Open Brief

Het jaar, dat we zijn binnengetreden, belijden we als het jaar onzes Heeren 1996. Met deze belijdenis drukken wij uit dat Christus met Zijn komst in het menselijke vlees zin aan de geschiedenis heeft gegeven. Die zin van de geschiedenis is gelegen in Kruis en Opstanding, waarmee de wereldgeschiedenis een beslissende wending kreeg.

Zo is ook kerkgeschiedenis geschreven. Aan het begin van dit nieuwe jaar willen we ook uitdrukkelijk belijden, dat we de kerk gelóven, als vrucht van het bijeenvergaderende werk van de Heilige Geest. We geloven en belijden de éne heilige, katholieke, christelijke kerk. Dwars door de ontrouw van de kerk zelf heen, heeft het de Heilige Geest behaagd het kerkvergaderende werk in de geschiedenis voort te zetten. Het heeft de Heilige Geest ook behaagd de katholieke kerk in dit land voort te zetten door haar te reformeren en haar zo een nieuwe gestalte, te geven in de kerk der hervorming. In die kerk, in haar historische gestalte, bepaald door haar reformatorische belijdenis, weten we ons opgenomen. Voor die kerk hebben ook diegenen, die onverkort aan het reformatorisch belijden willen vasthouden, zich de jaren door verantwoordelijk geweten, dwars door de breuken en scheidingen in de geschiedenis heen. Die verantwoordelijkheid is gegrond in Gods trouw vanwege Zijn verbond.

Nieuwe kerk

Het is niet voor het eerst, dat wij, in congenialiteit mèt en zo ook namens vele ambtsdragers en leden der kerk, uitspreken de beoogde Verenigde Protestantse Kerk in Nederland niet de rechtmatige voortzetting te kunnen achten van de Hervormde Kerk, hier geplant in de tijd van de Reformatie. Velen beleven de wording van deze kerk als een breuk met het verleden. Het feit, dat voor een nieuwe naam is gekozen, die niet meer in relatie staat tot de historische kerk der hervorming, getuigt daarvan. Maar vooral de grondslag van de Verenigde Protestantse Kerk in Nederland is de facto en ook de iure niet langer meer die van de gereformeerde kerk der Reformatie, waaraan wij ons gebonden weten. Daarom omvat de beoogde Verenigde Protestantse Kerk in Nederland ook slechts een deel van de kerken, die uit de Reformatie zijn voortgekomen, en kan zij ook niet vrucht zijn van herstel van de historische kerk.

We herinneren in deze aan de vergadering in Putten (november 1992), toen 1600 hervormd gereformeerde ambtsdragers hebben uitgesproken 'we kunnen niet weg en we kunnen niet mee.' Sindsdien heeft de echo van deze uitspraak breed, geklonken in gemeenten in de Nederlandse Hervormde Kerk. Het verzet tegen de VPKN is steeds breder om zich heen gaan grijpen. We willen hier uitdrukkelijk stellen, dat we de uitspraak van Putten nog geheel van kracht achten. Sterker nog, de ernst van deze uitspraak is nog temeer gaan gelden in de verdere voortgang van het Samen op Weg-proces. We zeggen dit, omdat u als synode er helaas blijk van geeft wél weg te kunnen en ook metterdaad weg gaat van de historische, belijdende wortels van onze kerk.

De hervormde synode, die zelf overigens regelmatig haar belijden weersprak, stelt zich naar onze overtuiging thans schuldig aan een breuk met de kerk der vaderen, door samen op weg te gaan met hen, die de breuk met deze kerk op het lichtst helen, omdat zij, waar ze in het verleden vanwege de belijdenis heen gingen, zich nu met het belijden der vaderen vaak niet meer congeniaal weten.

Klacht

We beklagen ons bij u als synode, omdat de kerk onrecht is aangedaan. Dit beklag, in diepe verlegenheid geuit, vraagt om een nadere fundering.

Lange tijd hebt u het verzet in de Nederlandse Hervormde Kerk tegen Samen op Weg niet ernstig genomen en signalen in deze niet beantwoord.

Toen het verzet méér dan marginaal van aard bleek te zijn en breed om zich heen greep in de kerk, hebt u uitgesproken, dat de consideraties van de classicale vergaderingen inzake de conceptkerkorde voor een Verenigde Protestantse Kerk in Nederland beslissend zouden zijn.

Toen in de loop van 1995 die consideraties waren binnengekomen en gebleken was, dat negentig procent van de classicale vergaderingen zich had uitgesproken over de niet gestelde vraag 'fusie of federatie? ', leek u deze consideraties ernstig te willen nemen door een triosynode te verdagen en een speciale hervormde synodezitting aan de consideraties te wijden.

Tijdens die extra synodezitting toonde u echter minachting voor de stem uit vele classes door de federatieoptie niet bespreekbaar te achten en dat, terwijl het merendeel van de classes federatie, in welke vorm dan ook, wel bespreekbaar wilde maken en liefst 33 classes hebben uitgesproken niet verder te willen gaan dan federatie.

U hebt zich in deze laten leiden door de Commissie voor Kerkordelijke Aangelegenheden, die zelf eerst vast stelde wat onder federatie moet worden verstaan, namelijk federatie van de kerken en niet slechts een door veel classes gewenste federatie van gemeenten, en vervolgens het zelf gekozen model van federatie heeft afgewezen. Genoemde commissie heeft niet de schijn kunnen vermijden, dat de eigen visie vast lag, ongeacht de consideraties. En u hebt er als synode vervolgens naar onze overtuiging blijk van gegeven niet de kerk als geheel te willen dienen maar in meer­ derheid over haar te willen heersen. U besloot tot voortzetting van Samen op Weg hoewel de impasse diep was en de kerk 'tot op het bot verdeeld' was.

Binnen de VPKN

Wij moeten helaas constateren, dat het beraad over Samen op Weg, zoals dat in de toekomst zal plaatsvinden op de triosynode en op de vergaderingen van de afzonderlijke synoden, al geheel bezig is zich te voltrekken binnen de Verenigde Protestantse Kerk in Nederland. De tegenwerping, dat het verenigingsbesluit nog moet worden genomen, kan hier niet meer ernstig worden genomen. U hebt als synode immers uitgesproken, dat het kerkelijk gesprek over het belijden nog slechts kan plaatsvinden binnen het beraad over de kerkordelijke bepalingen en de daaraan hangende ordinanties voor de Verenigde Protestantse Kerk in Nederland. Het gesprek vindt dus niet meer plaats binnen de Nederlandse Hervormde Kerk in relatie tot de gereformeerde belijdenisgeschriften, maar in relatie tot de kerkorde van de VPKN, die nu voor ligt. Het hervormde gesprek over het belijden is hiermee geblokkeerd. U acht 'Samen op Weg' in zichzelf kennelijk reeds belijdend genoeg. Op. deze weg voelen we ons als hervormd gereformeerden vreemden in plaats van betrokkenen.

Gezag op het spel

Synode, kunt u begrijpen, dat u op de laatst gehouden vergadering uw gezag op het spel zette, dat u op z'n minst aan gezag hebt ingeboet?

Hoe kunt u nog gehoorzaamheid verwachten van gemeenten en classes inzake uw besluiten, wanneer u zelf doof bent voor de stem van ambtelijke vergaderingen, die verantwoordelijk zijn voor het constitueren van de synode, als de 'hoogste' ambtelijke vergadering der kerk? Kunt u nog langer verwachten, dat de classes considereren inzake kerkorde en ordinanties wanneer u de consideraties terzijde legt en uw eigen gang gaat?

Kunt u verwachten, dat classicale vergaderingen nog verantwoordelijkheid willen dragen voor wat in de triosynode gebeurt, wanneer bij voorbaat vast staat dat de SOW-karavaan verder zal trekken en de VPKN er komen zal?

Ernstig

Wij spreken hier in vervolg op 'Putten' nog eens uit, dat wij op de weg naar een Verenigde Protestantse Kerk in Nederland zoals wordt beoogd niet mee kunnen gaan. Wij kunnen en willen niet mede verantwoordelijk zijn voor het prijs geven van de historische Hervormde Kerk aan een kerk, die niet meer geworteld is in de traditie van de Reformatie.

Wij doen daarom een daarom dringend beroep op u alsnog te komen tot een herziening van uw besluit, waarmee recht wordt gedaan aan de hele kerk. Zo zou u het geschokte vertrouwen in deze kunnen herstellen. Zo niet, dan vrezen wij, dat de Hervormde Kerk wordt prijs gegeven aan een samenstel van gemeenten zonder samenhang.

Wij sluiten af met de belijdenis, waarmee we begonnen zijn: We geloven de kerk. Maar daarmee is niet gezegd, dat we de Verenigde Protestantse Kerk in Nederland geloven. Daarvoor zal zij, afgezien van de breuk hierboven genoemd, een te beperkte vereniging van kerken zijn. Herstel van de gehele protestantse kerkengemeenschap in Nederland zal zij niet bieden. Andere kerken, afkomstig uit Afscheiding of Doleantie, zijn immers buiten beeld.

Synode, wees getrouw in uw roeping en vervreemd u niet blijvend van het deel der kerk, dat de Hervormde Kerk in haar historisch-belijdende gestalte lief heeft.

De situatie is ernstig, hoogst ernstig. De Heere ontferme Zich over Zijn erfdeel.

Voor het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond in de Nederlandse Hervormde Kerk,

A. van Brummelen, voorzitter

J. van der Graaf, algemeen secretaris

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen