Torenspitsen-Gemeenteflitsen

HEKENDORP

Hekendorp, in het verleden de heerlijkheid Goeverwelle-Hekendorp, was een zelfstandige gemeente. Hekendorp was, volgens de gemeente-atlas van J. Kuyper 1869, 847 bunder groot, meest laagveen en een weinig klei. De ingezetenen waren 361 Herv., 11 Evang. Luth., 9 Chr. Geref. en 204 R. Kath. De bewoners leefden van veeteelt, zuivelbereiding en landbouw. Het middelpunt van de gemeente is de Goejanverwellesluis, bekend uit de vaderlandse geschiedenis door de aanhouding van Prinses Wilhelmina van Pruisen, echtgenote van Stadhouder Willem V in het jaar 1787.

Hekendorp heeft altijd behoord tot de hervormde gemeente Oudewater. Een kerkgebouw was er niet. In 1647 is al wel gesproken over 'ingeval een kerk mogt worden opgericht'. Het was voor veel mensen te ver om in Oudewater naar de kerk te gaan, ongeveer 5 kwartier lopen. Volgens tijdgenoten was het gevolg dat de Hekendorpers zich kenmerkten door grote ruwheid en ontbloot waren van godsdienstige kennis. In het begin van de vorige eeuw probeerde de vrouwe van de heerlijkheid Strick van Linschoten hierin enige verbetering te brengen. Gedurende de zomermaanden verbleef deze vrouwe op een van haar hofsteden. Als zij zondagsmorgens in Oudewater naar de kerk ging, nam zij zoveel mogelijk Hekendorpers mee, in haar rijtuig of scheepsgelegenheid. Daarnaast gaf zij de catechiseermeester van Oudewater een jaarwedde van honderd gulden voor een avonddienst in haar boerderij 'Wiercksoord'. Dit heeft zij 27 jaar volgehouden. Omstreeks 1836 nam ds. Steenhoff van Oudewater, in wiens wijk Hekendorp viel, de geestelijke verzorging op zich. Diensten werden gehouden in een opkamer van een boerenwoning. Steeds meer kwam het verlangen bij de Hekendorpers een kerk of kapelletje te mogen bezitten. In 1844 gaf Koning Willem II bij Koninklijk besluit no. 57 toestemming om het stuk grond, waarover zij in onderhandeling waren, aan te kopen en daarop een kerkje te stichten, een en ander uit eigen middelen, buiten enig bezwaar van 's lands kas. Na deze autorisatie werd, op 4 november 1844, tijdens een bijeenkomst waaronder de burgemeester van Hekendorp/Linschoten, een commissie opgericht ter aanbouw van het kerkje en beheer van hetzelve na deszelfs volbouwing alsmede ter besturing van de gelden tot deszelfs instandhouding benodigd en te verkrijgen. De kosten om de kerk te bouwen werden geraamd op ƒ 3.400, —. Van de geringsten tot de meer gegoeden brachten ƒ 200, — bij elkaar. Van zes andere gemeenten en instellingen werd ƒ 2.600, — ontvangen. Dit bedrag leek de commissie voldoende om over te gaan 'voor het doen verrijzen van een stevig kerkgebouw op een hoge en vaste grond'. In maart 1846 kon de kerk worden overgedragen. Het is een zaalkerkje geworden met een veelhoekige sluiting en houten klokketoren, heeft spitsboogvormige vensters met vorktand tracering. Aan de voorgevel zien we twee gebosseerde hoekpilasters. In de kerk vallen direct de lange staafankers op, met daarboven een spitsvormig tongewelf De vloer is van gemetselde ijsselsteen. Ook is er een stovenkast om de stoven met inhoud, die na de dienst nog nagloeiden, te doven. In de kerk zijn 120 zitplaatsen. Ds. Steenhoff heeft de kerk in gebruik genomen met een prediking over Gen. 22 vers 14b, De Heere zal het voorzien. De kanselbijbel, gedrukt in 1686 te Dordrecht bij Hendrik en Jacob Keur, werd bij deze gelegenheid geschonkend door burgemeester Van Dam, die de Bijbel ontvangen had uit de nalatenschap van Comelis Gilles van den IJssel, die 18 oktober 1838 overleed. In 1887 werd een kerkorgel in gebruik genomen; daarvoor waren predikant of voorlezer ook voorzanger. Bij de ingebruikname sprak ds. Reijers, em. pred., over Kolossenzen 3 vers 16b, Leert en vermaant elkander met psalmen, lofzangen en geestelijke liederen, zingende de Heere met aangenaamheid in uw hart. Het orgel heeft dienst gedaan tot 1933 en is daarna uit de orgelkas verwijderd. Het pijpenfront en de orgelkas zijn bewaard gebleven. Na de sloop van het orgel hebben een harmonium, één klavier, later twee klavieren met pedaal en momenteel een elektronisch orgel de gemeentezang begeleid. Inmiddels is aan I. Boogaard, orgelmaker te Rijssen, de bouw van een nieuw orgel opgedragen, dat D.V. in de tweede helft van 1996 geplaatst zal worden. In 1948 zijn twee gebrandschilderde ramen aangebracht, een met een afbeelding dat de Vader uitziet naar de 'verloren zoon', zoals beschreven in Lukas 15. De ander met een opengeslagen bijbel met als opschrift Matth. 11 vers 28, komt herwaarts tot Mij, allen die vermoeid en belast zijt, en Ik zal u rust geven. De door de jaren heen slechter wordende toestand van de kerk deden de stevige grondslag geen goed: boktor in het hout, scheuren in de muren en verzakking van het gebouw. Een grondige restauratie was geboden en kon met Gods hulp in 1991 worden gerealiseerd. In de eerste dienst na de ingebruikname ging voor ds. Langerak. De tekst hierbij was uit Matth. 7 vers 24: Een ieder dan die Mijn woorden hoort en dezelve doet, die zal Ik vergelijken bij een voorzichtig man, die zijn huis op een steenrots gebouwd heeft.

Nog een paar gemeente flitsen: Het bestuur dat bij de stichting werd gevormd, heeft tot 1994 zelfstandig gewerkt. Enkele bestuursleden deden in het verleden bij de eredienst het consistoriegebed en gingen de predikant voor naar de kansel, hoewel zij niet in het ambt stonden. In de periode 1968-1972, dat ds. Biesbroek in Oudewater predikant was, is dat veranderd: er werden drie bestuursleden in het ambt verkozen, twee tot ouderling en één tot diaken. Zo werden in het vervolg de diensten kerkordelijk vervuld. Kerkvoogdelijk bleef alles echter nog onder verantwoordelijkheid van het bestuur. Als vanouds nog verkozen door de hervormde leden van de oud-burgerlijke gemeente Hekendorp, hoewel deze niet meer bestond vanwege twee grenscorrecties die hadden plaatsgehad, namelijk eerst gemeente Driebruggen en gemeente Oudewater. In 1994 is besloten tot volledige integratie, die in de naamgeving tot uitdrukking is gebracht: hervormde gemeente Oudewater-Hekendorp. Het bestuur blijft, in verantwoordelijkheid aan de kerkeraad/kerkvoogdij, het beheer voeren. Op de gevelsteen boven de ingang van de kerk staat 'God is liefde'. Dat deze liefde in Christus gefundeerd de gemeente steeds zal verbinden, plaatselijk, landelijk en wereldwijd, pastoraal en diakonaal.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen