Week van overdenking

Met kerst gonst het in de wereld van 'vrede'. Kanonnen moeten zwijgen. Even moet het er overal vredig toegaan. Intussen weet ieder, dat er in de wereld niets verandert. In Jeruzalem lopen even later mensen als levende bommen over de straat, dood en verderf zaaiend onder onschuldige burgers.

In Schotland maait een gestoord mens in enkele ogenblikken een klas met schoolkinderen neer. In ons land schiet een vader zijn drie kinderen dood.

Mensen oefenen macht over anderen. Er gaat geen dag voorbij of de kranten melden gevallen van seksueel (machts)misbruik. Intussen komen we er wel achter, dat dit niet alleen in 'de wereld' plaatsvindt maar ook in kerkelijke kringen. Geen enkele kring is daarbij kennelijk uitgezonderd. De zonde woelt en werkt overal. Enkele jaren geleden wilde men het doen voorkomen, dat incest vooral veel voorkwam in 'zware' kringen. Die zijn er zeker niet van uitgezonderd. De afgelopen weken bleek echter hoe seksueel misbruik voorkomt van gereformeerd tot evangelisch. Christenen van welk slag ook zijn niet beter, al kunnen ze beter weten.

Kortom, geweld en macht worden niet met vrome leuzen de wereld uit geholpen. In welk een wereld leven we? , is telkens weer de verbijsterde vraag bij het kennisnemen van het dagelijks nieuws.

Stilte

Me dunkt, dat christenen een betere tijd voor bezinning hebben dan die van de vooral wereldse kerstweken. De stille week dient zich aan. Dat is geen week van zoete romantiek. De wereld kan er niets mee.

In onze tijd wordt het leven van velen gekenmerkt door de gang van vakantie tot vakantie. Het arbeidsritme wordt steeds meer door kortere of langere vakantieperioden onderbroken. De mens moet steeds vaker tot rust komen. Maar rust betekent dan vaak nog onrust, recreatie-onrust. De vraag is of dan ook de echte stilte wordt gevonden.

Rondom menselijk lijden ontstaat vaak wel echte, diepe stilte. Dat geldt dan zeker ook in het geestelijke, in het betrachten van het lijden van Christus. Als zodanig vraagt de overdenking van het lijden van Christus om stilte. De stilte van de meditatie rondom het lijden en sterven van Christus, met daarbovenuit Zijn glorieuze opstanding, is een stilte, die de wereld niet kent. Als zodanig hebben we als christenen in de stille week, de laatste lijdens­ week, een unieke periode om tot rust te komen. Rust in de overdenking van de zin van het leven, in het licht van het toekomende leven, waarvan het lijden en sterven van Christus de garantie is.

'Leer mij, o Heer Uw lijden recht betrachten, in deze zee verzinken onze gedachten'. In het diepe lijden van Christus kan geen mens inkomen. Slechts op afstand mogen we het ons enigszins inleven. Die inleving vraagt om stilte. Die inleving verdiept intussen ook de stilte.

Juist in de stille week, met name in de dagen rondom de Goede Vrijdag, mogen de gedachten stil vallen bij het borgtochtelijk lijden en sterven van onze Zaligmaker. De stille week, uitlopend op Goede Vrijdag en Pasen, is zo als het goed is een week als geen andere. Een sabbatsweek!

Belijdenis

De agenda moet maar niet te vol worden gezet in de stille week. Met name de Goede Vrijdag mag ook een dag zijn vrij van arbeid. In toenemende mate is er gelukkig bezinning op het karakter van de stille week. Vakanties worden zorgvuldig gepland. De stille week mag dan als zodanig zéker ook zorgvuldig worden ingevuld.

We hebben de stilte van tijd tot tijd broodnodig. Dat geldt voor ieder persoonlijk. Zeker, ook tijdens de arbeid kunnen er momenten van stille overdenking zijn, van geestelijk stil zijn. Er wordt meer gebeden met de pet op dan met de pet af, placht men vroeger te zeggen. Maar meditatie vraagt ook afzondering.

We denken aan diegenen, die in deze weken belijdenis des geloofs afleggen. Dat geschiedt niet voor niets in de lijdensweken, veelal op palmzondag. Belijdenis doen heeft alles te maken met het lijden van de Zaligmaker. Wie belijdenis doet, treedt in Zijn sporen, in Zijn voetstappen. Velen hebben in de loop der eeuwen ervaren, dat be-lijden ook lijden aan zich heeft. Dat heeft in bepaalde perioden van de geschiedenis zelfs heel concreet het martelaarschap betekend. Maar ook waar dat niet in de directe zin van het woord het geval is, is (geestelijk) lijden niet afwezig. Lijden is met het (geestelijk) leven gegeven.

Maar wie belijdenis doet, belijdt vooral het borgtochtelijk lijden van Christus: Hij voor mij, daar ik anders de eeuwige dood had moeten sterven!

Dat wonder vraagt om diepe overdenking. Zou het juist ook voor diegenen, die belijdenis des geloofs afleggen, niet broodnodig zijn om de stilte te zoeken? 'Mijn ziel is immers stil tot God'. Daarvoor moet de jacht van het leven wijken. Ook al gaat de arbeid door, de overdenking mag toch ook afzondering van tijd vragen?

Jonge mensen, of ook ouderen, die belijdenis gaan doen of deden, zetten in de dagen rondom de belijdenis soms hun gevoelens en gedachten op papier, soms zelfs in de vorm van een gedicht. Om daarmee te verwoorden hoe ze het Evangelie van Kruis en Opstanding in die dagen beleven. Hoe goed kan het ook zijn het oor, liever het oog te lenen aan wat anderen op papier hebben gezet aangaande het afleggen van belijdenis des geloofs in het licht van het lijden en de opstanding van Christus.

Stilte in de kerk

In de stille week mag het ook stil zijn in de kerk. Niet in de zin van een opgeklopte 'vrede', maar om gemeenschappelijk te beleven en te betuigen, dat het lijden uitloopt op de triomf van Pasen.

De kerk bestaat uitsluitend vanwege het lijden, sterven en de opstanding van Christus. Bepaalt deze Hoge Boodschap echter wel altijd het gelaat van de kerk, naar binnen en naar buiten?

Het stormt dezer dagen allerwegen in de kerk. In de Hervormde Kerk beheerst Samen op Weg de gesprekken. Met het spreken over het borgtochtelijk lijden van Christus vullen we aanmerkelijk minder uren, in woord en geschrift, dan met SoW. Zouden we ten diepste nog wel in staat om samen te spreken over dit hart van het christelijk geloof?

We zijn in de kerk druk met organiseren, regelen, de trom roeren, mensen achter 'ons' of onze ideeën krijgen. En als we nu eens in de stille week alle kerkelijke rumoer ook helemaal stil laten vallen, waar hebben we het dan nog over? Waar kunnen we het als mensen van de kerk dan nog over hebben?

We hebben de stille week in het kerkelijke rumoer niet minder broodnodig dan in het persoonlijk leven. Er zijn wel jaren geweest, waarin het ook nog in de stille week gonsde van strijd en polemiek. Verdraagt de stilte van de Goede Vrijdag zich met zulk kerkelijk rumoer?

Wat we nodig hebben is gevulde stilte rondom kruis en graf. Dat is geen stilte van het graf, geen doodse stilte. Het is de diepe stilte rondom Christus' kruislijden en de stilte in verwondering op de Paasmorgen vanwege het open graf.

De kerk mag hier wel voor-beeldig zijn naar diegenen, die vandaag aantreden in de sporen van het voorgeslacht. Wat zien de jonge leden aan het getuigenis van de kerk? Zien ze alleen kerkelijk geharrewar? Of wordt nog duidelijk, dat de Gekruisigde en Opgestane het leven van de kerk en dus van haar leden bepaalt?

Boodschap

Het Grote Getuigenis van de kerk kan ook naar de wereld toe schuil gaan achter polemieken, strijdgewoel, verdeeldheid en versnippering. We mogen ons afvragen of de strijd om vereniging van kerken als zodanig als een positief getuigenis naar buiten over komt. Wie steekt overigens de hand hier in eigen boezem en haalt deze er rein uit?

We hebben als kerk een stille week broodnodig, om weer bij het hart van de boodschap terecht te komen. Om ook daarna Kruis en Opstanding bepalend te doen zijn bij alles wat in de kerk omgaat.

Is er in het dak van de kerk een venster open naar de Gekruisigde en Opgestane, vroeg recent een synodelid? De stille week kan het leren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen