Torenspitsen-Gemeenteflitsen

RIJSWIJK (N.-BR.)

De geschiedenis van het gebouw

Hoewel de huidige bouw van de Nederlandse Hervormde Kerk het niet doet vermoeden, kan dit gebouw aan de Maasdijk bogen op een bewogen geschiedenis, die mogelijk z'n oorsprong heeft gevonden in het jaar 698 n. Chr. Het kerkje werd gewijd door Suitbertus, gezel van Willebrordus.

Een eerste zekere vermelding van een kerkgebouw in Rijswijk stamt uit 866. Rond 1100 is er sprake van de bouw van een tufstenen zaalkerkje door het Utrechtse kapittel van Oudmunster, waarschijnlijk op de plaats van een ouder houten kerkje.

De regelmatige hoge waterstanden deden hun verwoestend werk, zodat in het jaar 1265 wederopbouw noodzakelijk is.

In de late middeleeuwen wordt de kerk toegewijd aan Stefanus. Vervolgens moeten in de 16e eeuw opnieuw ingrijpende verbouwingen plaatsvinden aan het schip.

Het jaar 1809 is een rampjaar in dubbele zin. Niet alleen verliest Rijswijk zijn predikant en moet van nu af aan zijn predikant weer delen met Giessen. In datzelfde jaar 1809 volgt een tweede tegenslag, een dijkdoorbraak. De kerk is zwaar beschadigd. Het is zo erg dat het gebouw deels moet worden afgebroken. Het verval is groot. De boeken vermelden in 1847 dat het kerkje klein en zeer oud is. Het koor is geheel ingestort, terwijl de lage toren aan de bovenkant plat is.

De wederopbouw wordt aangepakt en een nieuw zaalkerkje verrijst uit de puinhopen. De gedenksteen vermeldt 3 juli 1854.

De oude toren, die alle stormen en overstromingen heeft overleefd, wordt in 1923 met baksteen ommanteld.

Dertig jaar later is het gebouw te klein geworden. Er worden plannen gemaakt voor een zijbeuk in westelijke richting. Jammer genoeg wordt uiteindelijk een aanbouwtje geplaatst dat het bestaande gebouw geen deugd doet, maar wel de benodigde zitplaatsen verschaft.

De toren is in 1972 hard aan restauratie toe. Kerkvoogd H. van Gammeren lukt het in samenwerking met de archivaris van de Ned. Herv. Kerk aan te tonen dat de toren, als uitkijkpost gevorderd in de tijd van Napoleon, nu het eigendom van de burgerlijke overheid is. Zo komen de vele kosten die de restauratie van de toren vraagt (zoals een nieuwe spits, opnieuw voegen en stucadoren), voor rekening van de Gemeente Woudrichem. In 1980 wordt (wederom niet in overeenstemming met de huidige bouwstijl) een nieuwe consistorie aan de noordzijde aangebouwd. Deze vervangt een volledig versleten houten gebouwtje. Op dit moment biedt de kerk plaats aan ca. 250 personen. Verder is er een kerkelijk centrum 'De Slagboom'. Hier vinden vele kerkelijke activiteiten plaats, zoals: zondagsschool, het jeugd-en jongerenwerk, gemeenteavonden en bijbelkringavonden, verkoopdagen enz. Het is jammer dat 'De Slagboom' op enige afstand van de kerk staat. Verder heeft de hervormde gemeente in 1989 een moderne, ruime pastorie gebouwd.

Boodschappers van goede tijding

Ook Rijswijk gaat evenals het land van Heusden en Altena over tot de Reformatie.

Toch heeft Rijswijk niet gelijk een eigen predikant en wordt vanaf 1603 tot 1649 bediend door de predikant van Giessen, namelijk Dithmar Blefkenius of Bleskenius.

Vanaf 1649 is Rijswijk een zelfstandige gemeente met een eigen predikant. Het predikantenbord in de kerk vermeldt dat de eerste eigen predikant ds. Elisa Spiljar is. Hij heeft de gemeente 16 jaar gediend en vertrok naar Harderwijk. De volgende predikant is Lambert Enten, die de gemeente diende tot zijn sterven in 1693. Het predikantenbord vermeldt 32 namen waaronder vele kandidaten.

Rijswijk blijft een zelfstandige gemeente tot en met ds. Jacob Jan Buijn. Na zijn vertrek in 1809 wordt de gemeente weer bij Giessen gevoegd.

Jaren hebben Rijswijk en Giessen één predikant. Hier komt in 1987, na 150 jaar, een eind aan. De beide gemeenten zijn gegroeid en volwassen geworden en kunnen beide een eigen fulltime predikant beroepen.

De hervormde gemeente van Rijsvdjk

Rijswijk is een plattelandsgemeente. Toch werkt een groot gedeelte van de beroepsbevolking buiten het dorp. De gemeente telde per 1 januari 1995 772 leden, waarvan 312 lidmaten en 460 doopleden.

Rijswijk kan als een rechts-confessionele gemeente gekenschetst worden, evenals de meeste gemeenten in de ring Woudrichem, waarvan ze deel uitmaakt. In groter verband maakt zij deel uit van de classis Heusden, die bestaat uit vooral rechts-confessionele en bonds-gemeenten.

Het kerkbezoek is redelijk stabiel te noemen, de ochtenddiensten worden door ongeveer 200 personen bezocht en de avonddiensten (die er pas iedere zondag zijn sinds 1987) door ongeveer 120 personen.

Zoals het kerkgebouw door de eeuwen heen is geplaagd door hoge golven, en tijden van verval en wederopbouw heeft gekend, zo gaan op dit moment ook de golven van secularisatie onze gemeente niet voorbij.

Dat is ons een grote zorg. Zo proberen we de jongeren via jeugd-en jongerenwerk bij de kerk te betrekken, door op speelse en creatieve wijze de goede boodschap door te geven.

Sinds enkele jaren is er een Vakantie-Bijbel-Klub. De gezinnen proberen we via cursussen over gezin en geloof op weg te helpen. En om de grote rand van niet of nauwelijks meelevende gemeenteleden te bereiken, staat het evangelisatiewerk in de startblokken.

Opvallend zijn de woorden uit 1 Thess. 5:18 'Dankt God in alles', gebeiteld in steen, boven de deur van de kerk. En de tekst uit Joh. 5:39 geëtst in het raam boven de uitgang.

Zo mag de gemeente tot tweemaal toe bijeenkomen, om God de Heere te danken voor Zijn verkiezende liefde in Christus Jezus. Hij heeft, ondanks nood en tegenweer, tot op de dag van vandaag Zijn zegenende handen uitgebreid over onze gemeente.

Tevens bidden we dat de Heilige Geest de tekst boven de uitgang van de kerk 'Onderzoekt de Schriften; want gij meent daarin het eeuwige leven te hebben; en die zijn het, die van Mij getuigen' (Joh. 5:39), onuitwisbaar schrijft in onze harten.

We bidden om een verdieping van het geloof. De doorwerking van Gods Geest. Zodat de Heere een levende werkelijkheid is en wordt in de levens van jong en oud.

Vorig jaar stond opnieuw het water hoog aan de dijk. En terwijl ons kerkje bijna rondom in het water lag, werd er gepreekt uit Mattheüs 7:24-29. De wijze en de dwaze bouwer.

Zo hopen we als gemeente van Christus in alle eenvoud te bouwen op dat Ene onwankelbare fundament Jezus Christus en door Zijn bewarende hand alle stormen en golven te doorstaan.

Zo mag de kandelaar in Rijswijk blijven schijnen, als een baken in zee, tot de komst van onze Heiland Jezus Christus.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen