Priesterlijke catechese (2)

Pleidooi voor priesterlijke catechese

Wanneer we het nu hebben over de catechese van vandaag in de christelijke gemeente, maken we (natuurlijk) een reuzesprong van de situatie in het Oude Testament en het Nieuwe Testament naar ons. Veel verschillen hangen samen met de totaal andere cultuur, waarin wij leven. Maar dat neemt niet weg dat we puttend uit de Bron mogen zeggen dat priesterlijke catechese ook voor ons van groot belang is. En denk dan vooral aan de vraag wat dit betekent voor de persoon die catechese geeft. Wat betekent dit voor zijn of haar habitus? Priesterlijke catechese wil zeggen dat de catecheet een tweerichtingsbeweging maakt, tussen God en mens, tussen Woord en werkelijkheid, tussen openbaring en ervaring.

Wat betekent dit?

1) Een volstrekt serieus nemen van wat God in de Schriften zegt. De catecheet dient daarin thuis te zijn. De catecheet dient te wonen in het huis van de Schrift. Zo te wonen dat hij zelf altijd leerling blijft. Priesters zijn levenslang leerling van de Schrift.

Telkens weer dringen ze door tot nieuwe geheimenissen en delven die schatten op en brengen die in verbinding met het leven van vandaag voor de mens in zijn concrete situatie. De Schrift is hun eerhuis, waarvan geldt: welgelukzalig zijn zij die in uw huis wonen. (Psalm 84).

Catechese zonder die hoogachting voor het Woord is de naam catechese niet waard. Jongeren hebben niets aan een catechese die niet uitgaat van de Schriften. Alleen een bijbelse catechese, cirkelend rondom de Priester Jezus, rondom zijn offer voor ons is priesterlijke catechese. De priester-catecheet zegt: kijk, dit zijn nu de inzettingen en de rechten van de Heere, zoals ik ze zelf uit de mond van de enige Hogepriester Jezus Christus vernomen heb.

2) Maar ten tweede dient de catecheet als priester de mens, de jongere, de catechisant in zijn/haar situatie volstrekt serieus te nemen. Mensen zijn geen abstracte wezens, maar mensen van vlees en van bloed, die nu leven.

Elke generatie is weer anders. Er bestaat geen generatie Nix, zoals men wel beweert, ledere generatie is iets, is uniek voor de Heere God. Jongeren zijn mensen die er mogen zijn. God heeft een doel met ze.

Ondertussen zijn onze jongeren vaak zoekende jongeren. Ze zoeken naar een weg om te leven en zelfs te overleven. De priester-catecheet mag daar niet aan voorbij gaan. Wee de priester, de leviet, die de tegen de aarde geslagen mens voorbijgaat omdat hij zich niet wil verontreinigen. Al zou ik als catecheet een briljant theoloog zijn of al de didactisch-pedagogische kneepjes van het vak kennen, maar ik had de liefde niet, dan was ik een 'klinkend metaal of luidende schel'. (1 Cor. 13 : 1) Priesterlijke catechese vraagt om een open, bewogen hart. De enkeling in zijn enkelheid serieus nemend. Zoals Jezus, die als priester het gebrokene heelde, het verlorene zocht.

Maar betekent zo'n catechese niet een bevoogding, een betutteling, waarop onze jongeren bepaald niet zitten te wachten? Nee, want de priester zegt nooit: je moet of je moet niet. De priester wijst en zegt: zie je dat, zie je die weg? Zou je die weg niet gaan? Dat is priesterlijke geestelijke leiding.

3) Zulke priesterlijke catechese betekent leven in een spanningsveld. Priester zijn betekent offers brengen. Zoals de HC in Zondag 12 dat het priesterlijke ambt van een christen is dat hij zichzelf tot een levend dankoffer aan Christus offert. Dat kost pijn, catechiseren slijt. Maar je bent ertoe geroepen. Je bent ertoe gedreven. De Geest drijft je ertoe. Je kunt er niet onderuit. Je gelooft dat ze voor elkaar bestemd zijn: de HEERE en die jonge mensen. Om het verbond.

Dat geeft kracht in zwakheid. Dat houdt je op de been. Of als je valt, mag je met Christus opstaan. Je leeft van een visioen. En je bent gezalfd, gewijd door de Heilige Geest. Je knjgt gaven die je nodig hebt.

Algemeen priesterschap der gelovigen

Maar nu onderbreek ik mijn gedachtengang. Is zo'n verhaal over priesterlijke catechese niet veel te ambtelijk, te institutair? Betekent het vertaald naar de praktijk niet, dat alleen dominees catechese geven? Nee. Niet dat dominees dat niet mogen doen. Ze moeten het zelfs doen. Maar zij niet alleen.

In het Oude Testament is daar de priester, het instituut van priesters. Waar is de priester in het Nieuwe Testament? Het is Jezus Christus. En dan ook degenen die bij Hem behoren. Het priesterschap in Israël blijve uniek. Maar in de christelijke gemeente van het NT zet zich de priesterlijke dienst voort. Namelijk door de gemeente zelf. Petrus zegt in zijn eerste brief tegen de gemeente, dat zij gebouwd wordt tot een heilig priesterschap. (1 Petr. 2 : 5) En in vers 9 van datzelfde hoofdstuk: gij zijt een koninklijk priesterdom. En in Openbaring 1 lezen we dat christenen zijn gemaakt tot koningen en priesters, (vs. 6) Gemeenteleden.bewijzen elkaar een priesterlijke dienst, ook in het leren. Paulus zegt in Kol. 3: eert en vermaant elkaar, (vs. 16) In de gemeente van het Nieuwe Testament is er het ambt èn het charisma, de herder/leraar èn de gelovige, de presbyter èn de begaafde priester. Priesterlijke catechese betekent geen clericalisering van de catechese, maar betekent dat catechese een priesterlijke taak van de gemeente is.

Helaas constateer ik de laatste tijd een wending van de taak van de gemeente terug naar de schriftgeleerde, de specialist. De begaafde treedt terug voor de kenner. Dat is jammer.

Onze methode is erop gericht dat ook het begaafde gemeentelid meedoet, man en vrouw. Daarom is er aan ieder deel van de methode een handleiding toegevoegd, met instructie voor de catecheet.

Dat is echt reformatorisch. Als het om het priesterschap gaat, betekent de Reformatie een breuk met de clericale kerk en een doorbraak naar het algeflieen priesterschap der gelovigen.

De Reformatie dacht aan de gezinnen. Daar is dat priesterschap het meest tot zijn recht gekomen. In de gemeente vaak veel minder. Jammer. Immers, juist het priesterlijke kan het onderricht thuis en in de gemeente verbinden.

Priester-catecheet zijn is geen kwestie van hobby, maar van roeping. Je bent geroepen als discipel van de Heere Jezus jongeren te leren mede-discipel te worden. Ik weet best dat je dat zelf niet kunt, maar alleen de Heilige Geest door bekering en wedergeboorte. Maar daarin mag de priester mensen tot een gids zijn.

Leven van het altaar

Priesters in Israël leefden van het altaar. Ze leefden van wat ze ontvingen van de offeraar, die ze onderrichtten. Priesters mochten geen winst maken. De zonen van Eli deden dat wel. Het werd hen zeer kwalijk genomen. Stel je voor: een leraar die zijn zak spekt ten koste van zijn leerling. Waar blijft dan het offer?

De priester geeft zich om het werk zelf. Zonder bijbedoeling. Juist zo krijg je in de catechese veel terug. Soms direct, soms op termijn.

Leven van het altaar is geven om te ontvangen.

Zo is het in de catechese.

Moge onze nieuwe methode hieraan een bescheiden, maar duidelijke bijdrage leveren.

Tenslotte: priesters zegenden het volk. Moge de priesterlijke catechese tot zegen zijn voor heel veel jongeren in onze tijd.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen