Boekbespreking

De ondertitel van dit boek spreekt voor zichzelf. Dr. Van Rijn promoveerde met deze studie tot doctor in de theologie aan de Vrije Universiteit. Hoofdvraag in zijn onderzoek is: Wat is de mogelijke betekenis van de charismatische beweging (CB) voor de Gereformeerde Kerken in Nederland (GKN)? Tweede vraag is of de geloofservaring in onze tijd mogelijk is op een wijze die aansluit bij de moderne mens en de moderne samenleving. In het eerste gedeelte geeft de auteur een overzicht van de geschiedenis, de theologie en de kenmerken van de CB. Verschillende bewegingen, waarin de CB haar wortels heeft, passeren de revue, zoals het methodisme (Wesley, Edwards), de heiligingsbeweging (Finney), het piëtisme (Blumhardt) en de pinksterbeweging. In deze bewegingen ontvangen de persoonlijke geloofservaring, de innerlijke doorleving van het evangelie en de opwekking tot bekering en heiliging veel aandacht. Hoofdstuk 3 behandelt een aantal theologische themata, die in de CB centraal staan: de hermeneutiek (onder andere t.a.v. de gaven van de Geest), de pneumatologie (en de aandacht voor religieuze ervaring), de orde van het heil (de schrijver zegt: de visie van de CB over de heilsorde ligt dichter bij die van de modern- dan bij die van de orthodoxe gereformeerden), de doop (overdoop en doopvernieuwing) en de doop in de Heilige Geest (en de zgn. second blessing). Hoofdstuk 4 geeft een aantal visies op de charismata, waarbij het hoofdaccent ligt op de dienst der genezing, die binnen de CB de meeste aandacht heeft. In de GKN blijkt voor deze dienst der genezing steeds meer openheid te zijn, waarbij vooral de nadruk gelegd wordt op innerlijke genezing en men ver uit de buurt van gebedsgenezers als Hermann Zais en Lee Osborn wil blijven. Uitvoerig komt de visie van K. J. Kraan naar voren, evenals de dienst der bevrijding (exorcisme), de gave der profetie en de glossolalie.

Het tweede gedeelte geeft de uitkomst van een enquête onder gereformeerde deelnemers aan de CB. In de GKN blijken veel weerstanden tegen de CB te bestaan op affectief niveau, zoals teleurstelling, afweer, frustraties en gevoelens van schuld. Enerzijds worden gereformeerden aangesproken door de spiritualiteit, de gemeenschap, en de spontaniteit en het enthousiasme in de CB, elementen die men in de eigen kerk mist. Anderzijds mist men elementen van bijbelstudie en macro-ethiek en heeft men weerstanden tegen de dikwijls dominante rol van (Amerikaanse) gast-voorgangers en pastores.

In het laatste hoofdstuk geeft de schrijver een aan­ tal aanbevelingen. Hij zegt: De CB kan op een aantal terreinen een positieve bijdrage leveren aan de GKN, terwijl omgekeerd accenten binnen de GKN meer aandacht verdienen binnen de CB. Zo kunnen er nieuwe vormen ontstaan, die aansluiting vinden bij de moderne mens. Hij pleit daarbij voor meer aandacht voor de charismata, de leefwereld van tieners en jongeren, de dienst der genezing (persoonlijke voorbede, handoplegging en zalving in speciale niet-zondagse samenkomsten), het gebed (de voorbede door bijvoorbeeld speciale teams), de dienst der bevrijding (mits men verre blijft van praktijken als het openbaar uitdrijven van demonen) en een aantal liturgische vernieuwingen (de lofprijzing, symbolen als het aansteken van de kaars, handoplegging enz.).

Uit deze studie blijkt een grote betrokkenheid van de schrijver met de CB. De vraag of de CB van betekenis kan zijn voor de GKN, beantwoordt hij dan ook in grote lijnen bevestigend. De studie laat duidelijk de grote veranderingen zien, die in de GKN sinds de zestiger jaren plaatsvonden, alsmede de opkomst en invloed van de CB. Of de CB het antwoord is op het gemis aan spirimaliteit, zoals vele' gereformeerden dat ervaren, is de vraag. Vooralsnog houd ik het op de spiritualiteit van de orthodox-gereformeerde leer en geloofspraktijk. Dat neemt niet weg dat het een belangwekkende studie is geworden, waarvan veel valt te leren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen