Boekbespreking

Dit boek, uit het Duits vertaald, is een pastoraalpsychologisch werk vanuit een katholieke achtergrond geschreven door iemand met veel kennis en ervaring. De combinatie pastoraal-psychologisch is al fascinerend op zich. Immers, twee invalshoeken, twee werelden welhaast worden bij elkaar gebracht. De spannende vraag is hoe dat zal aflopen. Want is de verhouding tussen die twee er één van gelijkwaardigheid tot zelfs onderlinge inwisselbaarheid? Nu, dat laatste wordt nog maar zelden beweerd; zeker niet door de auteur. Of is de verhouding eerder complementair te noemen? Wie vult dan wie aan? Bovendien zit de kwestie niet alleen vast op twee vakken en hun onderlinge verhouding, maar het heeft ook van doen met de werkers zelf en met wat van hen verwacht wordt, al dan niet terecht. Ik maak van de gelegenheid gebruik te attenderen op het laatst verschenen nummer van Psyche en Geloof, tijdschrift voor de Christelijke vereniging van Psychiaters, Psychologen en Psychotherapeuten (maart 1996), dat gewijd is aan deze thematiek; zij het dat de discussie vooral draait vanuit gereformeerd perspectief om de charismatische zielszorg en het ambt.

De auteur van dit boek bedoelt dat een pastoraalpsychologische benadering en begeleiding meer bieden dan een psychologische-psychotherapeutische benadering/begeleiding alleen (maar het biedt ook meer dan pastoraat alleen; daarover gaat het verder niet). De katholieke achtergrond doet een ander spreken over natuur en genade vermoeden (blz. 120). Dat is overigens een kwestie waar gereformeerde hulpverleners nogal eens moeite mee hebben. Het wordt hen door theologen ook niet eenvoudig gemaakt als hun werk geduid wordt als knutselen aan de oude mens. Overigens is een fraai hoofdstuk van de hand van dr Van de Brink over deze materie (natuur en genade, theologie en psychologie) te vinden in Onrustig is ons hart... Mens-zijn in christelijk perspectief (1994).

De auteur zet in bij de crisis waarin de moderne mens verkeert. Hij is onbekwaam zichzelf met zijn mogelijkheden en onmogelijkheden, in zijn beperktheid te aanvaarden. Zijn hang naar maakbaarheid van de samenleving is z'n godscomplex. Deze levens-en zingevingsproblemen, die achter en in allerlei crises verborgen zitten, vragen om een helend pastoraat (hfdst. 1-2). In hfdst. 3 worden de Bijbels-theologische lijnen getrokken: Jahwe, onze Geneesheer, Christus - medicus. De barmhartige Samaritaan is voor het betoog van dit boek de centrale gelijkenis. Vandaar ook dat de auteur pleit voor een diaconische kerk. Maar in zo'n kerk hebben de gemeenschap, het getuigenis en de liturgie hun onmisbare, want helende betekenis. Daarin overschrijdt het helende pastoraat de beperkingen van het helend optreden in de psychotherapie (blz. 59). In de volgende hoofdstukken werkt de auteur zijn gedachten uit met betrekking tot de persoon en deskundigheid van de pastor (hfdst. 4); het hanteren van levenscrises (hfdst. 5); de plaats van de verkondiging en Bijbelse verhalen in het pastorale contact (hfdst. 6); de betekenis van de sacramenten en rituelen (hfdst. 7); schuld, in een epiloog. Een samenvatting sluit het boek af.

Boeiend is de visie die de auteur heeft op de aanwezigheid van God in de relatie tussen de pastor als luisteraar en de pastorant als verteller. Aan wie vertelt deze nu werkelijk zijn/haar verhaal? (blz. 109). Verrassend vond ik ook in de epiloog de betekenis die de auteur geeft aan onechte-neurotische schuldgevoelens. Ook deze verwijzen evenzeer naar existentiële schuld en behoeven al evenzeer verzoening (blz.) 135-140). Ik heb dit boek met toenemende interesse gelezen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen