Het nieuwe tijdsdenken

De derde weg in het geloof

Onder deze titel schreef ds. Hans Stolp, voorheen radiopastor bij de IKON en nu emeritus-predikant in onze kerk, een boekje, dat in heldere lijnen aangeeft wat het Nieuwe Tijdsdenken is. Ds. Hans Stolp is een uitgesproken New Age-denker (New Age betekent, Nieuw Tijdperk of Nieuwe Tijd). Hij schreef dit boekje 'om de wereld van hen die zich in het Nieuwe Tijdsdenken thuis voelen en daarin ademen voor anderen begrijpelijk te maken'. Daar is hij ook in geslaagd. Wat niet wil zeggen dat ik me in zijn gedachten kan vinden. Integendeel.

Oplevende godsdienstigheid

Hans Stolp signaleert in onze tijd een oplevende godsdienstigheid, maar dan in de zin van: belangstelling voor het mysterie, voor de wereld van het goddelijke, van geesten en van engelen. Dat kan ook niet anders, zegt Hans Stolp, want de mens is van nature goddelijk: ieder mens heeft een deel van de goddelijke Vonk in zich. In onze tijd worden mensen zich dat steeds meer bewust. Dat is een teken van het waaien van Gods Geï^ over de aarde. Of dat de Geest van Pinksteren is? Ds. Stolp zegt: We zijn uit God geboren en we zijn op deze aarde geplaatst om een lange reis door de materie te maken, een reis, die vele levens kan duren. Gedurende die reis worden we steeds rijper. Eenmaal keren we tot God terug en zullen we voorgoed 'thuis' zijn. Op die moeilijke reis door het aardse leven staan we niet alleen, maar worden we geleid door onzichtbare machten en geesten.

Ruimte

Hans Stolp pleit voor ruimte voor allerlei opvattingen, in en buiten de kerken. Het christendom is een veelstromenland van allerlei geloven. Behalve dit veelstromenland zijn er ook andere beddingen, zoals de islam en het boeddhisme. De tijd van verkettering en scheiding is voorbij, zegt Hans Stolp. Allen zijn we op weg naar de zee die God is, zonder dat we kunnen zeggen dat de ene weg beter is dan de andere. Ook het Nieuwe Tijdsdenken is zo'n weg. Het is een voluit christelijke weg, maar dan een die zich beroept op innerlijke kennis. Dit denken was er al in de gnostiek, in de eerste eeuwen van onze jaartelling. Het traditionalisme is te orthodox en dogmatisch, de moderne theologie te rationeel en verstandelijk. Het Nieuwe Tijdsdenken wijst een derde weg, een weg, waarbij de mens weet heeft van de geestelijke wereld zoals machten en engelen. Het is de Geest die mensen tot deze nieuwe inzichten brengt.

De verloren zoon

Kenmerkend voor het Nieuwe Tijdsdenken is, aldus Hans Stolp, de gelijkenis van de verloren zoon. In deze gelijkenis kun je de weg van de mens herkennen: hij is uit God voortgekomen als een vonk uit het vuur en nu maakt hij, vele levens lang, de lange reis door de materie. Op die lange reis verkwist hij de hoge gaven die God hem meegaf en leeft hij vrolijk en prachtig. Als het met hem en met de aarde van kwaad tot erger gaat, begint echter de herinnering aan zijn herkomst te leven. De liefde van de Vader, van wie de mens uitging (God), begint te trekken. Dan begint hij de lange weg terug, een weg van inkeer, reiniging en ommekeer. Al die tijd staat God op hem te wachten. En dat is nu wat in onze tijd aan de hand is: mensen worden wakker, herinneren zich hun afkomst, zien in dat ze hun gaven verkwisten en de aarde uitgebuit hebben en keren, door vele levens heen, stap voor stap terug tot God.

Gidsen, geesten en dromen

Dat is de reden waarom velen in onze tijd ervaringen van geesten hebben. Op de lange reis door de vele levens worden we namelijk geleid door geesten, gidsen, engelen en gestorvenen. Eeuwenlang hebben we ons daarvoor afgesloten. In onze tijd wordt de mensheid zich dat echter meer en meer bewust.

Ook dromen kunnen van de goddelijke wereld zijn om ons op onze reis door de materie te leiden en te helpen. Zo was het in de Bijbeltijd immers ook. De heiligen en profeten ontvingen dromen en ervaringen van geesten uit de goddelijke wereld. Ook wij moeten leren ons daarvoor open te stellen.

Baby-puber-volwassene

Hans Stolp gebruikt nog een ander beeld: De mensheid is op de aarde gezet als 'baby', helemaal afhankelijk van de geestelijke wereld. Hij 'groeide op', werd een 'puber' en begon zich tegen zijn 'ouders' (de geestelijke wereld) af te zetten. Zoals wijze ouders doen liet de goddelijke wereld dat toe, om de mens de mogelijkheid van een eigen ontwikkeling te geven. Nu is de mensheid langzamerhand aan het volwassen worden en wil ze weer van de wijsheid van de geestelijke wereld weten.

Dat zien we bijvoorbeeld in de emancipatie van de vrouw, die, tegen de wijsheid van de goddelijke wereld in, eeuwenlang ten achter werd gesteld. We gaan steeds meer zien, dat de mens zowel man als vrouw is (iets wat de gnostici ook leerden) en dat we het mannelijke en vrouwelijke in ons moeten ontwikkelen om een héél mens, in plaats van een gedeeld mens, te worden. En we zien het in het uitgespeeld zijn van de bevoogdende rol van het gezag en van de kerken: mensen verdragen het niet langer om te geloven op gezag van de kerk of op gezag van een ander.

Reïncarnatie

In de gedachte van Hans Stolp past ook geen vergeving in de zin van kwijtschelding van schuld. Die gedachte hoort bij de periode dat de mensheid nog onvolwassen was. Daarvoor in de plaats is de reïncarnatiegedachte gekomen. De mens heeft de kans om zijn leven vele keren over te doen, daarbij geleerd van de vele lessen uit vorige levens. Zo evolueert de mensheid door vele levens heen naar een beter tijdperk. Vergeving is alleen dat God doet wat de meeste ouders met hun kinderen doen: Hij houdt de deur voor ons open als wij naar Hem toekomen.

En hoe zit het dan met het werk van Christus? Droeg Hij niet de zonden weg? Ja, maar niet onze persoonlijke zonden, want elk mens is zelf verantwoordelijk. Christus droeg alleen het collectieve kwaad weg, de zonden die de aarde kwaad deden. Hij schiep de mogelijkheid voor de aarde om te blijven bestaan en voor de mensheid een leerschool te blijven. Daarbij vuurt hij ons, door zijn inspirerend voorbeeld en via geesten, gidsen en engelen, aan en we doen er goed aan om daarnaar te luisteren. En eenmaal zal de aarde, door Christus' geest, vernieuwd zijn en hebben we de nieuwe aarde. En tegelijk de nieuwe hemel, want geesten, gidsen en engelen zullen ongestoord contact met de aarde hebben, en de aarde met de geesten, gidsen en engelen van de hemel.

Wederkomst van Christus

Christus komt spoedig weer, zegt ds. Hans Stolp. Daarbij moeten we echter niet denken aan een wederkomst zoals dat eeuwen in de kerk geloofd is. Christus komt weer in de harten van mensen door de geestenwereld, die voor mensen voelbaar is, en door ervaringen met die geestelijke wereld. Velen getuigen reeds dat ze hem al hebben mogen zien en dat hij hun leven is binnengetreden. Dat noemen wij een 'paranormale' ervaring, maar het is in werkelijkheid de Christus' geest. Het aantal mensen dat zulke ervaringen heeft, zal steeds meer toenemen. Christus' warmte, wijsheid en liefde zullen ieder, die verlangend naar hem uitziet, gaan vervullen. En dan wordt alles anders. Wij worden hem gelijk, zijn zusters en zijn broeders, en wat hij eens deed zullen ook wij kunnen: we zullen in staat zijn tegelijkertijd op aarde èn in de geestelijke wereld te leven; we zullen het kwaad kunnen weerstaan en we zullen elkaar kunnen genezen met die stille (gods)kracht die van ons uitgaat, die ook in hem was.

Geen wonder, dat de kwade machten zich juist in onze tijd groot maken: ze verzetten zich tegen de komst van Christus. Dat verzet neemt in onze tijd zelfs apocalyptische vormen aan, bijvoorbeeld in oorlog, honger, de enorme milieucrisis en het geweld. Maar hij zal komen. Hans Stolp eindigt zijn boekje dan ook met de bede: Maranatha, kom, Heer Jezus, kom.

Kleine letters

De lezer zal gemerkt hebben, dat ik de woorden 'hij' en 'hem' voor Christus, in navolging van Hans Stolp, niet met een hoofdletter geschreven heb. Eigenlijk voelde ik ervoor om de naam Christus ook met een kleine letter te schrijven. De Christus waar Hans Stolp het over heeft, is namelijk naar mijn diepste overtuiging niet de Christus waar de Bijbel van spreekt, maar een Christus (Hans Stolp zegt dat zelf) in de harten van de mensen. Valt deze 'derde weg in het geloof' zo nog binnen het christendom? Of moeten we zeggen (Hans Stolp zegt dat zelf ook): het zijn gnostische gedachten, in een eigentijds gewaad? Maar dan gelden de woorden van Johannes: Zij zijn van ons uitgegaan, maar zij waren uit ons niet' (1 Joh. 2 : 19). Johannes richt zich namelijk in deze woorden juist tegen gnostische dwaalleraars. Ik kan dan ook niet plaatsen hoe Hans Stolp zijn boekje kon opdragen aan 'Johannes van Patmos, die mij de majesteit van Christus en de tedere liefde van God liet zien en deed ervaren' (blz. 4).

New Age-thema's

In het boekje van Hans Stolp komen vele thema's voor, die ook in het New Agedenken voorkomen, zoals: contact met de geestenwereld, aandacht voor paranormale ervaringen, reïncarnatie, de mens als mannelijk-vrouwelijk, aandacht voor het milieu en voor de aarde.

Dit laatste zal zeker waar zijn. Maar dan niet omdat wij een deel van de aarde zijn, maar omdat we geloven in de Schepper van hemel en aarde en we daarom voor de aarde zorg zullen dragen. Hans Stolp heeft over deze Schepper en de schepping heel andere gedachten. Hij zegt: Wij zijn een lichtvonkje uit het vuur dat God heet en dragen Hem in ons mee zoals een druppel zeewater de zee in zich draagt. Ja, we dragen niet alleen God in ons mee, maar wij zijn zelf God.

Johannes de Doper

Ook Johannes de Doper heeft een plaats in het Nieuwe Tijdsdenken van Hans Stolp. Zoals Johannes de Doper de wereld voorbereidde op de komst van Christus zo is hij er nu weer. Er staan namelijk ook nu mensen als Johannes de Doper op. Hoge geesten uit de wereld van God incarneren ('dalen neer') in mensen om de mensheid te leiden en te helpen bij de voorbereiding van de Nieuwe Tijd. Johannes de Doper was een incarnatie van Elia. Net zomin als hij in zijn tijd als zodanig werd herkend, zullen mensen de Johannes de Doper van onze tijd herkennen. Maar hij is er en roept ook nu: 'Bekeert u, want het koninkrijk der hemelen is nabij gekomen'.

Hans Stolp zegt: die roep van Johannes de Doper zou je het motto van onze tijd kunnen noemen. Maar hij geeft dan wel aan het woord 'bekering' een heel andere invulling, in de geest van het Nieuwe Tijdsdenken. Johannes preekte vooral: 'Zie het Lam van God, dat de zonde van de wereld wegneemt'. En dat is niet de boodschap van het Nieuwe Tijdsdenken.

Hans Stolp noemt dit denken 'de derde weg in het geloof'. Maar het is naar mijn overtuiging geen begaanbare weg. Het is een weg die gebaseerd is op gevoel en ervaring en niet op de Schrift. En dat is een hachelijke weg. Gevoel en ervaring zijn bedrieglijk. Het is een weg, die niet heenwijst naar Jezus als de Weg, de Waarheid en het Leven. En daarom, naar mijn diepste overtuiging, een doodlopende weg.

Hans Stolp, Het Nieuwe Tijdsdenken: de derd weg in het geloof, uitg. Ten Have, Baarn, 140 blz., ƒ 24, 90.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen