Boekbespreking

Dit boekje biedt waardevol studiemateriaal bij de voorbereiding van de prediking, gemeenteavonden of bijbelkringen over het boek Exodus. We herkennen daarin de aanpak van de Amsterdamse school: het lezen en vooral ook het horen van de tekst in samenhang met Tenach (het Oude Testament) als geheel en de Tora (de vijf boeken van Mozes) in het bijzonder. Zulke verbanden zijn te herkennen aan het gebruik van dezelfde woorden en uitdrukkingen. Een voorbeeld: egenover de harde eis om elke dag hetzelfde kwantum tichelstenen te produceren (Ex. 5 : 13) staat de manna-zegen, want God zorgt dat er elke dag voor iedereen voldoende eten is (Ex. 6 : 4). De woestijn is toch beter dan Egypte (89). Wel vind ik dat uit de tekst moet blijken dat deze associaties ook nadrukkelijk zo bedoeld zijn. Om als christenen uit de heidenen voor dit verschijnsel een open oog te krijgen, is het nuttig studie te maken van de joods-synagogale exegese. Daar moeten we ook weer niet alles van verwachten. Want zonder het geloof in de Heere Jezus ligt bij het lezen van Mozes een bedekking over het hart (2 Kor 3 : 15).

D. E. Hofstra, de schrijfster van de bijbelschetsen, verstaat de kunst van het opmerken. 'Dat de farao met zijn wagens en dienaren Israël najaagt, lijkt het negatief van het slot van Genesis. Daar begeleiden de dienaren van de farao en hun wagens de begrafenisstoet van Jakob' (79). 'Het lijkt nauwelijks toeval dat in Exodus 18 tienmaal het woord dabar (woord) voorkomt. Het is als een voorbereiding op de tien woorden, die straks gegeven zullen worden' (98). Naar aanleiding van het gebod: maak Mij een altaar van aarde... maar indien gij Mij een stenen altaar zult maken, zo zult gij dit niet bouwen van gehouwen steen (Ex. 20 : 24v): Het altaar zal eenvoudig zijn, geen enorme trappen omhoog. Dit in tegenstelling tot heidense altaren met imposante trappen omhoog, richting godheid. De cultur hoeft zich in Israël niet zo dik te maken. Wie denkt dat hij God alleen kan ontmoeten wanneer hij de aarde verlaat en de trappen naar het hogere opgaat, die vergist zich'(114).

Bij elke besproken pericoop worden ook de lijnen naar het Nieuwe Testament doorgetrokken. Weer treffen ons in deze paragrafen verrassende opmerkingen. Bekend is het verband tussen de openbaring van Gods Naam bij de Horeb en de 'Ik ben'woorden van het evangelie naar Johannes. 'Het eerste "Ik-ben"-woord staat als een opschrift boven de volgende woorden: Ik ben de met u sprekende" (Joh. 4 : 26) (...). Daarna volgen zeven woorden, die dat spreken nader invullen.' Het eerste luidt: Ik ben het Brood des Levens' en het laatste: Ik ben de ware wijnstok'. 'Het brood en de wijn vormen de omlijsting van de zeven woorden' (28 v.).

De excursen zijn geschreven door D. Monshouwer. Zij handelen over de liturgie in de tekst van Exodus met Pesach als middelpunt (9-18 en 52-62), de 'nacht van gedenken' in de joods-synagogale exegese (63-70), het ontstaan van de leesroosters met een driejarige en een éénjarige cyclus (tot in de eerste eeuw na Chr? ) (7.1-77), 'de boodschap van de weg' (130-137), de relatie tussen Pasen en Pinksteren (148-151) en de mogelijke relatie tussen Exodus als het tweede boek van de Tora en het tweede boek van de Psalmen (dat zijn de Psalmen 42 tot 72) (152-161). (De transcriptie van masjkil zal wel maskil moeten zijn.)

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen