Jong en oud in één gemeente

In de komende maanden hopen we u in deze rubriek het één en ander door te geven van wat jongeren te zeggen hebben over de omgang tussen ouderen en jongeren in één gemeente. De artikelen die zullen verschijnen, sluiten nauw aan bij de serie 'Ontmoetingen met jongeren', die in de vorige jaargang van 'de Waarheids vriend' is gepubliceerd. Uitgangspunt is een aantal interviews dat werd afgenomen bij jongelui die bereid waren iets te vertellen over hun ervaringen met ouderen in de christelijke gemeente. In dit inleidend artikel wordt aangegeven in welk kader deze
gesprekken met jongeren zijn gevoerd.

Het idee om jongeren zelf aan het woord te laten komen via interviews is niet nieuw, maar de gevoerde gesprekken waarop we in deze serie artikelen teruggrijpen, hebben wel een bijzondere aanleiding gehad. Zoals bekend wordt er binnen de HGJB naast de regulier voortgaande werkzaamheden ook projectmatig gewerkt. Eén van de projecten die momenteel door de HGJB worden uitgevoerd, heeft betrekking op 'participatie van jongeren '. Dit project is ingediend bij het ministerie van VWS en voor 1995 is subsidie toegekend, terwijl voor 1996 de beslissing van VWS nog niet bekend is. Graag wil ik u eerst iets vertellen over wat dit project inhoudt en beoogt.

Open communicatie

De overheid hecht grote waarde aan maatschappelijke participatie van jongeren. Onderzoek heeft uitgewezen dat mensen die in hun jeugd hebben leren deelnemen aan verbanden en groepen later in de maatschappij gemakkelijker hun plek vinden en eerder bereid zijn om zich in te zetten ten behoeve van de samenleving. Nu is het niet zo moeilijk om jongeren in te schakelen binnen groepen van leeftijdsgenoten. Lastiger is het om ervoor te zorgen dat jongeren echt en voluit deelnemen in 'gemengde groepen' van jongeren en ouderen. De communicatie tussen jongeren en ouderen blijkt nogal eens geblokkeerd te zijn. Dat is nadelig voor een belangrijk proces, namelijk dat van het 'intergeneratief leren', dat wil zeggen het leren tussen de generaties. Als het goed is, leren jongeren van ouderen, maar ook omgekeerd leren ouderen weer van jongeren. Maar daarvoor is wel nodig dat jongeren en ouderen zich bij elkaar thuis voelen en voor elkaar open stellen.

Openheid bevorderen

Het project 'participatie van jongeren' wil nu de open verhouding tussen ouderen en jongeren binnen de christelijke gemeente bevorderen. Het gaat erom dat jongeren en ouderen elkaar in hun eigenheid leren waarderen. Verschillen in achtergronden en denkwijzen mogen niet leiden tot vooroordelen en vooringenomen standpunten. ' In de praktijk komt dit toch maar al te vaak voor. Sommige jongeren plakken ouderen etiketten op: 'die oude mensen kunnen niet meer met hun tijd mee, die begrijpen toch niet goed waar wij als jongeren mee bezig zijn en welke vragen voor ons belangrijk zijn'. En omgekeerd zijn er ouderen die klagen over 'die jeugd van tegenwoordig, die alles maar veranderen wil en die zo oppervlakkig denkt en leeft'. Dergelijke vooroordelen verdwijnen wanneer er een klimaat van wederzijds vertrouwen groeit, waarin jongeren en ouderen elkaar meer en meer leren kennen, aanvaarden en waarderen.

De HGJB zou graag jongeren en ouderen vanuit de plaatselijke gemeenten in willen schakelen om samen dit proces door te maken. Op die manier wordt de kwaliteit van samenleven tussen jongeren en ouderen bevorderd, er wordt een bijdrage geleverd aan 'sociale cohesie', een hechte samenleving, en dat is goed voor de betrokkenen zelf, voor de gemeente én voor de hele maatschappij. Om deze doelstelling te bereiken is ook de inzet nodig van hen die leiding geven aan vormen van jeugdwerk en breder nog van allen die in de gemeente contacten hebben met jongeren, alsmede van hen die binnen de plaatselijke gemeente 'beleidsbepalers' zijn, kerkeraden en jeugdraden bijvoorbeeld.

Hoe pakken we dit aan?

We zijn er ons terdege van bewust dat het nog niet zo eenvoudig is om zo'n proces van de grond te doen komen. Ook hierin zijn we in eerste en laatste instantie afhankelijk van de Heilige Geest, die 'het hart van de vaderen tot de kinderen, en het hart van de kinderen tot hun vaderen terugbrengen kan (vergelijk Maleachi 4 : 6). Vanuit die belijdenis zijn we geroepen concrete wegen naar het doel te bedenken en te bewandelen. In dit project onderscheiden we tussen een landelijke voorbereiding en afronding enerzijds en anderzijds plaatselijke activiteiten.

Er is inmiddels een landelijke werkgroep ingesteld. Enkele jongeren hebben hierin plaatsgenomen naast een jeugdouderling en enkele stafleden van de HGJB. Deze werkgroep zelf is al een voorbeeld van samen werken en bezinnen als jongeren en ouderen. De leden van deze werkgroep zijn begonnen met het afnemen van interviews om zo de ervaringen van de geïnterviewde jongeren in te dragen in de werkgroep. Vanuit deze interviews geven we u zoals gezegd in komende artikelen het één en ander door. Ook willen we op basis van deze interviews en de bezinning in de werkgroep een stuk opstellen waarmee we naar de plaatselijke gemeenten gaan. We noemen dat stuk 'het basisdocument'.

Voorliclitingsavonden

Wij komen naar uj toe. Niet alleen via 'de Waarheidsvriend', maar ook via voorlichtingsavonden in plaatselijke gemeenten. Het is al jaren zo dat gemeenten uit het gehele land spontaan een beroep doen op de HGJB om een voorlichtingsavond, zoals een gemeente-avond of een avond verzorgd door de leidinggevenden van het jeugdwerk of de jeugdraad, te helpen verzorgen (zo'n 25 gemeenten per seizoen). Wij willen nu deze contacten benutten om extra aandacht te vragen voor het 'intergeneratief leren', dus voor die leerzame ontmoetingen tussen jongeren en ouderen. We stellen ons daarbij gemeenteavonden voor waarop heel bewust naast de ouderen ook de jongeren uitgenodigd worden. Op die avonden moet er na een korte inleiding alle ruimte zijn voor echte ontmoeting en gesprek tussen jongeren en ouderen.

In een tiental plaatsen willen we proberen ter voorbereiding van een voorlichtingsavond en als vervolg daarop een werkgroep samen te stellen. In deze plaatselijke werkgroepen nemen zitting jongeren, ouderen, leidinggevenden van jongerengroepen en beleidsbepalers van de betreffende gemeenten, alsook stafleden van de HGJB als adviseurs. Men gaat aan de gang met het 'basisdocument'. Vooral zal worden bekeken of en hoe de lijnen die daarin getrokken zijn binnen de plaatselijke situatie kunnen worden gerealiseerd. Het gaat dus om bezinning én actie in het kader van een proces.tot bevordering van de open communicatie tussen ouderen en jongeren in plaatselijke gemeenten. Er zal niet één model zijn dat in elke gemeente toepasbaar is. Wat in de ene gemeente heel goed werkt, slaat in de andere beslist niet aan. Daarom is het juist van zo groot belang dat algemene wenken en aanbevelingen op creatieve wijze naar de eigen situatie toe vertaald worden.

Terugblik en terugkoppeling

Na verloop van tijd zal er evaluatie van de activiteiten plaatsvinden. Hebben de activiteiten echt bijgedragen aan een goede communicatie tussen jongeren en ouderen? Is er een soms bestaand wantrouwen of veel voorkomend onbegrip tussen ouderen en jongeren weggenomen? Wat hebben gemeenteleden van verschillende leeftijdscategorieën van elkaar geleerd? Hebben jongeren hierdoor meer mogelijkheden gekregen om echt in de gemeente te participeren en voelen ze zich nu meer bij de gemeente betrokken? Hebben ze ook het gevoel dat ze serieus genomen worden? Zijn er belemmeringen in de onderlinge communicatie gebleven? Wat hebben we van dit proces geleerd voor het beleid van de gemeente?

Eén en ander wordt vanuit de verschillende gemeenten gerapporteerd aan de kerkeraden, maar ook aan de HGJB. De landelijke werkgroep bespreekt vervolgens deze rapportages en zal aan de hand daarvan het 'basisdocument' corrigeren en aanvullen. De hoofdlijnen van het bijgestelde 'basisdocument' kunnen vervolgens gebruikt worden als uitgangspunten voor het instructiewerk van beleidsvoorbereiders (zoals kerkeraadsleden, met name jeugdambtsdragers, in samenwerking met de jeugdraad) in de plaatselijke gemeenten. De HGJB wil daar graag bij betrokken zijn en doet daartoe een aanbod in verschillende regio's.

Waar het ten diepste om gaat

Dit hele project is ongetwijfeld maatschappelijk van belang en dat is ook de reden waarom de overheid het met subsidie heeft gehonoreerd. Het is zeker ook van betekenis voor de opbouw van de gemeente. Het is bovenal heilzaam voor jongeren en ouderen zelf wanneer ze met elkaar het spoor van het Woord in deze tijd willen zoeken en volgen. Wat hebben we daai'bij elkaar hard nodig en wat kunnen we als generaties onderweg veel aan elkaar hebben. De profeet Maleachi heeft in de laatste tekst van het Oude Testament zelfs aangegeven dat de toekomst er mee staat of valt of de harten van jongeren en ouderen al dan niet verenigd worden in de vreze des HEEREN en in de navolging van Christus.

In het boekje 'Jongeren in de gemeente' (Reformatiereeks, Kampen 1985, red. ds. C. G. Geluk) schreef ds. J. de Vreugd over 'Jong en oud in één gemeente'.

Hij merkt dan ondermeer het volgende op: 'Denkend over het samen zijn van jongeren en ouderen in de gemeente meen ik, dat het belangrijk is jongeren en ouderen elkaar ook te laten ontmoeten en zo aan een stukje gemeenschapsvorming te doen. Het is niet alleen noodzakelijk kaders te scheppen waarin jongeren elkaar ontmoeten, maar er moeten eveneens kaders zijn, waarin jongeren en ouderen met elkaar in contact worden gebracht. Te denken valt aan ontmoetingsmogelijkheden rondom de boodschap van God, waar jongeren en ouderen samen willen luisteren naar het Woord van God en samen willen bidden.

...Om elkaar te kunnen helpen is het nodig elkaar te kennen, van eikaars vragen en worstelingen te weten en wederzijds begrip en vertrouwen op te bouwen. Het is goed, dat jongeren geconfronteerd worden met ervaring en inzicht van de ouderen, hopelijk gedragen door bijbelse wijsheid en gevoed door het wezenlijke van de christelijke traditie. Het is goed, dat ouderen geconfronteerd worden, meer dan meestal het geval is, met de leefwereld van de jongeren, ... Waar jongeren en ouderen elkaar in deze zin ontmoeten in de gemeenschap van de gemeente kan de bedding ontstaan, waarlangs 'het geloof dat eenmaal de vaderen is overgeleverd' doorgegeven mag worden, inspelend op de actuele situatie' (blz. 18, 19). Met deze woorden van één van de oud-voorzitters van de HGJB is exact aangegeven wat bij het project 'participatie van jongeren' voor ogen staat en ook waar het om te doen is bij de gesprekken met jongeren, waarvan u in komende nummers van dit blad de weergave zult vinden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen