Bezinning op herstel Hervormde Kerk

Geachte praeses en vergadering.

Een ieder mens zou een biechtvader moeten hebben. Ik ben blij dat ik er een heb. Niet omdat de beste stuurlui aan wal staan of naar de wal gaan, maar omdat het beste overzicht wel eens vanaf de zijlijn komt. Tot dat inzicht moet een mens steeds weer komen, wil hij doorzicht en uitzicht houden in waar hij mee bezig is; om het stuur niet uit handen te geven en één en ander in de hand te houden.

Na alles te hebben opgebiecht over SoW - over achterban, over draagvlak en grondvlak, over ambt en roeping - luidde de simpele vraag: wat is je boodschap? Langer dan mij lief was moest ik een kort en krachtig antwoord schuldig blijven. Je kunt werkelijk doorzicht en uitzicht ver­liezen. Wie daarvoor wegloopt of dan maar gewoon doorloopt, zal zijn doel niet bereiken; hij wist immers niet meer wat het was.

Job kreeg al eens te horen: sta stil en let op Gods wonderen (37 : 14). We staan vandaag niet zomaar wat stil. Om maar stil te staan en stil te houden. Ook niet om stil te blijven. Die stilstand zou achteruitgang betekenen, terwijl we allen onderweg op Weg zijn. De oproep tot bezinning (uitspraak 2) is een oproep stil te staan, terwijl we vooruit gaan. Hoe kan dat als je om je gewetens wil of zelfs om Godswil niet vooruit kan? Dat kan als je boodschap kort maar krachtig luidt: wij blijven! Hoe kun je stilstaan en vooruitgaan? Als woord en daad zich verenigen en daarvan de boodschap luidt: wij doen méé'. Vanuit Schrift en belijdenis, naar ambtelijke en kerkordelijke roeping (zie uitspraak 1 in de motie).

Het gaat daarbij om kerkherstel. Het is duidelijk, dat in deze de Hervormde Kerk een 'tot op het bot verdeelde kerk is'. Er klinken allerwege noodsignalen. Je kunt dit beschouwen als een hervormde zorg, maar indien SoW een geestelijk proces is, is het op z'n minst een gedeelde zorg. Die gedeelde zorg kunnen wij uiten door gezamenlijk tot bezinning te besluiten. Het kerkordetraject alleen om de waardevolle bezinning daarbinnen blijken niet te voldoen om de verdeeldheid te boven te komen en tot herstel te leiden; noch in eigen kring en kerk, noch met elkaar. Het kerkordetraject gaat en móét door, met de aan haar toevertrouwde opdracht en met de aan haar doorgegeven stem van classes (consideraties) en synodes. Er is en er wordt wel degelijk geluisterd. Dat de weging en de interpretatie zo divers is, is een zaak van de synode, om in de toekomst zorgvuldig en ernstig mee om te gaan. Wij zitten nog altijd in een proces. Het gaat niet aan om dat als afgesloten te beschouwen, alsof de route gelopen is, en de buit dus binnen. Er is geen kerk in wording - hoe zouden mensen dat kunnen - er is een proces-van-vereniging gaande!

Anderzijds gaat het niet aan te doen alsof er niets besloten is. Wat gedaan en gebeurd is, is gedaan en gebeurd. De klok terugdraaien is een ontkenning van het hervormd zijn, het gezamenlijk kerk zijn, en een miskenning van veler geloofs-en gemeenteleven. Het gaat erom de klokken gelijk te zetten. Dan spreek ik over de klokken van het belijden, van de historische continuïteit en de spiritualiteit (overweging c).

Willen we wérkelijk SoW en willen we, dat met z'n allen, dan ontkomen we niet aan dit fundamentele gesprek in eigen kring en in gezamenlijk verband. Wie niet SoW wil, of dat niet met z'n allen wil moet dat openlijk en gegrond zeggen, waarbij helder moet klinken met wie wél en met wie niet en waarom. Dat zijn we aan onze stand als kerk(en) verplicht. Wat mij betreft bedenke een ieder daarbij wel hoe hoog het offer is, dat hij of zij brengen wil vanuit zijn eigen kerk en achtergrond. We dragen immers allereerst verantwoordelijkheid, ambtelijk voor de kerk, waarin wij geroepen zijn en waarin wij dienen. Terugkomend op de boodschap 'wij blijven' zeg ik daarom allereerst: wij blijven verantwoordelijk voor elkaar. En wij zijn en blijven hervormd. Wij zijn hervormd intussen met alle hervormden. Ik zeg dat ook naar mezelf, als bonder. Ik zeg het naar een ieder. Wij kunnen elkaar niet missen en bestaan bij elkaars gratie. Ik beleef de noodsignalen vanuit de Gereformeerde Bond en de Confessionele Vereniging als zodanig. Immers zonder de Hervormde Kerk in haar voortbestaan, waarvoor men vreest, mèt mij, is hun bestaan ongegrond en afgesneden van haar wortel (de vaderlandse kerk) en daarmee gedoemd ' af te sterven. Deze noodsignalen moeten worden gehoord en gewogen en tot bezinning stemmen (overweging hierna a en b). Als we ze louter negeren of ontkennen of bestrijden leidt SoW tot een bestuurlijk faillissement en is haar doelstelling bij voorbaat mislukt.

Het is in mijn ogen niet de tijd voor nóódscenario's, variërend enerzijds van innerlijke doleantie tot openlijke afscheidingsgeluiden in eigen achterban, en anderzijds van openlijke depreciatie tot afstoting van die lastige bonders, 'vreselijke ooms' (ds. Y. C. de Groot in 'Trouw') en dwarsliggers. Verantwoordelijkheid voor heel de kerk en heel het volk impliceert elkaar te blijven dragen 'for better for worse' (zolang het duurt, v.d.G.). Onze kerk is daarbij SoW. Dat mag noch moet ontkend of genegeerd worden. Zo zijn wij ook verantwoordelijk voor de andere kerken. Daarom dient de bezinning ook gezamenlijk plaats te vinden (overweging d). Kerkherstel van kerk en kerken blijft het doel. Daarom luidt het besluit ook open en beed. In gezamenlijk verband, maar wèl concreet met voorstellen. Juist de gezamenlijkheid kan doel en spoor bewaken - onder andere de vraag naar de relatie van deze bezinning tot het voortgaande kerkordetraject - terwijl de eigenheid blijvend aandacht houdt in de bestaande kerken met het oog op haar eigen eenheid.

Als wij zeggen 'wij blijven en wij doen mee' als hervormden, dan mag en moet het oog ook zijn op onze gemeenten. Met name daar zal de bezinning moeten landen, opdat we de ambtelijke vergaderingen niet langer en verder van het grondvlak verwijderen. Ook hier zijn de signalen bitter, ernstig en raak. Zowel bij vóór-als tegenstanders. Laten we vooral bij elkaar te biecht blijven gaan, in de hoop, dat onze synode als een geestelijk vader zijn kinderen kent, vertroost en vermaant. Dat de boodschap van het Evangelie blijft en dat zo deze bezinning waarlijk vruchtbaar zij. Ik doe mee aan deze bezinning, zolang de Hervormde Kerk bestaat.

Motie

De triosynode van de NHK, de GKN en de ELKN in vergadering bijeen van 25-27 januari 1996

Overwegende

a. Dat de hervormde synode op grond van de consideraties onder andere heeft geconcludeerd, dat er bij de classicale vergaderingen in de NHK op dit moment onvoldoende draagvlak bestaat voor het ongewijzigd verdergaan naar de met de kerkorde VPKN beoogde vereniging van de drie kerken;

b. Dat intussen grote onrust is ontstaan in meerdere classicale vergaderingen over de wijze waarop en het gewicht waarmee hun stem in de besluitvorming van de synode doorklinkt;

c. Dat het zowel voor het eigen als voor het gezamenlijk kerk-zijn van groot belang is zich blijvend en nader te bezinnen op de vragen van dit kerk-zijn vandaag met het oog op morgen, waarbij in het bijzonder aandacht dient te worden gegeven aan het (hernieuwd) belijden, de historische continuïteit en de spiritualiteit.

d. Dat deze bezinning kerkbreed in eigen en gezamenlijk verband plaats dient te hebben;

Spreekt uit

1. Dat de weg van kerkherstel, in de zin van het te boven komen van verdeeldheid van de kerk en van de kerken in hun breuk en/of onderscheidenheid, vanuit Schrift en belijden principieel geboden blijft, en dat wij tot het gaan van die weg ambtelijk en kerkelijk geroepen blijven;

2. Dat daartoe - ook naast de bezinning in het kerkordetraject - blijvende bezinning noodzakelijk is met het oog op de gezamenlijke voortgang van het SoW-proces;

Besluit

1. De gezamenlijke moderamina en de RD-SoW op te dragen voorstellen te doen of te doen ontwikkelen met het oog op deze bezinning.

ds. W. P. van der Aa

ds. B. J. van Vreeswijk

ds. E. Westrik

ds. J. Huttenga

oud. M. Burggraaf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen