aan het adres van hen, die menen dat alle godsdiensten één pot nat zijn. Het slothoofdstuk strijdt daarmee en is te optimistisch ingekleurd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen